ថ្ងៃ ច័ន្ទ ទី ២០ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំរកា នព្វស័ក ព.ស.២៥៦១  
ស្តាប់ព្រះធម៌ (Mp3)
ស្តាប់ការអានព្រះត្រៃបិដក (Mp3)
ស្តាប់​ការបង្រៀនព្រះធម៌ (Mp3)
ស្តាប់​ការអាន​សៀវ​ភៅ​ធម៌​ (Mp3)
កម្រងធម៌​សូត្រ​ផ្សេង​ៗ (Mp3)
កំណាព្យ និង ស្មូត្រ (Mp3)
ព្រះពុទ្ធសាសនា និងសង្គម (Mp3)
បន្ទុកសៀវភៅ (eBook)
បន្ទុកវីដេអូ (Video)
ទើបស្តាប់/អានរួច
វិទ្យុផ្សាយផ្ទាល់
វិទ្យុកល្យាណមិត្ត
ទីតាំងៈ ខេត្តបាត់ដំបង
ម៉ោងផ្សាយៈ ៤.០០ - ២២.០០
វិទ្យុមេត្តា
ទីតាំងៈ រាជធានីភ្នំពេញ
ម៉ោងផ្សាយៈ ២៤ម៉ោង
វិទ្យុសំឡេងព្រះធម៌
ទីតាំងៈ រាជធានីភ្នំពេញ
ម៉ោងផ្សាយៈ ២៤ម៉ោង
វិទ្យុ The Buddhist
ទីតាំងៈ សហរដ្ឋអាមេរិក
ម៉ោងផ្សាយៈ ២៤ម៉ោង
វិទ្យុវត្តម្រោម
ទីតាំងៈ ខេត្តកំពត
ម៉ោងផ្សាយៈ ០៤.០០​​​ - ២២.០០
វិទ្យុមង្គលបញ្ញា
ទីតាំងៈ ខេត្តកំពង់ចាម
ម៉ោងផ្សាយៈ ៤.០០ - ២២.០០
វិទ្យុពន្លឺត្រៃរតន៍ តាកែវ
ទីតាំងៈ ខេត្តតាកែវ
ម៉ោងផ្សាយៈ ០៤.០០ - ២៣.០០
មើលច្រើនទៀត​
តំណគួរកត់សម្គាល់
សមាជិកទើបចូល (អម្បាញ់មិញ)
ទិន្នន័យសរុបនៃការចុចចូល៥០០០ឆ្នាំ
ថ្ងៃនេះ ៤៨,៥៧៧
Today
ថ្ងៃម្សិលមិញ ៨០,៥៣១
ខែនេះ ១,២៨៨,៨៨៦
សរុប ៥១,០៧៣,៥៧៥
free counters
កំពុងទស្សនា ចំនួន
ប្រជុំអត្ថបទ
images/articles/2326/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ១៣៥៨ ដង)
វត្ត​អារាម​ជា​កន្លែង​សក្ការៈ​បូ​ជា ជា​ទី​គោ​រព​ យើង​មិន​ត្រូវ​សម្តែង​កិ​រិយា​មិន​គប្បី​សោះ​ឡើយ អ្នក​ជិះ​កង់ ម៉ូតូ ទោចក្រ​យាន​យន្ត​គ្រប់​ធុន ត្រូវ​ឈប់​ ដឹង​ បណ្តើរ ចូល​ទៅ​ក្នុង​វត្ត​ដោយ​គោរព​ព្រោះ​មិន​ឆាប់​ លឿន ឬ​យូរ​ជាង​គ្នា​ប៉ុន្មាន​ឡើយ​ចម្ងាយ​ប៉ុណ្ណឹង ។ អ្នក​ពាក់​មួក​ ទទូ​ក្រ​មា កន្សែង ត្រូវ​ដោះ​ចេញ​ពី​ក្បាល​នៅ​ពេល​ចូល​ក្នុង​វត្ត ។មិន​ត្រូវ​នាំ​គ្នា​ជជែក​ឡូ​ឡា​ក្នុង​ទី​អារាម​ឡើយ ។ នា​រី​ជា​ឧបា​សិ​កា ត្រូវ​សង្រួម​ឫក​ពារ​ឲ្យ​នឹង​ធឹង មុន​នឹង​ចូល​ទៅ​កាន់​ទី​អារាម​កុំ​ធ្វើ​ភ្នែក​ក្រ​ឡិប​ក្រ​ឡាប់ កុំ​រ​ពឹស​ភ្នែក កុំ​ងាក​ឆ្វេង​ស្តាំ​រាប់​រយ​ផង​ពេក កុំ​ញញឹម​ញញែម​ខិប​កខុប​ពេក​គួរ​មើល​ចាស់​ទុំ​ផង ។ កុំ​ពោល​ពាក្យ​អា​វា​សែ​នៅ​ទី​អារាម ។ កុំ​ស្លៀក​ខោ​ជើង​កំ​ប៉ុង​នៅ​ពាក់​កណ្តាល​ស្មង កុំ​ស្លៀក​សម្ពត់​តឹង​របៀប​ខ្លី ចូល​ទៅ​បត់​ជើង​ថ្វាយ​បង្គុំ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដិ​មារ ឬ​ព្រះ​សង្ឃ ។ ត្រូវ​ពាក់​អាវ​ក​តូច ហើយ​ចង់​ពានា​ក្រ​មា​ទៀត​ផង​ទើប​ពេញ​លក្ខណៈ​ជា​អ្នក​ចូល​វត្ត ។ កុំ​និយាយ​ចំ​អែ​ចំ​អន់​ព្រះ​សង្ឃ​ដោយ​ប្រ​ការ​មិន​គប្បី ។ កុំ​ពាក់​គ្រឿង​សម្រើប ។ បុរ​ស​ជា​ឧបា​សក ត្រូវ​ប្រើ​ពាក្យ​សម្តី​ឲ្យ​សមរម្យ គោរព​ព្រះ​សង្ឃ​ដែល​ស្មោះ​ត្រង់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សា​សនា ។ ពេល​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដិ​មាករ ឬ​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​សង្ឃ ត្រូវ​ងាក​ទៅ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដិ​មា​ករ ឬ​ព្រះ​សង្ឃ កុំ​ថ្វាយ​បង្កំ​តិត​តូង ហើយ​ក្បាល​កុំ​ងាក​មក​ចរ​ចារ​ជា​មួយ​អ្នក​ឯណា​មួយ​ទៀត​ឲ្យ​សោះ ព្រោះ​ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ​នាំ​ឲ្យ​សៅ​ហ្មង​ដល់​អ្នក​ដែល​គេ​គោរព​បូជា​ចំ​ពោះ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាស​នា ។ កុំ​ឈោង​ដៃ​ឬ​តោង​សណ្តោង​យក​អ្វី​រំ​លង​លើ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដិ​មាករ ។ អ្នកដែល​ចូឡ​ទៅ​កាន់​ទី​វត្ត​អា​រាម មិន​ត្រូវ​លួច​យក​របស់អ្វី​​ជា​ទ្រព្យ​ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាស​និក​ជន​បាន​ខំ​រៃ​គ្នា​ទុក​សម្រាប់​វត្ត​មក​ធ្វើ​ជា​ទ្រព្យ​របស់​ខ្លួន​ទេ ។ អ្នក​មិន​មែន​ជា​ពុទ្ធ​សា​ស​និកជន មិន​ត្រូវ​ប្រ​មាថ​មើល​ងាយ​វត្ថុ​ពុទ្ធ​ពូ​ជា ឬ​ព្រះ​សង្ឃ​ដែល​ស្មោះ​ត្រង់​ដោយ​ប្រ​ការ​ណា​មួយ​ទេ ។ អ្នក​ដែល​ប្រ​ព្រឹត្ត​ខុស​នឹង​បញ្ញត្តិ​ព្រះ​ពុទ្ធ មិនមែន​មាន​ឈ្មោះ​ថា​អ្នក​គាំ​​ទ្រ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សា​សនា​ទេ ក្នុង​ករណី​ដែល​បន្លំ​របៀប​ណាមួយ ស្រេច​នៅ​លើ​សំ​ពាយ​បុណ្យ​បាប​របស់​គេ​ទៅ​ចុះ ។ យើង​ជា​ពុទ្ធ​សាស​និក​ជន ក៏​មិន​គប្បី​ត្មិះ​តិះ​ដៀល​ដល់​សាស​នា​ណាមួយ ដោយ​រំ​លោភ​លើ​ព្រះ​វិ​ហារ​នៃ​សាស​នា​ផ្សេង ៗ នោះ​ទេ ព្រោះ​គេ​មាន​សិទ្ធុ​គ្រប់​គ្រាន់​ខាង​ជំ​នឿ ។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅៈ សុជី​វធម៌ សម្រាប់​បុរស​និង​ស្រ្តី រៀបរៀងដោយៈ កញ្ញា សាន់​ នាង វាយអត្ថបទដោយៈ ឧបាសក សូត្រ តុលា ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/476/322.png
ផ្សាយ : ០៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ២៨៩៦៨ ដង)
សំពះខ្មែរ ខ្មែរ​លើក​ដៃ​សំពះ ដោយ​លើក​ដៃ​ទាំង​ពីរ ផ្គុំ​គ្នាជា​រាង​ក្រពុំ​ឈូក ដោយ​សារ​ប្រជា​ជន​ខ្មែរ​​ គោរព​ប្រតិបត្តិ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា។ សំពះ​កម្ពស់​ត្រឹម​ដើម​ទ្រូង​ មនុស្ស​ដែល​មាន​វ័យ​ ​ឬ​បុណ្យ​សក្តិ​ស្មើ​គ្នា ឬ​ជា​មិត្តភក្តិ​​ គេគប្បី​លើក​ដៃ​សំពះ​គ្នាទៅវិញ​ទៅមក​​ ដោយ​ដាក់​ដៃ​ត្រឹម​ដើម​ទ្រូង។ សំពះកម្ពស់​ត្រឹម​មាត់ អ្នក​ដែល​មាន​ឋានៈ​តូច​ ឬ​អាយុ​តិច សំពះ​អ្នក​ដែល​មានឋានៈខ្ពស់​ ឬអ្នក​មានអាយុ ច្រើន​ជាង​ ​គប្បី​លើក​ដៃ​ប្រណមដោយ​ចុង​ម្រាម​នៅ​​ត្រឹម​មាត់​​ ឯ​អ្នក​ដែល​មាន​​​​ឋានៈ​ខ្ពស់​ឬអា​យុ​ច្រើន ត្រូវ​សំពះ​តប​វិញ​ដោយ​ប្រណម​ដៃ​កម្ពស់​ដើម​ទ្រូង។ សំពះ​កម្ពស់​ត្រឹម​ចុង​ច្រមុះ កូន​សំពះ​ឪពុក​ម្តាយ ចៅសំពះ​យាយ សិស្សសំពះគ្រូ គប្បី​លើក​ដៃ​ឡើង ហើយ​ដាក់​ម្រាម​ដៃ​ត្រឹម​ចុង​ច្រមុះ។ សំពះ​កម្ពស់​ចិញ្ចើម សម្រាប់​ថ្វាយបង្គុំ​ព្រះ​សង្ឃ វត្ថុ​សក្តិ​សិទ្ធ​ ថ្វាយ​បង្គុំ​ព្រះ​មហាក្សត្រ​។ ខ្លឹមសារ​សង្ខេប កម្ពស់​ដើម​ទ្រូងៈ សម្រាប់​វ័យ​ ឋានៈ​ស្មើ​គ្នា ឬមិត្តភក្តិ កម្ពស់​មាត់ៈ វ័យ​ចាស់​ជាង ឋានៈធំជាង​ ឬ​ចៅហ្វាយ កម្ពស់​ច្រមុះ: មាតាបិតាជីដូន​ជីតា ឬគ្រូ​បាអាចារ្យ កម្ពស់​ចិញ្ចើមៈ ព្រះ​មហាក្សត្រ ព្រះសង្ឃ​ឬវត្ថុ​សក្តិ​សិទ្ធ កម្ពស់​ចិញ្ចើម​ឡើង​លើៈ ទេវតា​ ព្រះ​ឥន្ទ​ព្រះព្រហ្ម ឬបួង​សួង។ ដកស្រង់ចេញពី ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/1297/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ១៩៨៨ ដង)
កូន​ខ្លះ​ទោះ​បី​ឪពុក​ម្ដាយ​ខំ​ទូន្មាន​ប្រៀន​ប្រដៅ អប់​រំ​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ តែ​នៅ​អាច​ខូច​បាន ព្រោះ​ឥទ្ធិពល​ខាង​ក្រៅ​អូស​ទាញ ។ឥទ្ធិពល​គឺ​កម្លាំង​ដ៏​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ខាង​ក្រៅ បាន​ដល់​សង្គម​ សាលា​ឬមិត្ត​ភ័ក្តិ។ កាល​បើ​ក្នុង​សង្គម​សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​អំពើ​ទុយ៌ស ដូច​ជា បងធំ ផឹកស៊ី រាំច្រៀង ជា​ដើម ធ្វើ​ឲ្យ​កូន​បែរ​ងាក​ទៅ​តាម​សង្គម​អូស​ទាញ​ផង​ដែរ។ ព្រោះហេតុ​នោះត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ជានិច្ច កុំ​ឲ្យ​កូន​សេពគប់​បុគ្គល​ដែល​មាន​និស្ស័យ​មិន​ល្អ ចរិត​មិន​ល្អ ហើយ​នាំ​កូន​ទៅ​ដើរ​លេង​មិន​មាន​ខក​ខាន។ យើង​ត្រូវ​ខំព្យាយាម​ហាម​ឃាត់​កូន​មិន​ឲ្យ​ដើរ​ជា​មួយ​បុគ្គល​ប្រភេទ​នោះ​ឡើយ។ សម័យ​ឥឡូវ​ជា​សម័យ​ទំនើប​ឬ​គេ​ថា "សម័យ​កុំព្យូទ័រ"នេះ មនុស្ស​មាន​ រាគៈ ទោសៈ មោហៈច្រើន ឃើញ​គុណ​ជា​ទោស ឃើញ​ទោស​ជា​គុណ។ ឥទ្ធិពល​ខាង​ក្រៅ​នាំ​ឲ្យ​ខូច​បាន ដូច​ព្រះ​រាជ​កុមារ​អជាសត្តុគ្រា​ដំបូង ទ្រង់​មិន​ទាន់​ដល់​ថ្នាក់​ឃោរឃៅ​យង់ឃ្នង​ទេ​ តែ​អាស្រ័យ​ការ​សេព​គប់​ភិក្ខុ​ទេវទត្ត ក៏​ហ៊ាន​ធ្វើ​ឃាត​ព្រះ​បិតា​ដែល​ជា​ធម្មិករាជ​បាន។ ដូច្នេះ​ឥទ្ធិពល​ខាង​ក្រៅ​នេះ ត្រូវ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ឲ្យ​មែន​ទែន មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​លំៗ នោះ​ទេ។ មាតាបិតា​ជា​ឥទ្ធិពល​ទី១ របស់​កូន កាល​បើ​មាតា​បិតា​ប្រព្រឹត្ត​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​កំហុស ធ្វើ​ឲ្យ​កូន​មាន​ចិត្តធ្លាក់​លិច​ចុះ​ក្នុង​ហេតុ​មិន​ប្រក្រតី​ដូច​ជា​ឈឺចុកចាប់​ក្នុង​ចិត្ត ព្រោះ​ទង្វើ​របស់​មាតាបិតា​មិន​ជាទី​ពេញ​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន រហូត​ដល់​កូន​ទៅ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​មិន​សមរម្យ​បាន ។ សាលា​ក៏​ឥទ្ធិពល​ដ៏​មាន​កម្លាំង​ខ្លាំង​មួយ​ដែរ ព្រោះ​កាល​កូន​ទៅ​សាលា​ជួប​ជា​មួយ​មិត្ត​ភក្តិ​មិន​ល្អ ក៏​នាំ​ឲ្យ​ខូច​បាន ឃើញ​កូន​ទៅ​បាត់ៗ បើ​មិន​ប្រយ័ត្ន​ទេ កូន​ទៅ​ដើរ​លេង​មិន​ចូល​សាលា​ក៏​មាន។ សម័យ​យើង​នេះ​ កូន​អាង​ឡេះ​ថា​ទៅ​សាលាៗ ទៅ​រៀន​គួរៗ តែ​ជួន​កាល​កូន​ទៅ​ដើរ​លេង​មិន​បាន​ចូល​សាលា​បន្តិច​សោះ​ក៏​មាន។ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ត្រូវ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​ចំពោះ ឥទ្ធិពល​ខាង​ក្រៅ​ឲ្យ​មែន​ទែន​ កុំ​ធ្វេស​ប្រហែស​។ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅ ចិញ្ចឹម​កូន​តាម​គន្លង​ធម៌ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ
images/articles/1193/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៧២៨០ ដង)
កូន​ជាទី​ស្រឡាញ់! ធម៌​ដែល​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​គូ​គ្រង​នៅ​ជា​មួយ​គ្នា រហូត​ត​ទៅ​នោះ ក៏​គឺ​ការ​ស្មោះ​ត្រង់​ដល់​គ្នា មិន​ក្បត់​ចិត្ត​គ្នា រក្សា​ពាក្យ​សន្យា​ថា​ស្មោះ​ត្រង់​ដល់​គ្នា​ តាំង​តែ​ពី​ដំបូង​មក​នោះ​ឯង ។ សច្ចៈ​តាំង​ចិត្ត​ស្មោះ​ត្រង់​ មាន​តួនាទី​ធ្វើ​ជា​សោរ​មាស ចាក់​បេះ​ដូង​ស្វាមី​និង​បេះ​ដូង​ភរិយា​ឲ្យ​ជាប់​គ្នា ។ កាល​បើ​មាន​សច្ចៈ​ចិត្ត​មួយ​ថ្លើម​មួយ​ហើយ អ្វី​ដទៃ​ផ្សេង​ទៀត ដូច​ជា ការ​យល់​ចិត្ត​គ្នា ការ​ឲ្យ​អភ័យ សេចក្តី​អត់​ធន់​ការ​បរិច្ចាគ​លះ​បង់ ការ​ទូន្មាន​ចិត្ត​និង​ការ​ដឹង​គុណ​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក​ជា​ដើម​ក៏​រមែង​តាម​មក​ដង្ហែ​សច្ចៈ ។ ការ​ស្មោះ​ត្រង់​នឹង​គ្នា​រវាង​ភរិយា​ស្វាមី ជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​គ្រួសារ​រស់​នៅ​សុខ មិន​ឈ្លោះ​ប្រកែក​ទាស់​ទែង​លែង​លះ​គ្នា មិន​រង្កៀស​សង្ស័យ​គ្នា មិន​ប្រច័ណ្ឌ​គ្នា​ជាដើម​ដូច្នេះ ការ​ស្មោះ​ត្រង់​ជា​សភាវៈ​ល្អ​ខ្លាំង​ណាស់​សម្រាប់ភរិយាស្វាមី គួរ​ថែរក្សា​ថ្នាក់​ថ្នម​ទុក​ឲ្យ​ល្អ​ជា​ទី​បំផុត ។ ដល់​ពេល​កូនមាន​គ្រួសារ កូន​ត្រូវ​ចាប់​យក​នូវ​ការ​ស្មោះ​ត្រង់​នេះ​មក​រក្សា​ទុក​កុំ​ខាន ដើម្បី​ឲ្យ​គ្រួ​សារ​របស់​កូន​បាន​សុខ​សប្បាយ​និង​ភ្លឺ​ស្វាង ។ បើ​ចំណែក​ខាង​ណា​មួយ​មិន​ស្មោះ​ត្រង់​ទៅ​វិញ​នោះ និង​រស់នៅ​មិន​បាន​សុខ​ឡើយ កូន​គិត​មើល​ចុះ ការ​ដែល​ត្រូវ​ឃើញ​មុខ​គ្នា​នឹង​រស់​នៅ​ជាមួយ​មនុស្ស​ដែល​មិន​ស្មោះ​ត្រង់​នោះ តើ​មាន​ការ​ចង្អៀត​ចង្អល់​តូច​ចិត្ត លំបាក​ចិត្ត​យ៉ាងណា កូន​គង់​តែ​គិត​ឃើញ​មិន​ខាន​ដូច្នេះ ទើប​ប្តី​ប្រពន្ធ​មិន​ត្រូវ​ប្រព្រឹត្ត​ឲ្យ​ជា​មនុស្ស​នៅ​ក្រៅ​បេះ​ដូង​របស់​គូគ្រង​ឡើយ ពោល​គឺ​មិន​ត្រូវ​ក្បត់​ចិត្ត​គ្នា ។ មនុស្សយើង បើ​សូម្បី​តែ​សច្ចៈ​ចំពោះ​គូ​គ្រង​ដែល​ខ្លួន​ស្រឡាញ់ រក្សា​មិន​បាន​ទៅ​ហើយ តើ​ត្រូវ​ការ​អ្វី​ឲ្យ​គូគ្រង​របស់​ខ្លួន​បានទៅ ហើយ​នឹង​ត្រូវ​ការ​សេចក្តី​ល្អ​អ្វី​ដទៃ​ទៀត​បាន​ដែរ​ទៅ ។ ការ​ដែល​គួរ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​និង​យសសិរី របស់​មនុស្ស​យើង​នោះ គឺ​ចាប់​ផ្តើម​ពី​សច្ចៈ​នេះ​ឯង ។ មាន​តែ​មនុស្ស​ដែល​រក្សា​នូវ​សច្ចៈ មាន​ការ​ស្មោះ​ត្រង់​ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​បាន ចំណែក​មនុស្ស​​ដែល​ខ្វះ​សច្ចៈ សូម្បី​តែ​ជា​មួយ​នឹង​អ្នក​ដទៃ​នោះ ជា​ការ​លំ​បាក​នឹង​ឲ្យ​ជឿណាស់ ។ គ្រប់​ទី​កន្លែង ដែល​គេ​តែង​ប្រកាន់​រហូត​មក គឺ​ថា​ជា​ការ​អាប់​ឳន​កិត្តិយស ខ្លាំង​ណាស់ ក្នុង​រឿង​ដែល​មិន​មាន​ចិត្ត​មួយ​ថ្លើម​មួយ ហើយ​ទៅ​រំលែក​ចែក​ចិត្ត​ឲ្យ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ជា​ពិសេស​ស្រ្តី​ខ្មែរ ....។ បើ​កូន​ប្រុស​ស្រី មាន​បំណង​ចង់​ជួប​ភរិយា​ស្វាមី ឲ្យ​មាន​សេចក្តី​សុខ​សាន្ត​ត​ភព​ជាតិ​កំណើត រហូត​ដល់​បរម​សុខ​គឺ​ព្រះ​និព្វាន កូនត្រូវ​តែ​ជា​គូ​គ្រង​ដែល​មាន​សទ្ធា​ស្មើគ្នា មាន​សីល​ស្មើ​គ្នា មាន​ការ​បរិច្ចាគ​ស្មើគ្នា និង​មាន​បញ្ញា​ស្មើគ្នា ព្រម​ទាំង​ចេះ​និយាយ​ស្តាប់​គ្នា​មាន​ហេតុ​មាន​ផល​ជា​គោល​កាន់​យក មិន​ចចេស​អាង​អញ​យ៉ាង​នេះ​អាងអញ​យ៉ាង​នោះ​ឡើយ ។ អត្ថបទ​នេះ​ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅៈ ពាក្យ​ពេចន៍​ម៉ែ​ឳ រៀបរៀង​ដោយៈ អគ្គបណ្ឌិត ធម្មាចារ្យ ប៊ុត សាវង្ស វាយអត្ថបទ​ដោយៈ កញ្ញា ជា ម៉ានិត ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/2386/45e4tverstbe54vyrdsgve5ydrgtw4verdx.jpg
ផ្សាយ : ០៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ១០៨៣ ដង)
ពាក្យ​ថា​ប្រយោជន៍ (​ជាភាសា​សំស្ក្រឹត ភាសា​បាលីបយោជន) បើ​ជា​ភាសាខ្មែរ ដំណើរ​ដែល​គួរ​ប្រកប អ្វីៗ ដែលគេ​ត្រូវ​ការ ដែល​គេ​ប្រកប​ទៅ​កើត​ការ ផល​សម្រេច​អំពី​ការ​ប្រកប ប្រយោជន៍​ក្នុង​លោក​នេះ ប្រយោជន៍​ក្នុង​បរលោក​បុគ្គល​គប្បី​ធ្វើ​អំពើ​ណា ដែល​មាន​ប្រយោជន៍ មិន​គួរ​ធ្វើ​អំពើ​ណា ដែល​ឥត​ប្រយោជន៍​ឡើយ។ បាន​ដល់​អ្វីៗណា​ដែល​កើត​បាន​មក អំពី​ការ​ព្យាយាម​ធ្វើ​ព្យាយាម​រៀន ព្យាយាម​អាន​សូត្រ​ទន្ទេញ កត់​ចំណាំ​ចាំស្គាល់​យល់ ចេះ​ដឹង​បាន អ្វី​នោះ​ឯងចាត់​ថា​ផល​ប្រយោជន៍។ បើ​តាម​ន័យ​នេះ ពាក្យ​ថា​ប្រយោជន៍ ឃើញ​ថា​ផ្សេង​អំពី​ពាក្យ​ថាគុណ ត្រង់​ដែល​មានន័យ​ថា សភាវធម៌ ដែល​ចម្រើន​ឡើង​ដោយ​លក្ខណៈ​របស់​ខ្លួន ឬ​សភាវធម៌​ដែល​គួរ​សន្សំ​ឲ្យ​កើត​មាន​បាន​ដល់​ផ្នែក​ខាង​ល្អ​តែម្យ៉ាង។ ពាក្យ​ថា​គុណ​នេះ សំដៅ​យក​តែ​នាមធម៌​ប៉ុណ្ណោះ ពុំ​បាន​សំដៅ​យក​ដល់​រូបធម៌ ដូច​ពាក្យ​ថាប្រយោជន៍​ផង​ទេ។ ដូច្នេះ​យើង​ចង់​និយាយ​ថា​ជាគុណ​ប្រយោជន៍ យ៉ាង​នេះ​ជាដើម ដើម្បី​សម្ដែង​បញ្ជាក់​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់​ថា ផល​ដែល​កើត​បាន​មក​អំពី​ការព្យាយាម​នោះ គឺ​ជា​សម្មាវាយាមៈការ​ព្យាយាម​ត្រូវ ព្យាយាម​ប្រពៃ ទើប​ផល​ដែល​កើត​អំពីការ​ព្យាយាម​នោះ ចាត់​ជា​ផល​បាន​មក​ប្រកប​ដោយ​គុណ គឺ​សេចក្ដី​ល្អ​ជា​គុណ​ប្រយោជន៍ បើ​ពុំ​នោះសោត​ទេ​នឹង​បាន​ជាមិច្ឆាវាយាមៈ ការ​ព្យាយាម​ខុស ព្យាយាម​មិន​ប្រពៃ​មិន​ល្អ ផលដែល​ត្រូវ​បាន​មក ក៏​ឈ្មោះ​ថា​មិន​ល្អ យើង​ពុំ​អាច​ប្រើ​ពាក្យ​ថាគុណ​ភ្ជាប់​ជាមួយ​ពាក្យ​ថា​ប្រយោជន៍​បែប​នោះ​បាន​ទេ។ ឧទាហរណ៍ដូច​ជា​ពួក​ចោរ ព្យាយាម​លួចឆ្មក់​ឆក់​ប្រវ័ញ្ច កេង​បន្លំ​បោក​ប្រាស់​បានទ្រព្យ​សម្បត្តិ​អំពី​អ្នក​ដទៃ​មក អ្វីៗ​ដែល​បាន​មក​នោះ ហៅ​បាន​ត្រឹម​ជាផល​ប្រយោជន៍​ប៉ុណ្ណោះ ពុំ​បាន​ចាត់​ថា​ជាគុណ​ប្រយោជន៍​ទេ។ដូច្នេះពាក្យ​ថា​ប្រយោជន៍ យើង​អាច​និយាយ​បាន​ទាំង​ផ្នែក​អាក្រក់​ផង ទាំង​ផ្នែក​ល្អ​ផង ដែល​ផ្ទុយ​អំពី​ពាក្យ​ថា​គុណ​ទើប​មានពាក្យ​ពោល​ថា ត្រូវ​ធ្វើ​អំពើ​ណាដែល​ជាប្រយោជន៍​ត្រង់​នេះ​សំដៅ​យក​អំពើ​ដែល​ជាគុណ ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​ជាផល​ប្រយោជន៍​នោះ ទៅជាគុណ​ដែល កុំ​ធ្វើ​អំពើ​ណា​ដែល​ពុំ​មាន​ជា​គុណ នាំ​ឲ្យ​បាន​តែ​ផល​ជា "អគុណ" ។ សូម្បី​តែ​អង្គមគ្គ​ទាំង​ប្រាំបី ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​បញ្ជាក់​ឲ្យ​បានច្បាស់ថា មគ្គ​ដែល​ប្រកប​ដោយ​គុណ គឺ​សម្មាសមគ្គ មគ្គ​ដែល​ប្រាសចាក​គុណ​គឺ មិច្ឆាមគ្គដូច្នេះ​ជាដើម។ ដូច​ពាក្យ​ថា ប្រយោជន៍​នេះ ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បាន​សម្ដែង​បញ្ជាក់ ឲ្យ​ព្យាយាម​បំពេញ​ទាំង​ជា​ប្រយោជន៍​ក្នុងលោក​នេះ និង​ប្រយោជន៍​ក្នុងបរលោក ក៏​បាន​ដល់​ប្រយោជន៍ដែល​ជា​គុណ ឬ​ហៅ​ថាគុណប្រយោជន៍នោះឯង។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ គុណមាតាបិតា រៀប​រៀង​ដោយ ឧបាសក ម៉ិញ សាវ៉ាន ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/2323/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៦៩៧ ដង)
ម្នាលគហបតិបុត្ត មនុស្ស ៤ ពួក​នេះ អ្នកត្រូវ​ដឹង​ថា ជាមិត្តមានសន្ដាន​ល្អ គឺ មិត្ត​​មាន​​ឧបការៈ អ្នកត្រូវដឹង​ថាជាមិត្ត​មានសន្ដានល្អ ១ មិត្តរួម​សុខ​ទុក្ខ អ្នក​​ត្រូវ​ដឹង​​ថា ជា​មិត្ត​មាន​សន្ដានល្អ ១ មិត្តប្រាប់ប្រយោជន៍ អ្នកត្រូវដឹង​ថាជាមិត្ត​មាន​សន្ដាន​​​ល្អ ១ មិត្ត​​​មាន​​សេច​ក្ដី​​ឈឺឆ្អាល អ្នក​ត្រូវ​​ដឹង​ថា ជា​មិត្ត​មាន​សន្ដាន​ល្អ ១ ។ ម្នាល​​​គហ​បតិ​បុត្ត មិត្ត​មាន​ឧបការៈជា​មិត្ត​មានសន្ដាន​ល្អ អ្នកត្រូវ​ដឹង​ដោយ​ស្ថាន ៤ យ៉ាង​គឺ រក្សា​មិត្ត​ដែល​ធ្វេសប្រហែល ១ រក្សា​សម្បត្តិ​របស់​មិត្ត​ដែល​ធ្វេសប្រហែស ១ ជាទីពឹង​ពំនាក់​នៃមិត្ត​ដែលមានសេចក្ដីភិតភ័យ ១ កាលបើ​កិច្ច​ដែល​ត្រូវ​ធ្វើ​កើតឡើងហើយ តែង​ជួយ​ផ្ដល់​ភោគៈជាទ្វិគុណ​ជាងទ្រព្យ​ដែលមិត្ត​ត្រូវការ​នោះ ១ ។ ម្នាល​គហបតិបុត្ត មិត្តមានឧបការៈ ជាមិត្ត​មានសន្ដាន​ល្អ អ្នកត្រូវ​ដឹង​ដោយ​ស្ថាន ៤ យ៉ាង​នេះ​ឯង។ ម្នាល​គហបតិបុត្ត មិត្តរួមសុខទុក្ខ ជាមិត្តមាន​សន្ដាន​ល្អ អ្នកត្រូវ​ដឹង​ដោយ​ស្ថាន ៤ យ៉ាងគឺ ប្រាប់​នូវ​អាថ៌កំបាំង​របស់​ខ្លួន​ដល់​មិត្ត ១ ជួយ​បិទបាំង​នូវ​អាថ៌កំបាំង​របស់មិត្ត ១ មិនបោះបង់​គ្នាក្នុងគ្រាមាន​វិបត្តិ ១ សូម្បី​ជីវិត​ក៏ហ៊ាន​លះបង់​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ដល់​មិត្ត (ស៊ូប្ដូរ​ជីវិត) ១។ ម្នាល​គហបតិបុត្ត​មិត្ត​រួមសុខទុក្ខ ជាមិត្ត​មានសន្ដាន​ល្អ អ្នកត្រូវដឹង​ដោយ​ស្ថាន ៤ យ៉ាង​នេះ​ឯង។ ម្នាល​គហបតិបុត្ត មិត្តប្រាប់​ប្រយោជន៍ ជាមិត្ត​មាន​សន្ដាន​ល្អ អ្នក​ត្រូវ​ដឹង​ដោយស្ថាន ៤ យ៉ាង គឺ ហាម​មិត្តឲ្យ​ឃ្លាត​ចាក​អំពើ​អាក្រក់ ១ ដឹក​នាំ​ឲ្យ​មិត្តតម្កល់​នៅ​តែ​ក្នុងអំពើ​ល្អ ១ ឲ្យបាន​ស្ដាប់​ពាក្យ​ដែលមិនធ្លាប់​បានស្ដាប់ ១ ប្រាប់​ផ្លូវ​ឋានសួគ៌ ១។ ម្នាលគហបតិបុត្ត មិត្ត​ប្រាប់ប្រយោជន៍ ជាមិត្ត​មានសន្ដានល្អ អ្នក​ត្រូវដឹង​ដោយស្ថាន ៤ យ៉ាង​នេះឯង។ ម្នាល​គហបតិបុត្ត មិត្ត​មានសេចក្ដី​ឈឺឆ្អាល ជាមិត្តមាន​សន្ដាន​ល្អ អ្នក​ត្រូវដឹង​ដោយស្ថាន ៤ យ៉ាង​គឺ ជួយ​ព្រួយ​ចិត្ត​ពីព្រោះ​មិត្ត​បាន​សេចក្ដី​វិនាស ១ ជួយ​ត្រេកអរ ព្រោះ​មិត្តបាន​សេចក្ដីចម្រើន ១ ទទឹងទាស់​នឹង​មនុស្ស​ដែល​ពោល​ទោស​មិត្ត ១ សរសើរ​តែមនុស្ស​ដែល​ពណ៌នាគុណមិត្ត ១។ ម្នាល​គហបតិបុត្ត មិត្តមានសេចក្ដីឈឺឆ្អាល ជាមិត្ត​មានសន្ដាន​ល្អ អ្នកត្រូវដឹង​ដោយស្ថាន ៤ យ៉ាង​នេះ​ឯង។ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់​បានសម្ដែង​សេចក្ដីនេះ លុះ​ព្រះសុគត​ជាសាស្ដា​ត្រាស់​សេចក្ដី​នេះ​ហើយ ទើប​ទ្រង់​សម្ដែង​ពាក្យ​ជាគាថា​ព័ន្ធ តទៅទៀតថា (ជាសេចក្ដី​ប្រែ)មិត្ត​ដែល​មានឧបការៈ សម្លាញ់​ដែលរួម​សុខទុក្ខ មិត្តដែលប្រាប់ប្រយោជន៍ មិត្តដែល​មាន​សេចក្ដីឈឺឆ្អាល។ បណ្ឌិត​ស្គាល់​ជាក់នូវ​បុគ្គល​ទាំង ៤ ពួកនុ៎ះ​ថាជា​មិត្ត​មែនទែន​ហើយគប្បី​ចូលទៅអង្គុយ​ជិតស្និទ្ធស្នា ដូចជា​មាតា​និង​បុត្ត​ដែល​កើត​ពីទ្រូង។ អ្នកប្រាជ្ញ​បរិបូរណ៌ដោយសីល តែង​រុងរឿងដូច​ជាភ្លើង​ដែល​ភ្លឺ​ដូច្នោះឯង កាលបុគ្គល​សន្សំទ្រព្យ រមែង​ធ្វើទ្រព្យ​ឲ្យជាគំនរ​ដូចជាឃ្មុំដូច្នោះ​ឯង។ ភោគៈ​ទាំងឡាយ​តែង​ដល់នូវការ​ពូន​ជាគំនរ ដូចជាដំបូក​ដែល​កណ្ដៀរ​ពូនដូច្នោះ​ឯង។ គ្រហស្ថក្នុងត្រកូល បាន​សន្សំ​ភោគៈ​ទាំងឡាយ​យ៉ាង​នេះ​ហើយ ទើប​អាង (តាំងខ្លួន)។ កុលបុត្ត​ដែល​ចែកភោគៈទាំងឡាយ​ជា ៤ ចំណែក​គឺ បរិភោគ​ទាំងឡាយ ១ ចំណែក​ប្រកប​ការងារ​ពីរ​ចំណែក ទាំងតម្កល់​ទុកនូវ​ចំណែក​ទី ៤ ដោយក្រែង​មានអន្តរាយ​ទាំងឡាយ (ទៅខាងមុខ) កុលបុត្រ​នោះឈ្មោះ​ថា ចង​បាច់មិត្ត​ទាំងឡាយ​បាន។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ មិត្តល្អ រៀប​រៀង​ដោយ សុវណ្ណជោតោ ភួង សុវណ្ណ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ
images/articles/2322/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៩ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៧១៩ ដង)
ពាក្យ​ចាស់​បាន​ពោល​ថា "​គ្មាន​អ្នកណា​ជាទីស្រឡាញ់​ជាង​ខ្លួន​ឯង​ឡើយ"។ វាជាការ​ពិត មនុស្ស​យើងហ៊ាន​ធ្វើ​អ្វីៗ​គ្រប់​បែប​យ៉ាង ដើម្បី​ឲ្យ​តែជីវិត​ខ្លួនឯងរស់ មិនគិតឡើយសូម្បី​ជីវិត​អ្នក​ដទៃ។ តែ​ចំពោះ​ពុកម៉ែ បែរ​ជា​ខ្វល់​ជីវិត​កូន ជាងជីវិត​ខ្លួន​ឯង​ទៅវិញ ហ៊ានធ្វើ​គ្រប់​បែបយ៉ាង​ដើម្បី​ឲ្យកូនរស់ ទោះ​ជាខ្លួន​ត្រូវប្រឈម​មុខ នឹង​សេចក្ដីទុក្ខលំបាក​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយក៏​មិន​ខ្វល់សោះ​ឡើយ ខ្វល់​តែម្យ៉ាង​គត់​គឺ​ជីវិត​កូនៗ ទោះ​ជា​កាលៈទេសៈ តម្រូវ​ឲ្យ​ពុកម៉ែ​លួច ឆក់ ប្លន់ សម្លាប់​អ្នក​ដទៃ ក៏ពុកម៉ែ​ហ៊ានធ្វើដែរ គឺពុកម៉ែ​ធ្វើ​ដើម្បី​ជីវិត​កូន ធ្វើដើម្បី​បាន​ចិញ្ចឹម​កូនឲ្យរស់។ ឱ! លោកអើយ ពិត​ជាអស្ចារ្យ​ណាស់ មាន​អ្នកណា​ដែល​ហ៊ាន​លះបង់​ដើម្បី​កូន ដូចជា​ពុកម៉ែ​នោះ កូន​អើយ​គឺគ្មាន​សោះឡើយ សូម្បី​តែម្នាក់។បើនិយាយ​រឿង​ស្រឡាញ់ ក៏គ្មាន​អ្នកណា​ម្នាក់​ស្រឡាញ់​កូនស្មើ​នឹងពុកម៉ែ​ដែរ តែមិនដឹង​ថាក្នុងចិត្តកូនធ្លាប់​ស្រឡាញ់​ពុកម៉ែ​ដែរទេ?ជាទូទៅ កូនច្រើន​តែឃើញ​អ្នកដទៃ​សំខាន់ជាងម៉ែឪ ស្រឡាញ់​គេ​ជាងស្រឡាញ់​ម៉ែឪ រហូត​ពេលខ្លះ​ស្រឡាញ់គេខ្លាំង កូនហ៊ាន​លះបង់​អ្វីៗ​ដើម្បី​គេទៀត​ផង ចំណេក​ពុកម៉ែ មិនដែល​ឃើញកូនលះ​បង់អ្វី​ដើម្បី​គាត់សោះ។ ពេលកូន​មានបញ្ហា កូនក៏រត់​មក​រកពុក​ម៉ែ​ឲ្យ​ជួយ តែពេល​ដែល​កូន សុខសប្បាយ កូន​ក៏​ធ្វើ​ព្រងើយ​កន្តើយ​ដាក់​ពុក​ម៉ែ ដោយ​គ្មានខ្វល់អ្វី​ពីគាត់​បន្តិច​សោះ។មាន​ពេល​ខ្លះ កូន​ធ្វើ​ឬកពារ ហាក់ដូចជា​ស្រឡាញ់​ម៉ែឪ​ណាស់ តែ​គឺ​ការ​បោកប្រាស់​ បំភ័ន្តភ្នែក​ម៉ែឪ​តែប៉ុណ្ណោះ ស្រឡាញ់​ដោយចិត្ត​មិនស្មោះ​ស្រឡាញ់​ដោយ​ចង់បាន​អ្វីមួយ​ពី​គាត់​វិញ ពេល​បាន​សមបំណង​ហើយ ក៏​លែងគិត លែងខ្វល់​ពីគាត់​រហូត​កូនខ្លះ​បោះបង់​ម៉ែឪ​ទៀត​ផងក៏មាន។ មាន​កូន​ខ្លះ​គិត​សង្សារ សំខាន់​ជាងគិតម៉ែឪ យករបស់របរ​ពីម៉ែឪ យកទៅផ្គង់ផ្គង់​សង្សារ ហ៊ាន​ធ្វើអ្វីៗ ដើម្បីសង្សារ តែមិនហ៊ាន​ធ្វើអ្វីៗ ដើម្បី​ម៉ែឪ សូមកូន​កុំភ្លេច​ថា "សង្សារ គ្រាន់តែជាអ្នក​ដទៃតែប៉ុណ្ណោះ " ដូច្នេះហើយ កុំស្រឡាញ់​អ្នកដទៃ ច្រើនជាងម៉ែឪ ហើយក៏កុំ​លះបង់ ដើម្បី​អ្នកដទៃ​ច្រើនជាំងម៉ែឪដែរ ត្រូវស្រឡាញ់ម៉ែឪ ឲ្យច្រើន​ជាង​នរណា​ៗទាំងអស់ ត្រូវស្រឡាញ់ម៉ែឪ ឲ្យច្រើន​ជាងនរណា​ៗទាំងអស់ ស្រឡាញ់ដោយចិត្ត​ស្មោះ មិនមែនជាការ​ស្រឡាញ់​ដែលគ្រាន់​តែបោកបញ្ឆោត​ឡើយ។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ សូរសៀងសំនៀងម៉ែ រៀប​រៀង​ដោយ យុវសមណ ឆិម ប៊ុនឆា ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ
images/articles/2741/_________pic.jpg
ផ្សាយ : ០៧ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៥៧ ដង)
សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅនាព្រះមហាវិហារជេតពន ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់សម្តែងអំពីបំណងប្រាថ្នារបស់សត្វ ទាំងឡាយ ។ សត្វទាំងឡាយប្រាថ្នាឲ្យអារម្មណ៍មិនល្អ គឺអារម្មណ៍មិនជាទី ប្រាថ្នា មិនជាទីត្រេកអរ មិនជាទីគាប់ចិត្ត ឲ្យសាបសូន្យទៅ ចំណែក អារម្មណ៍ល្អៗ ដែលជាទីប្រាថ្នា ជាទីត្រេកអរ ជាទីគាប់ចិត្ត គប្បីចម្រើនឡើង ប៉ុន្តែទោះជាសត្វទាំងឡាយប្រាថ្នាដូច្នេះក៏ដោយ ក៏មិន បានសម្រេចដូចប្រាថ្នាគឺបានតែអារម្មណ៍មិនល្អ ចំណែកអារម្មណ៍ ល្អៗរមែងសាបសូន្យទៅ តើព្រោះហេតុអ្វី ។ យថាតំ អវិទ្ទសុនោ ព្រោះបុថុជ្ជនអន្ធពាលមិនដឹងតាម ពិត ក៏រមែងដូច្នោះឯង ។ បុថុជ្ជនល្ងង់ខ្លៅ មិនស្គាល់ធម៌ដែលគួរ សេពគប់ ក៏មិនស្គាល់ធម៌ដែលមិនគួរសេពគប់ដែរ ព្រោះហេតុតែមិនស្គាល់ធម៌ដូច្នេះ ក៏បានសេពគប់នូវធម៌ដែលមិនគួរសេពគប់ ហើយ បែរជាមិនសេពគប់នូវធម៌ដែលគួរសេពគប់ទៅវិញដូច្នេះទើបមិនបានសម្រេចតាមប្រាថ្នា បានតែអារម្មណ៍មិនល្អទៅវិញហ្នឹងឯង ។ យថាតំ វិទ្ទសុនោ ព្រះអរិយសាវ័កជាអ្នកចេះដឹងតាម ពិត មានសភាពផ្ទុយគ្នាអំពីបុថុជ្ជនអន្ធពាលដែលមិនដឹងតាមពិត ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់សម្តែងនូវធម្មសមាទាន ៤ យ៉ាង ធម្មសមាទានក្នុងព្រះសូត្រនេះ គឺព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់យកអកុសលកម្មបថ ១០ និងកុសលកម្មបថ ១០ មកជាធម៌ដែលគេកាន់ យកជាការប្រព្រឹត្ត មានបាណាតិបាតជាដើម ។ ៤ យ៉ាងគឺ ១- ទុក្ខក្នុងបច្ចុប្បន្ន ទាំងមានទុក្ខជាវិបាកតទៅ ២- សុខក្នុងបច្ចុប្បន្ន តែមានទុក្ខជាវិបាកតទៅ ៣- ទុក្ខក្នុងបច្ចុប្បន្ន តែមានសុខជាវិបាកតទៅ ៤- សុខក្នុងបច្ចុប្បន្ន ទាំងមានសុខជាវិបាកតទៅ អវិជ្ជាគតោ បុគ្គលដែលធ្លាក់នៅក្នុងអំណាចនៃអវិជ្ជា រមែងមិនដឹង មិនស្គាល់នូវធម្មសមាទានទាំង ៤ នេះតាមពិតឡើយ ម្ល៉ោះហើយ ក៏បានសេពគប់នូវធម្មដែលនាំឲ្យបាននូវអារម្មណ៍មិនល្អ មិនជាទីប្រាថ្នា មិនជាទីត្រេកអរ មិនជាទីគាប់ចិត្ត ចំណែកអារម្មណ៍ ល្អៗសាបសូន្យអស់ នេះជារឿងរបស់បុថុជ្ជនល្ងង់ខ្លៅ ( យថាតំ អវិទ្ទសុនោ ) ដែលមិនបានវៀរចាកនូវអកុសលកម្មបថ ១០ នោះ ដូចបាលីថា តំ អវិទ្ធា អវិជ្ជាគតោ យថាភូតំ នប្បជានន្តោ តំ សេវតិ តំ ន បរិវជ្ជេតិ ប្រែថា បុគ្គលមិនដឹងនូវ ធម្មសមាទាននោះ ជាអ្នកធ្លាក់ចូលក្នុងអំណាចនៃអវិជ្ជា រមែងមិនដឹងច្បាស់តាមសេចក្តីពិត ក៏បានសេពនូវធម្មសមាទាននោះ មិន វៀរចាកនូវធម្មសមាទាននោះឡើយ ។ វិជ្ជាគតោ ជាអ្នកដែលធ្លាក់ក្នុងអំណាចនៃវិជ្ជា រមែងមានការចេះដឹងនៅក្នុងធម្មសមាទាន ៤ យ៉ាងនេះ តាមសេចក្តីពិត ក៏មិនបានសេពគប់នូវធម្មសមាទានណា ដែលនាំឲ្យបាននូវអារម្មណ៍មិនល្អ គឺជាបុគ្គល​​វៀរចាកនូវធម្មសមាទាននោះ ដែលធ្វើឲ្យអារម្មណ៍ទាំងឡាយដែលជាទីប្រាថ្នា ជាទីត្រេកអរ ជាទីគាប់ចិត្ត រមែងចម្រើនឡើង នេះជារឿងរបស់ព្រះអរិយសាវ័កអ្នកចេះដឹង ( យថាតំ វិទ្ទសុនោ ) ដែលបានវៀរចាកនូវអកុសលកម្មបថ ១០ ដូចបាលី ព្រះពុទ្ធដីកាថា តំ វិទ្ធា វិជ្ជាគតោ យថាភូតំ បជានន្តោ តំ ន សេវតិ តំ បរិវជ្ជេតិ ប្រែថា បុគ្គលដែលបានដឹងនូវធម្មសមាទាននោះ ជាអ្នកធ្លាក់ចូលក្នុងអំណាចនៃវិជ្ជា មានការដឹងច្បាស់ តាមសេចក្តីពិត រមែងមិនសេពនូវធម្មសមាទាននោះឡើយ គឺវៀរចាកនូវធម្មសមាទាននោះឯង ។ អ្នកសិក្សាក្នុងព្រះសូត្រនេះ អាចសង្ស័យងេងងោងបាន បើមិនបានភ្ជាប់សេចក្តីអំពីខាងដើមនៃព្រះសូត្រទេនោះ ។ សេចក្តីខាងដើមគឺការដែលចេះតែបាននូវអារម្មណ៍មិនល្អ អារម្មណ៍ល្អសាបសូន្យ គឺព្រោះហេតុអកុសលកម្មបថ ១០ នោះឯង ជាបន្តគឺព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់អំពីអន្ធបុថុជ្ជន ( យថាតំ អវិទ្ទសុនោ ) ដែលមិនដឹងនូវធម្មសមាទានទាំង ៤ រមែងសេពនូវអកុសលកម្មបថ ១០ ( តំ សេវតិ ) មិនវៀរនូវអកុសលកម្មបថ ១០ នោះ ( តំ ន បរិវជ្ជេតិ ) មិនមែនសេពនូវធម្មសមាទានទាំង ៤ មិនវៀរនូវធម្មសមាទានទាំង ៤ នោះៗទេ ។ ចំណែកខាងព្រះអរិយសាវ័ក ( យថា​តំ​វិទ្ទ​សុ​នោ​ ) ដែលបានចេះដឹងក្នុងធម្មសមាទានទាំង ៤ ហើយ រមែងមិនសេពនូវអកុសលកម្មបថ ( តំ ន សេវតិ ) វៀរចាកនូវអកុសលកម្មបថនោះ ( តំ បរិវជ្ជេតិ ) គឺមិនមែនបានសេចក្តីថា មិនសេពនូវធម្មសមាទានទាំង ៤ នោះ វៀរចាកនូវ ធម្មសមាទានទាំង ៤ នោះឡើយ ។ ធម្មសមាទានទី ១ គឺអកុសលកម្មបថ ១០ ដែលអ្នកប្រព្រឹត្ត ប្រកបដោយទុក្ខទោមនស្ស ទោះជាកាមេសុមិច្ឆា អភិជ្ឈា និងមិច្ឆាទិដ្ឋិ កើតនៅតែក្នុងលោភមូលចិត្ត ប៉ុន្តែកម្មបថបីនេះប្រកបដោយ ទុក្ខ​ទោមនស្ស ក្នុងបុព្វចេតនា និងអបរចេតនា នៅក្នុងធម្មសមាទាន ទី ១ នេះ ។ ធម្មសមាទានទី ២ គឺអកុសលកម្មបថ ១០ ដែលអ្នកប្រព្រឹត្ត ប្រកបដោយសុខសោមនស្ស ទោះជា បាណាតិបាត ផរុសវាចា និងព្យាបាទ ដែលកើតនៅតែក្នុងទោសមូលចិត្តក៏ដោយ ប៉ុន្តែរមែង សុខសោមនស្សក្នុងបុព្វចេតនា និងអបរចេតនា ប្រព្រឹត្តទៅនៅក្នុងធម្មសមាទានទី ២ នេះ ។ ធម្មសមាទានទី ៣ គឺកុសលកម្មបថ ១០ ដែលជាទុក្ខ-ទោមនស្ស ដោយបុព្វចេតនា និងអបរចេតនា ។ ធម្មសមាទានទី ៤ គឺកុសលកម្មបថ ១០ ដែលប្រព្រឹត្តទៅជា សុខដោយចេតនាទាំងបីកាល ។ ធម្មសមាទានទី ១ ប្រៀបដូច ផ្លែននោងព្រៃ រសជាតិល្វីង ទាំងដែលគេយកមកលាយដោយថ្នាំពិសទៀត ធម្មសមាទានទី ២ ប្រៀបដូច ភាជន៍សំរឹទ្ធិពេញដោយទឹកផ្អែមឆ្ងាញ់ តែលាយដោយថ្នាំ ពិស ធម្មសមាទានទី ៣ ប្រៀបដូច ទឹកមូត្រស្អុយលាយដោយថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាលរោគស្គមលឿង ធម្មសមាទានទី ៤ ប្រៀបដូច ទឹកដោះ ទឹកឃ្មុំ និងទឹកអំពៅលាយគ្នាធ្វើថ្នាំព្យាបាលរោគធ្លាក់ ឈាម ។ ធម្មសមាទានពីរខាងដើម ក្នុងសេចក្តីប្រៀបគឺធ្វើឲ្យអ្នកផឹកនោះឯងមិនឆ្ងាញ់ក៏ដោយ ឆ្ងាញ់ក៏ដោយ លទ្ធផលគឺស្លាប់ដោយ ជាតិពិសហ្នឹងឯង ចំណែកពីរខាងចុង ទាំងមិនឆ្ងាញ់ ទាំងឆ្ងាញ់ គឺ សុទ្ធតែបានជារោគនោះៗ ដោយអំណាចនៃភេសជ្ជៈព្យាបាលរោគ។ នៅខាងចុងនៃព្រះសូត្រ ព្រះបរមសាស្តាទ្រង់ត្រាស់សម្តែង ធម្មសមាទានទី ៤ ដែលមានសេចក្តីសុខក្នុងបច្ចុប្បន្នផង ទាំងមាន សេចក្តីសុខតទៅផង ប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យរះក្នុងសរទសម័យមេឃស្រឡះ​​ក្នុងខែខាងចុងនៃវស្សានរដូវ មានរស្មីរុងរឿងត្រចះត្រចង់ ។ ធម្មសមាទានទី ៤ នេះ អាចគ្របសង្កត់នូវពាក្យផ្សេងៗ របស់ពួកសមណព្រាហ្មណ៍ដទៃក្រៅព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏ច្រើន ដូចពាក្យថា សេចក្តីសុខគឺទាល់តែធ្វើខ្លួនឲ្យលំបាកទើបបាន ដូច្នេះ ជាដើម ។ ក្នុងព្រះអដ្ឋកថា ប្រាប់ថា ព្រះសូត្រនេះ ពួកទេវតាជ្រះថ្លា ពេញចិត្តដ៏ក្រៃលែង ទាំងបានលើករឿងទេវតាជាព្រះសោតាបន្នមួយ អង្គ ពោលពាក្យសាធុការ អនុមោទនាក្នុងការស្វាធ្យាយនូវព្រះសូត្រ នេះ នៃព្រះភិក្ខុមួយអង្គ ។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ សិក្សាព្រះសូត្រ ភាគ៧ ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/2729/rgvrcdgvfdxc.jpg
ផ្សាយ : ០៧ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៥៧ ដង)
សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅក្នុងទេវទហនិគម នាដែនសក្កៈ ។ ព្រះអដ្ឋកថាប្រាប់ថា ព្រះអង្គគង់ប្រថាប់នៅព្រៃលុម្ពិនី ( ជាទីដែលទ្រង់ប្រសូត ) ។ ក្នុងទីនោះ ព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ចំពោះភិក្ខុទាំងឡាយនូវ បុព្វេកតវាទ របស់ពួកនិគ្រន្ថ ។ បុព្វេកតវាទ គឺជាគំនិតយល់ខុសមួយបែប ដែលគេតែង​ពោលថា ការសោយអារម្មណ៍ឯណានីមួយ សុខក្ដី ទុក្ខក្ដី អទុក្ខមសុខក្ដី ការសោយអារម្មណ៍ទាំងអស់នោះ កើតឡើងព្រោះកម្មដែលខ្លួនបានធ្វើហើយក្នុងកាលមុនដូច្នេះឯង ។ ពួកនិគ្រន្ថបានយល់ឃើញដូច្នេះទៀតថា កម្មចាស់ទាំងនោះ អស់ទៅបានដោយការប្រព្រឹត្តតបៈ តាម​ដែលពួកគេបានប្រព្រឹត្តដោយវិធីផ្សេងៗ កាលដែលកម្មចាស់អស់ទៅ ទាំងមិនធ្វើនូវកម្មថ្មី ក៏មិនមាន​ផល​តទៅ នេះជាការអស់ទៅនៃវេទនា ហើយក៏ជាការសាបសូន្យទៅនៃទុក្ខទាំងពួងហ្នឹងឯង ។ តាម​ពិត វេទនាក្នុងជាតិនេះ មិន​មែនសុទ្ធតែជាផលវិបាករបស់កម្មចាស់ទៅទាំងអស់នោះទេមានវេទនា​ជាផលវិបាកនៃកម្មក្នុងបច្ចុប្បន្នជាតិនេះក៏មាន វេទនាជាកុសលក៏មាន វេទនាជាអកុសលក៏មាន នៅវេទនាជាកិរិយាទៀត ដែលវេទនាទាំងអស់នេះ រួមមកគឺសុខវេទនា ទុក្ខវេទនា និងអទុក្ខមសុខវេទនា ។ អ្វីជាអស្សាទៈ តម្រេកត្រេកអរដែលនាំឱ្យសត្វលោកជាប់ជំពាក់ក្ដី អ្វីជាអាទីនវៈគឺទោសក្ដី និងអ្វីជាការរលាស់​ចោលនូវវេទនានោះក្ដី ពួកនិគ្រន្ថមិនដឹងទេ ទាំងដែលវាទៈរបស់និគ្រន្ថនោះសោត ក៏គ្រាន់​តែស្មានៗតែប៉ុណ្ណោះ ព្រោះមិនបានដឹងថា ខ្លួនធ្លាប់កើតយ៉ាងណា ធ្វើបាបកម្មអ្វីខ្លះ ទុក្ខប៉ុន​ណាអស់​​ទៅ​ហើយ ទាំងមិនបានដឹងអំពីការលះបង់នូវអកុសលធម៌ និងការបំពេញនូវកុសលធម៌ក្នុងបច្ចុប្បន្ននេះផង ។ ការប្រឹងប្រែងព្យាយាមរបស់ពួកនិគ្រន្ថ មិនអាចឱ្យរួចចាកទុក្ខទេ ។ នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា មានការលះបង់នូវទុក្ខទាំងពួងដោយបរិញ្ញា ចំពោះវេទនាគឺបដិបត្តិកំណត់ដឹងនូវការសោយអារម្មណ៍ ឯណានីមួយនោះ ត្រឹមតែជាវេទនាប៉ុណ្ណោះ ដែលមានបច្ច័យឱ្យកើតឡើងហើយ រលត់ទៅវិញ នេះគឺវេទនា​នុ​បស្សនាសតិប្បដ្ឋាន ទើបលះបង់បាននូវតណ្ហាដែលជាហេតុនៃទុក្ខ ។ ភិក្ខុក្នុងព្រះសាសនានេះ មិនបានប្រឹងប្រែងព្យាយាមយកទុក្ខមកគ្របសង្កត់ខ្លួន ដោយទុក្ករកិរិយាផ្សេងៗនោះឡើយ មានជីវិតរស់នៅជាសុខប្រកបដោយធម៌ បរិភោគប្រើប្រាស់នូវបច្ច័យ ៤ ដោយការពិចារណា មិនជ្រុលជ្រប់ក្នុងសេចក្ដីសុខដោយតណ្ហា មានតែការអស់ទៅនៃតណ្ហានោះឯង ដោយការ​ប្រឹងប្រែងក្នុងសម្មប្បធាន ៤ ។ ជាគោលការណ៍សំខាន់នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា គឺកុសលធម៌ចម្រើន​ឡើង អកុសលធម៌សាបសូន្យទៅ ត្រូវរៀបចំដំណើរជីវិតរស់នៅយ៉ាងនេះ ទើបបានរួចផុតចាកទុក្ខ​ពិតប្រាកដមែន ។ ដកស្រង់ពីសៀវភៅ សិក្សាព្រះសូត្រ ភាគទី១៣ ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/1875/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៣៥២៦ ដង)
ផ្ទាំង​ជីវិត​គឺ​ជា​ជញ្ជាំង​ផ្ទះ​មួយ​ដែល​គ្មាន​ដំបូល ហើយ​គ្មាន​កំពស់​ពិត​ប្រាកដ​ផង។ មនុស្ស​ម្នាក់​ៗ​ប្រៀប​បាន​នឹង​ជាង​សង់​ផ្ទះ​ដែល​រៀប​ជញ្ជាំង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​រៀប​ឥដ្ឋ​មួយ​ដុំ។ ជីវិត​ចេះ​តែ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​មុខ រី​ឯ​ជញ្ជាំង​ផ្ទះ​ក៏​ចេះ​តែ​ខ្ពស់​ឡើង​ៗ​ទៅ​លើ​ដែរ។ នៅ​ពេល​ដែល​គេ​ឡើង​ទៅ​ដល់​ខ្ពស់ ទើប​មនសិកា​រ​ សីល​ធម៌ និង​ការ​ចេះ​ដឹង​របស់​គេ​បើក​ទស្សនវិស័យ​ទៅ​រក​ទុទិដ្ឋិនិយម ឬ​ សុទិដ្ឋិនិយម​តាម​ទស្សនៈ​រៀង​ៗ​ខ្លួន ។ កាល​បើ​គេ​ត្រេច​ចរ​ទៅ​តាម​ស្នាម​ដាន​ជីវិត​ដល់​កំផែង​ខ្ពស់​ហើយ​គេ​មិន​ត្រូវ​សំងំ​ក្រាប​ក្បាល​សុខសាន្ត​ម្នាក់​ឯង ធ្វើ​គ​ធ្វើ​ថ្លង់​បិទ​ប្រស្រី​ភ្នែក​មិន​សម្លឹង​ ​មក​មើល​អ្វីៗ​ខាង​ក្រោម​នោះ​ទេ។ ការ​ពិសោធន៍ដ៏​យូរ​អង្វែង​តាម​ស្នាម​ជឹប​ជល់​ ប៉ះ​ពាល់​ លើ​គន្លង​ផ្ទាំង​ជីវិត បាន​ធ្វើ​អោយ​មនុស្ស​មាន​ស្មារតី រឹង​ប៉ឹង​មោះ​មុត តស៊ូ និង​ក្លាហាន ។ ឡើង​ដល់​ទី​ខ្ពស់​នោះ គេ​នឹង​ងាក​មក​ក្រោម​ឃើញ​ឈូង​សមុទ្រ​កម្ម​ពៀរ​កោះ​សប្បាយ ភ្នំភ្លើង​នៃ​ការ​ជម្លោះ​​ចាក់​ដោត ទី​វាល​វិយោគ​សង្រេង កម្ពោត​​ព្រៃ​សុទ្ធសាធ​ ព្រៃ​ល្បាត​បន្លា​មួរ​ហ្មង ត្រពាំង​ទឹក​ភ្នែក ថ្លុក​ស្ដាយ​ក្រោយ ព្រែក​បុណ្យ ស្ទឹង​បាប ខ្ពង់រាប​រមណីយ៍ និង​ដែន​ដី​សណ្ដរ​នៃ​ទន្លេ​ស្នេហា។ កាល​បើ​ឡើង​អោយ​ខ្ពស់​ៗ​ទៅ​ទៀត​គេ​នឹង​ចោល​នេត្រា​បាន​ឆ្ងាយ​ជាង​នេះ ហើយ​គេ​នឹង​ឃើញ​ភ្នំ​ធំៗ​ឯ​នាយ​ឆ្ងាយ​សន្លឹម​មាន​ជួរ​វែង​ៗ​ជាប់​គ្នា ដែល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ភ្នំ​នោះ​គេ​នឹង​ឃើញ​មាន​អាថ៌​កំបាំង​គួរ​អោយព្រឺក្បាល​មិន​ខាន។ តើ​យើង​ធ្វើ​ដូចម្ដេច​ទើប​មើល​ឃើញ​អាថ៌កំបាំង​នៅ​ខាង​ក្រោម​ភ្នំនោះ។ តើ​នរណា​អាច​ឆ្លើយ​ត្រូវ​ថា អាថ៌កំបាំង​នោះ​មាន​អ្វី​ខ្លះ? តើ​ជួរ​ភ្នំ​ព្រំ​ប្រទល់​ដែន​ភ្នំ​នោះ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​អ្វី​ទៅ​វិញ? កាល​បើ​គ្មាន​នរណា​ដឹង​ ឬ​ការ​ដឹង​នោះ​មិន​សូវ​មាន​តម្លៃ​សម្រាប់​យើង នាទី​សុជីវធម៌​របស់​យើង​តម្រូវ​ឲ្យ​យើង​រង់​ចាំ ជញ្ជាំង​របស់​យើង​ផ្ទាល់​សង់​ដល់​កំពស់​ដែល​អាច​មើល​ឃើញ ហើយ​ថា​ត្រូវ​ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ចុះ។ ត្រដោកកម្ម​ដែល​ព្យួរ​ជាប់​នៅ​នឹង​មនុស្ស​គ្រប់​រូប ជួន​ក៏​ជំរុញ​ឲ្យ​សង់ជញ្ជាំង​បាន​ខ្ពស់ ជួន​ក៏​សង់​បាន​ទាប ហើយ​ទី​បំផុត​ក្រាល​ផ្ទុក​ជីវិត ដែល​យើង​មិនដឹង​នៅទីណា បាន​ចុច​កណ្ដឹង​រោទិ៍​ហៅ​អោយ​ជីវិត​វិល​ទៅទីនោះ​វិញ ដោយ​ទុក​អោយ​រូប​កាយ​ទៅ​ជា​ចំណី​នៃ​អគ្គី ឬ​សត្វ​ធាតុ​នានា ។ អ្វីទៅជីវិត​នេះ?។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ សុជីវធម៌ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ
images/articles/1468/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៦១១០ ដង)
សីល​ទី​៤​នេះ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ហាម​មិន​ឲ្យ​និយាយ​កុហក​ ហើយ​ឲ្យ​និយាយ​តែ​ពាក្យ​ពិត មាន​ប្រយោជន៍ ជា​ពាក្យ​ពិរោះ​ទន់ភ្លន់ សុភាពរាប់សារ ដើម្បី​អោយ​មនុស្ស​សាង​ប្រយោជន៍​ដោយ​ពាក្យ​សម្ដី និង សាង​មិត្ត​ភាព​រវាង​គ្នា​និង​គ្នា ព្រោះ​មាន​ការ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត​គ្នា​ទៅ​វិញ​ទៅ​មក។ ការ​មិន​និយាយ​កុហក​ គឺ​ជា​ការ​ឲ្យ​នូវ​ការ​ពិត​ត្រង់​ដល់​អ្នក​ដទៃឲ្យ​នូវ​ការ​មិន​វង្វេង​ភាន់​ច្រឡំ អ្នក​ដែល​និយាយ​ពាក្យ​ពិត គឺ​មាន​សំដី​ដូច​ជា​ផ្កា​មាន​ក្លិន​ក្រអូប​ឲ្យ​តែ​របូត​ចេញ​ពី​មាត់​កាល​ណា អ្នក​ផង​តែង​រើស​យក​ជា​គ្រឿង​ប្រដាប់​កាយ ដូច​ជា​វាចា​របស់​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ថ្វី​បើ​ពេល​វេលា​កន្លង​ទៅ​ជាង ២៥៤០ឆ្នាំ ទៅ​ដោយ​ក៏​ដោយ ក៏​នៅ​តែ​មាន​ក្លិនក្រអូប​ដដែល នៅ​តែ​មាន​មនុស្ស​ម្នា​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​ការ ប្រាថ្នា​ចង់​ស្ដាប់​ ព្រោះ​ជាវាចា​ពិត​ឥត​ក្លែងក្លាយ។ គួរ​ហាត់​និយាយ​តែ​វាចា​ល្អៗ មាន​ប្រយោជន៍​ដល់​អ្នក​ស្ដាប់​ដែល​ជា​វាចា​សុភាសិត ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​បង្រៀន​ឲ្យ​មនុស្ស​និយាយ​នូវ​វាចា​ល្អ ៥ យ៉ាង​គឺៈ ១- ស្គាល់​ពេលវេលា​ដែល​គួរ​និយាយ។ ២- និយាយ​ពាក្យ​ពិត​តាម​ដែល​ដឹង ប៉ុន្តែ​ត្រូវ​ស្គាល់​កាល​ ស្គាល់​បុគ្គល ស្គាល់​បរិស័ទដែល ត្រូវ​និយាយ។ ៣- និយាយ​ពាក្យ​ពិរោះ សុភាពរាបសារ មិន​ទ្រគោះ​បោះបោក។ ៤- និយាយ​ពាក្យ​មាន​ប្រយោជន៍ ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ស្ដាប់​ស្ងប់​រំងាប់​ចិត្ត សូម្បី​តែ​និយាយ​បន្តិចបន្តួច​ក៏​ដោយ។ ៥- និយាយ​ប្រកប​ដោយ​ចិត្ត​មេត្តា​ពិតៗ ចិត្ត​មាន​មេត្តា​គឺ ជា​ចិត្ត​សប្បុរស ជា​ចិត្ត​មិន​ចង្អៀត​ចង្អល់ ជា​ចិត្ត​ធំ​ទូលាយ តែង​អនុគ្រោះ​នូវ​ប្រយោជន៍​ដល់​សត្វ​លោក​ចង់​ឲ្យ​សត្វ​លោក​បាន​នូវ​សេចក្ដីសុខ រួច​ផុត​ចាក​ក្ដី​ទុក្ខទាំង​ពួង។ សូម​អោយ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា ធ្វើ​ខ្លួន​ឯង​អោយ​ជា​ឧបមាថា​អាត្មា​អញ​មិន​ត្រូវ​ការ​ពាក្យ​កុហក​អំពី​អ្នក​ដទៃ​យ៉ាង​ណា អ្នក​ដទៃ​ក៏​មិន​​ត្រូវ​ការ​ពាក្យ​កុហក​អី​អាត្មា​អញ​យ៉ាង​នោះ​ដែរ ដូច្នេះ​អាត្មា​អញ​ត្រូវ​តែ​ជា​អ្នក​មាន​សីល គឺ​វៀរចាក​ការ​និយាយ​កុហក ធ្វើ​ឲ្យ​ជាទី​ទុក​ចិត្ត​នៃ​អ្នក​ដទៃ ការ​និយាយ​ពាក្យ​ពិត គឺ​ជា​ការ​ចូល​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​នូវ​រឿយ​ច្របូកច្របល់​ក្នុង​សង្គម​ជាតិ ធ្វើ​ឲ្យ​ជាតិ​រុងរឿង ក៏​ដោយ​សារពលរដ្ឋ​មាន​នូវ​សច្ចៈ​ធម៌។ សច្ចំ វេ អមតា វាចា ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា​ជា​ពាក្យ​មិន​ស្លាប់ព្រោះ​សច្ចៈ​ពិត​មាន​ឫទ្ធិ​ចំណាប់ អ្នក​ផង​ចង់​ស្ដាប់​ហើយ​ជឿ​ទុក​ចិត្ត។ ដកស្រង់​ចេញពី​សៀវភៅ ជីវិត​ពិត​ជា​ត្រូវ​ការ​ព្រះធម៌ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​
images/articles/2691/8765tpic.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ២៤១ ដង)
១. មិនបានទូលសួរ ព្រះមានព្រះភាគថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ឯសិក្ខាបទទាំងឡាយដែលតូចៗដោយលំដាប់ គឺសិក្ខាបទណាខ្លះ ។ ២. ជាន់ដេរសំពត់វស្សិកសាដករបស់ព្រះមានព្រះភាគ ។ ៣. ឲ្យមាតុគ្រាមថ្វាយបង្គំព្រះសរីរៈនៃព្រះមានព្រះភាគមុនគេ កាលដែលមាតុគ្រាមទាំងនោះយំទួញសោក ធ្វើសរីរៈនៃព្រះមានព្រះភាគឲ្យប្រឡាក់ដោយទឹកភ្នែក ។ ៤. កាលព្រះមានព្រះភាគកំពុងធ្វើនិមិត្តជាឱឡារិក (បញ្ឆិតបញ្ឆៀង) និងធ្វើឱកាស (បំភ្លឺ ហេតុ) ជាឱឡារិក លោកមិនបានអារាធនាព្រះមានព្រះភាគថា សូមព្រះមានព្រះភាគគង់ នៅអស់មួយកប្ប (កំណត់អាយុ) ។ ៥. ធ្វើសេចក្ដីខ្វល់ខ្វាយឲ្យមាតុគ្រាមបានបព្វជ្ជាក្នុងធម្មវិន័យ ។ កំហុសទាំង ៥ ដែលព្រះថេរៈទាំងឡាយលើកឡើងនេះ គ្រាន់តែលើកឡើងដើម្បីឲ្យព្រះអានន្ទទទួលស្គាល់ថាជា អំពើមិនល្អ ដែលមានក្នុងបទថា ឥទន្តេ អានន្ទ ទុក្កដំ នែអាវុសោ អានន្ទ នេះជាអំពីមិនល្អរបស់លោក ។ មិនមែនព្រះថេរៈទាំងឡាយដាក់ឲ្យព្រះអានន្ទត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ហើយឲ្យព្រះអានន្ទសម្ដែងអាបត្តិទុក្កដទេ ។ (វិនយបិដក ចូឡវគ្គ បញ្ចសតិកក្ខន្ធកៈ បិដកលេខ ១១ ទំព័រ ៣៦៩) ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/945/Untitled-1.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៧៩២៨ ដង)
ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ម្យ៉ាង​ ក្នុង​ដំណើរ​ប្រ​វត្តិ​សាស្រ្ត​នៃ​ការ​គិត​របស់​មនុស្ស​ ថា​ជា​សាសនា​ដែល​បដិសេធ​ការ​មាន​ប្រាកដ​នៃ​វិញ្ញាណ​ អត្តា​ ឬ​តួ​ខ្លួន ។ តាម​ពាក្យ​ទូន្មាន​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់ ជំនឿ​ដែល​ថា​មាន​តួ​ខ្លួននេះ​ជាជំនឿ​ដែលខុស​​ កើត​ចេញ​ពី​ការ​ស្រមើ​ស្រមៃ​ ដែល​មិន​ត្រូវ​ជា​មួយ​នឹង​ការ​ពិត​ និង​ការ​បង្កឲ្យ​កើត​ការ​យល់​ខុស​ថា " ខ្លួន​យើង​ " និង​ " របស់​យើង​ " បង្ក​ឲ្យ​កើត​ចំណង់​ដែល​ឃើញ​ដល់​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន សេច​ក្តី​សេ្រក​ឃ្លាន​ ការ​ប្រ​កាន់​មាំ​ ការខឹង​ក្រោធ​ ការ​ព្យា​បាទ​ ការ​តម្កើង​ខ្លួន​ ការ​ប្រ​កាន់​ខ្លួន ការ​ឈ្លក់​វង្វេង​នឹង​តួ​ខ្លួន រហូត​ដល់​កិលេស​សាវៈ ទាំង​ឡាយទាំង​ពួង​នៅ​ក្នុង​លោក​ រាប់​តាំង​ពី​ទំនាស់​រវាង​បុគ្គល​ រហូត​ដល់​សង្រ្គាម​រវាង​ជាតិ​នីមួយ​ៗ​ ។ សរុប​មក​ថា អំពើ​អាក្រក់​ ទាំង​ឡាយ​ទាំង​ពួង​នៅក្នុង​លោក​ សុទ្ធ​សឹង​មាន​ប្រភព​កើត​ចេញ​មក​ពី​ការ​យល់​ខុស​នេះ​ឯង​ ។ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវ​ភៅ​ " ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​បង្រៀន​អ្វី​ " បែ្រ​សម្រួល​ដោយ លីន​ កុសល ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​
images/articles/930/Untitled-1.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ១២៥១៩ ដង)
ព្រះ​ធម៌​ ឬ​ធម្មៈ (Dharma or Dhamma) ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធ​បាន​សម្តែង​អស់​រយៈ​ពេល​ ៤៥ ឆ្នាំ ត្រូវ​បាន​ព្រះ​អរិយ​សាវ័ក​ ប្រមូល​ចង​ក្រង​មាន​ចំនួន​ប្រាំ​បី​ម៉ឺន​បួន​ពាន់​ (៨៤០០០) ព្រះ​ធម្ម​ក្ខន្ធ​ ។ ពួក​សាសន​វិទូ​បស្ចឹម​ប្រទេស​ ហៅ​ព្រះ​ធម៌​ថា ទស្សន​វិជ្ជា (Philosophy) ។ ព្រះ​ធម៌​នេះ​ កាល​ព្រះ​សម្មា​សម្ពុទ្ធ​គង់​ព្រះ​ជន្ម​ ជា​ធរ​មាន​នៅ​ឡើយ​ មិន​មាន​ចារឹក​ជា​អក្ស​រ​ទេ​ ។ ក្រោយ​ព្រះ​ពុទ្ធ​បរិ​និព្វាន​ ព្រះ​អរិយ​សាវ័ក​ច្រើន​អង្គ​ បាន​ធ្វើ​សង្គាយ​នា​ (ផ្ទៀង​ផ្ទាត់​) ពុទ្ធ​វចនៈ​ ហើយ​ទន្ទេញ​ចាំ​រត់​មាត់​ រក្សា​ព្រះ​ធម៌​ត​ៗ​គ្នា​ ពី​ជំនាន់មួយ ទៅ​ជំនាន់​មួយ​ទៀត​ ទុក​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ។ លុះ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​កន្លង​ទៅ​ប្រមាណ​ ៥០០​ឆ្នា​ ទើប​ព្រះ​សង្ឃ​សាវ័ក​ ចារឹកព្រះ​ធម៌​ ជាលាយ​លក្ខណ៍អក្សរ​ នៅ​កោះ​​លង្កា​ (Sri Lanka) ។ ព្រះ​ពុទ្ធ​សម្តែង​ទុក​ថា​ ធម៌​ព្រះ​អង្គ​នេះ​ ហៅ​ថា​ធម្ម​វិន័យ​គឺ​ ធម្ម ១ វិន័យ​ ១ ហើយ​ចែក​ចេញ​ជា​បី​ផ្នែក​ គឺ​៖ - ព្រះ​វិនយ​បិដក​ មាន​ ១៣​ ភាគ ២,១០០០ ធម្មក្ខន្ធ ។ - សុត្តន្ត​បិដក ឬ​ ព្រះ​សូត្រ មាន ៦៤​ ភាគ ២,១០០០ ធម្ម​ក្ខន្ធ​ ។ - អភិ​ធម្ម​បិដក​ មាន​ ៣៣ ភាគ​ ៤,២០០០ ធម្ម​ក្ខន្ធ​ ។ ដោយ​សា​រ​ព្រះ​ធម៌​ទាំង​ ៨៤,០០០ ធម្ម​ក្ខន្ធ​ ចែក​ចេញ​ជា​បី​ផ្នែក​ ទើប​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ តិបិដក​ ឬ​ ត្រៃ​បិដក​ មាន​ន័យ​ថា ឃ្លាំង​បី ។ ឃ្លាំង​បីនោះ​គឺ​ ៖ ១. ព្រះ​វិនយបិដក​ ស្តី​ពី​វិន័យ​ច្បាប់​ក្រឹត្យ​ក្រម សម្រាប់​ ភិក្ខុ ភិក្ខុនី ឧ​បាសក​ ឧ​បាសិកា ។ វិន័យ​នេះ​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​គឺ​៖ ក. អាគារ​វិន័យ​ (​វិន័យ​អ្នក​មា​ន​ផ្ទះ​) ពោល​ដល់​វិន័យ​សម្រាប់​គ្រហស្ថ​ ឧ​បាសក​ ឧ​បាសិកា​ ប្រតិបត្តិ ។ ឧ​ទាហរណ៍មាន​ និច្ច​សីល​ និង​ឧ​បោសថ​សីល​ ជា​ដើម ។ ខ. អនាគារ​វិន័យ​ (​វិន័យ​អ្នក​គ្មាន​ផ្ទះ​) ពោល​ដល់​វិន័យ​សម្រាប់​ ភិក្ខុ ភិក្ខុ​នី ប្រតិ​បត្តិ ។ ឧ​ទាហរណ៍​មាន ទស​សីល (​សម្រាប់​សាមណេរ) និង​ចតុ​ប្បារិសុទ្ធិ​សីល ជា​ដើម​ ។ ២. ព្រះ​សុត្ត​ន្ត​បិដក​ ឬ​ព្រះ​សូត្រ​ ស្តី​ពី​ព្រះ​ធម៌​ដែល​មាន​ជម្រៅ​ដោយ​អ្នក ដូច​ជា​បុញ្ញ​កម្ម​ បាប​កម្ម​ សីល​ធម៌​ ។ល។ ជា​វោ​ហារ​ទេ​សនា​ (Conventional Teaching) ព្រះ​សាវ័ក​ក៏​អាច​សម្តែង​បាន​ដែរ​ ។ ៣. ព្រះ​អភិធម្ម​បិដក​ ឬ​ ព្រះ​អភិ​ធម្ម​ ស្តី​អំពី​ព្រះ​ធម៌​មាន​អត្ថ​ន័យ​ ល្អិត​សុខុម​ មាន​គម្ភីរភាព​ជ្រា​ល​ជ្រៅ ជា​បរមត្ថ​ទេសនា (Ultimate Teaching) ។ ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ ថ្វី​បើ​ព្រះ​អង្គ​បាន​រក​ឃើញ​ព្រះ​ធម្ម​វិន័យ​ដោយ​ព្រះ​អង្គ​ឯង​ ទ្រង់​ពុំ​បាន​យក​ពុទ្ធភាព​ ទៅ​គ្រប​សង្កត់​ពួក​សាវ័ក​ ឲ្យ​ជឿ​នូវ​វចនៈ​ព្រះ​អង្គ​ទាំង​ងងឹត​ងងល់​ (Blind faith) ខ្វះ​ការ​ពិ​ចារណា​រក​ហេតុ​ផល​ឡើយ​ ។ ព្រះ​អង្គ​រមែង​ដាស់​តឿន​ក្រើន​រំឮក​ ដល់​ពុទ្ធ​សាសនិក​ជន​ ឲ្យ​ប្រើ​វិ​ចារណ​ញ្ញាណ ឬ​សម្មា​ទិដ្ឋិ​ ការ​យល់​ត្រឹម​ត្រូ​វ​ មុន​នឹង​ជឿ​នូវ​អ្វី​នីមួយ​ៗ​ ។ ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ទេសនា ទុក​ក្នុង​ កាលាម​សូត្រ ថា៖ ១. មា អនុ​ស្ស​វេ​ន កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​អ្វី​ដែល​ឮ​តៗ​គ្នា​ មិន​មាន​ហេតុ​ផល​ ។ ២. មា​ បរម្ប​រាយ កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​នូវ​អ្វី​ដែល​គេ​និយាយ​ត​ៗ​គ្នា​ មិន​មាន​ដើម​ចុង​ ។ ៣. មា​ ឥ​តិ​កិរាយ កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​នូវ​អ្វី​ដោយ​ការ​ភ្ញាក់​ផ្អើល ។ ៤. មា បិដក​សម្ប​ទា​នេន កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​អ្វី​ ដោយ​មើល​ឃើញ​សម​តាម​គម្ពីរ​របស់ខ្លួន ។ ៥. មា តក្កហេតុ កុំ​ប្រកាន់​ជឿ​អ្វី​ ដោយ​ការ​នឹង​ដៅ ឬ​ស្មាន​យក (អនុ​មាន)​ ។ ៦. មា​ នយ​ហេតុ​ កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​អ្វី​ដោយ​អាង​ការ​គ្នេរ​គ្នាន់​ ឬ​កាត់​តម្រូវ​ ។ ៧. មា​ អា​ការ​បរិ​វិ​ត​ក្កេន​ កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​អ្វី​ ដោយ​អាង​ការ​ត្រិះ​រិះ​តាម​អា​ការៈ​ ។ ៨. មា​ ទិដ្ឋិ​មិ​ជ្ឈាន​ក្ខ​និ្ត​យា​ កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​អ្វី​ដោយ​អាង​ថា​ត្រូវ​នឹង​ទិដ្ឋិ​របស់​ខ្លួន ។ ៩. មា​ ភព្វ​រូប​តាយ​ កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​ថា អ្នក​នេះ​ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ​គួរ​ជឿ​តាម ។ ១០. មា​ សម​ណោ​ នោ​ គរុ​ កុំ​ប្រ​កាន់​ជឿ​ថា សមណៈ​ជា​គ្រូ​យើង​ ។ ព្រះ​បរម​សាស្តា​ទ្រង់​ប្រ​ដៅ​ទៀត​ថា​ អ្វី​ដែល​ជា​​ កុសល​ អ្វី​ដែល​ប្រ​សើរ​ ដែល​បាន​ឃើញ​ពិត​ខ្លួន​ឯង​ ចូរ​ប្រ​ព្រឹត្ត​តាម​ចុះ ។ អ្វី​ដែល​ជា​ អកុសល​ អ្វី​ដែល​មិន​ប្រ​សើរ​ ដែល​អ្នក​បាន​ឃើញ​ខ្លួន​ឯង​ ចូរ​កុំ​ប្រ​ព្រឹត្ត​ឡើយ​ ។ពាក្យ​ប្រៀន​ប្រ​ដៅ​នេះ​ ព្រះ​ពុទ្ធ​អង្គ​ទ្រង់​ទេស​នា​ទុក​យូរ​យារ​ណាស់​មក​ហើយ​ ហើយ​ស្ថិត​នៅ​តាម​សំណៅ​ដើម​ដដែល​ឃើញ​ហាក់​នៅ​ថ្មី​ៗ​ ។ ពុទ្ធ​វចនៈ​នេះ​បញ្ជាក់​ច្បាស់​ថា​ ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ជា​សាសនា​ ប្រ​គល់​សេ​រីភាព​ឲ្យ​បុគ្គល​ម្នាក់​ៗ​ ក្នុង​ការ​ជឿ​ ការ​និយាយ​ ការ​ធ្វើ​កា​រគិត​ ពុំ​ព្រម​ឲ្យ​ប្រើ​ជំនឿ​ ឥត​ហេតុ​ផល​ទេ​ ។ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅ​ " ទ្រឹ​ស្តី​កម្ម​ផល​ " រៀប​រៀង​ដោយ​ ឈុន​-គឹម​អៀត ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/1244/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៦៤៨០៤ ដង)
កូន​ជាទី​ស្រឡាញ់!ចៅ​ហ្វាយ​នាយ​ដែល​មាន​ចិត្ត​ល្អ មាន​យុត្តិ​ធម៌ ចេះ​យល់​ចិត្ត​យល់​ថ្លើម និង​ជា​គ្នា​ឯង​ជា​មួយ​កូន​ចៅ មិន​យក​ប្រៀប​ មិន​សង្កត់​សង្កិន​បៀត​បៀន​កូន​ចៅ រមែង​ធ្វើ​ឲ្យ​កូន​ចៅ​កក់​ក្តៅ​ក្នុង​ចិត្ត និង​ឲ្យ​នូវ​សេចក្តី​គោរព​កោត​ក្រែង​ទាំង​ទី​ចំពោះ​មុខ​ ទាំង​ទី​កំបាំង​មុខ​ត្រឡប់​មក​ចៅ​ហ្វាយ​វិញ​ព្រមទាំង​ចង​ចាំ​ទុក​ក្នុង​ចិត្ត​នូវ​គុណ​ធម៌​ទាំង​ឡាយ​ រហូត​អស់​ជីវិត​នៃ​ពួក​គេ​ទៀត​ផង ។ បើ​កូន​មាន​ឱកាស​បាន​ធ្វើ​ជា​ចៅ​ហ្វាយ​នាយ​គេ ឬ​ជា​អ្នក​បង្គាប់​បញ្ជា​គេ កូន​ត្រូវ​កុំ​ភ្លេច​ពាក្យ​ម៉ែ​ពាក្យ​ឪ​ត្រង់​សេចក្តី​នេះ​ឲ្យ​សោះ នេះ​បើ​កូន​ប្រាថ្នាឲ្យ​កូន​ចៅ ដែល​នៅ​ក្រោម​បង្គាប់​របស់​កូន​ស្រឡាញ់​កក់​ក្តៅ​ក្នុង​ចិត្ត និង​គោរព​ស្រឡាញ់ ដោយ​ស្មោះ​នោះ ។​ កូន​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​នៅ​ក្រោម​ឱវាទ​របស់​កូន ស្រឡាញ់​ពេញ​ចិត្ត គោរព​ស្ម័គ្រ​ស្មោះ នេះ​ជា​ការ​ប្រសើរ​ណាស់ ឯការ​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​គ្រាន់​តែ​ខ្លាច តែ​មិន​គោរព​កោត​ក្រែង​នោះ​មិន​ប្រសើរ​ឡើយ ។ អ្នក​គ្រប់​គ្រង​គេ កាល​បើ​ប្រើ​តែ​ព្រះ​តេជ​ច្រើន​ជាង​ព្រះ​គុណ រមែង​មាន​តែ​មនុស្ស​ចេះ​ខ្លាច ប៉ុន្តែ​មិន​កក់​ក្តៅ​ក្នុង​ចិត្ត និង​មិន​ស្រឡាញ់​ស្ម័គ្រ​ស្មោះ​ឡើយ ។ ចំណែក​អ្នក​ដែល​ប្រើ​ព្រះ​គុណ​ច្រើនជាង​ព្រះ​តេជ មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​រមែង​ខ្លាច​ផង​ក្រែង​ផង គោរព​ដោយ​ស្មោះ​ផង​និង​កក់​ក្តៅ​ក្នុង​ចិត្ត​ផង​យ៉ាង​នេះ​ ហៅ​ថា អ្នក​គ្រប់​គ្រង​គេ​បាន​ទាំង​កាយ​ចិត្ត ។អ្នក​ធំ​ដែល​ប្រាថ្នា​នឹង​គ្រប់​គ្រង​ចិត្ត​មនុស្ស ដោយ​ប្រើ​អំណាច​បង្គាប់​បញ្ជា ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​កោត​ខ្លាច​នោះ គឺ​ជា​ការ​យល់​ខុស​ដោយ​ពិត ។ អំណាច​ពិត​ប្រាកដ កើត​អំពី​ការ​សាង​នូវ​ភាព​កក់​ក្តៅ ឲ្យ​ដល់​កូន​ចៅ​ជា​សំខាន់ ។ ភាព​កក់​ក្តៅ ដែល​បង្កប់​ទៅ​ដោយ​មនោសញ្ចេតនា​ស្និទ្ធ​ស្នាល​គោរព​ស្រឡាញ់ ហើយ​ដក់​ជាប់​ក្នុង​ក្រអៅ​បេះ​ដូង រមែង​កើត​ពី​ការ​ឲ្យ ការ​អើពើ និង​ការ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ដូច​ជា​ការ​ឲ្យ​ប្រាក់ ឲ្យ​របស់​របរ​ប្រើ​ប្រាស់ ឲ្យ​កម្លាំង​ចិត្ត ឲ្យ​ភាព​ជា​គ្នា​ឯង ឲ្យ​ពាក្យ​ណែ​នាំ​ដែល​ល្អ​ៗ ឲ្យ​ពាក្យ​ពិរោះ មាន​ប្រយោជន៍ ឲ្យ​អភ័យ ឲ្យ​ភាព​កក់​ក្តៅ​បី​ដូច​ជា​ឪពុក​ម្តាយ​រួម​ទាំង​ការ​ឲ្យ​នូវកិត្តិយស ឲ្យ​ភាព​ខ្ពង់​ខ្ពស់​ហាក់​ដូច​ជា​តាំង​នៅ​ក្នុង​ឋានៈ​ស្មើគ្នា ទៀត​ផង ប៉ុណ្ណេះ​ជា​ដើម ។បើ​កូន​ត្រូវ​ការ​នឹង​គ្រប់​គ្រង​ចិត្ត​មនុស្ស កូន​ត្រូវ​ចេះ​សង្គ្រោះ ចេះ​ឲ្យ​នូវ​អ្វី ដោយ​ក្តី​មេត្តា ករុណា ហើយ​ត្រូវ​ឲ្យ​ជា​រឿយៗ ទៀត​ផង ។ អត្ថបទ​នេះ​ដកស្រង់​ចេញ​ពីសៀវភៅៈ ពាក្យ​ពេចន៍​ម៉ែ​ឪ រៀប​រៀង​ដោយៈ អគ្គបណ្ឌិត ធម្មាចារ្យ ប៊ុត សាវង្ស វាយ​អត្ថបទ​ដោយៈ កញ្ញា ជា ម៉ានិត ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ
images/articles/968/Untitled-1.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៨០០៣ ដង)
គ្រា​មួយ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ ទ្រង់​ប្រ​ថាប់​គង់​នៅ​នា​ព្រៃ​​មួយ​ ស្ថិត​ក្នុង​នគរ​កោសម្ពី​ (​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​ជិត​ស្រុក​អា​ឡា​ហាក់​បាដ​ Allahabad) ។ ពេល​នោះ​ឯង​ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​បាន​ចាប់​យក​នូវ​ស្លឹក​ឈើ​មួយ​ចំនួន​មក​ទុក​ក្នុង​ព្រះ​ហត្ថ​ ហើយ​ត្រាស់​សួរ​ទៅ​កាន់​ព្រះ​សាវ័ក​ទាំង​ឡាយ​ថា " ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ !​ អ្នក​ទាំង​ឡាយ​គិត​ឃើ​ញ​យ៉ាង​ដូច​ម្តេច​ រវាង​ស្លឹក​ឈើ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ដៃ​របស់​តថា​គត​ ជា​មួ​យ​នឹង​ស្លឹក​ឈើ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នេះ​ ។ តើ​ស្លឹក​ឈើ​ណា​ ដែល​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​ ? " ។ " បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចម្រើន​ ! ស្លឹក​ឈើ​ដែល​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​ហស្ថ​របស់​ព្រះ​អង្គ​តិ​ច​ជាង​ច្រើន​ណាស់​ បើ​ប្រៀប​ធៀប​ទៅ​នឹង​ស្លឹក​ឈើ​ដែល​មាន​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​នេះ​ " " ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ !​ ដូច​គ្នា​នេះ​ដែរ​ ក្នុង​បណ្តា​អ្វី​ដែល​តថា​គត​បាន​ត្រាស់​ដឹង​ហើយ​នោះ​ តថា​គត​បាន​ប្រាប់​ដល់​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ ត្រឹម​បន្តិច​បន្តួច​ប៉ុណ្ណោះ​ រី​ឯ​អ្វី​ដែល​តថា​គត​មិន​បាន​ប្រាប់​ដល់​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​នោះ​ គឺ​មាន​ច្រើន​លើ​ស​លន់​ ។ ហើយ​ព្រោះ​ហេតុ​អ្វី​ទៅ​ ទើប​តថា​គត​មិន​ប្រាប់​រឿង​ទាំង​នោះ​ដល់​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ ? ព្រោះ​ថា​រឿង​ទាំង​នោះ​ឯង​មិន​មាន​ប្រ​យោជន៍​ មិន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បី​ការ​កម្ចាត់​បង់​នូវ​សេច​ក្តី​ទុក្ខ​ ។ នេះ​ឯង​ហើយ​គឺ​ហេតុ​ផល​ដែល​ថា​ ហេតុ​អ្វី​ទើប​​តថា​គត​មិន​ប្រាប់​នូវ​រឿង​ទាំង​នោះ​ដល់​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ " ជា​ការ​គ្មាន​ប្រយោជន៍​សោះ​ឡើយ​ សម្រាប់​ពួក​យើង​ទាំង​ឡាយ​ក្នុង​ការ​ដែល​ត្រូវ​នាំ​គ្នា​មក​គិត​នូវ​អ្វី​ ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ទ្រង់​ជ្រាប​ហើយ​តែ​មិន​បាន​ទ្រង់​ត្រាស់​ប្រាប់​ដល់​ពួក​យើង​ទាំង​ឡាយ​នោះ ។ លំនាំ​ដូច​គ្នា​នេះ​ឯង​ អ្នក​ប្រាជ្ញ​មួយ​ចំនួន​ធ្លាប់​ធ្វើ​រួច​មក​ហើយ​ ដោយ​មិន​បាន​ទទួល​នូវ​លទ្ធ​ផល​អ្វី​ទាំង​អស់​ ។ ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ទ្រង់​មិន​ចាប់​អារម្មណ៍​ ក្នុង​ការ​វែក​ញែក​បក​ស្រាយ​នូវ​បញ្ហា​ទស្សន​វិជ្ជា​ដែល​មិន​ចាំ​បាច់​ ដែល​សុទ្ធ​សឹង​ជា​រឿង​កើត​ចេញ​ពី​​ការ​សន្និ​ដ្ឋាន​ ហើយ​ថែម​ទាំង​បង្ក​ឲ្យ​កើត​បញ្ហា​នៃ​ការ​គិត​រវើ​រវាយ​ថែម​ទៀត​ផង​ ។ ព្រះ​ពុទ្ធ​អង្គ​ទ្រង់​ចាត់​ទុក​ថា​ បញ្ហា​នៃ​ទស្សន​វិជ្ជា​ទាំង​នោះ​ជា​ព្រៃ​នៃ​ទិ​ដ្ឋិ​ ។ ក្នុង​ខណៈ​ដែល​នៅ​មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​ ក៏​ដូច​ជា​សា​វ័ក​មួយ​ចំនួន​របស់​ព្រះ​អង្គ​ មិន​យល់​ច្បាស់​នូវ​គោ​ល​ជំហរ​នេះ​របស់​ព្រះ​អង្គ​ឡើយ​ ព្រោះ​ថា​មាន​ឧ​ទា​ហរណ៍​របស់​លោក​ម្នាក់​ក្នុង​ពុទ្ធ​សាវ័ក​ទាំង​ឡាយ​មាន​ឈ្មោះ​ថា​ មាលុក្យបុត្រ​ ហើយ​គឺ​លោក​អង្គ​នេះ​ឯង​ដែល​បាន​តាំង​នូវ​សំនួរ​១០ខ ទាក់​ទង​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​ទស្សន​វិជ្ជា​ទូល​សួរ​ចំពោះ​ព្រះពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ឲ្យ​ទ្រង់​ឆ្លើយ​ ។ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវ​ភៅ​ " ព្រះ​ពុទ្ធ​ទ្រង់​បង្រៀន​អ្វី​ " បែ្រ​សម្រួល​ដោយ លីន​ កុសល ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ​
images/articles/519/Untitled-1.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ៥៩៦៦៩ ដង)
មទ​ សេចក្តី​ស្រវឹង​ ៣ តយោ​ មទា​ សេចក្តី​ស្រវឹង​ ៣​ យ៉ាង​ គឺ៖ ១. អារោគ្យមទោ​ ស្រវឹង​ដោយ​ការ​មិន​មាន​រោគ ២. យោព្វនមទោ​ ស្រវឹង​ដោយ​វ័យ ៣. ជាតិមទោ​ ស្រវឹង​ដោយ​ជាតិត្រកូល [ ក្នុង​អដ្ឋកថា​៖ ជីវិត មទោ​ ស្រវឹង​ក្នុង​ជីវិត ] ( បិដក​លេខ​ ១៩​ ទំព័រ​ ១៤៤ ) អធិប្បាយ បទ​ថា​ មទា​ ប្រែ​ថា​ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដោយ​អំណាច​នៃ​អាការ​ស្រវឹង ។​ ក្នុង​សេចក្តី​ស្រវឹង​ទាំង​នោះ​ ការ​មាន​មានះ​យ៉ាង​នេះ​ថា​ អញ​ជា​មនុស្ស​ដែល​មិន​មាន​រោគ​ តាំង​ពី​ ៦០​ ឬ​ ៧០​ ឆ្នាំ​កន្លង​មក​ហើយ​ សូម្បី​តែ​ចំណិត​ផ្លែ​សម៉​ក៏​អញ​មិន​ដែល​ទំពា​ស៊ី​ ចំណែក​ជន​ដទៃ​ដើរ​និយាយ​យ៉ាង​នេះ​ថា​ ទី​ឯណោះ​ ត្រូវ​រោគ​បៀត​បៀន​ អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ ចូរ​លេប​ថ្នាំ​ ជន​ណា​ហ្ន៎​ ឈ្មោះ​ថា​ មិន​មាន​រោគ​ដូច​ជា​អាត្មា​អញ​សោត ដូច្នេះ​ ឈ្មោះ​ថា​ ស្រវឹង​ដោយ​ការ​មិន​មាន​រោគ ។ ការ​នៅ​ក្នុង​វ័យ​កំលោះ​ក្រមុំ​ ហើយ​មាន​មានះ​យ៉ាង​នេះ​ថា​ ពួក​យើង​នឹង​ធ្វើ​បុណ្យ​ក្នុង​វ័យ​ចាស់​ជរា​ ពេល​នេះ​ពួក​យើង​ជា​កំលោះ​ក្រមុំ​នៅ​ឡើយ​ ដូច្នេះ​ ឈ្មោះ​ថា​ ស្រវឹង​ក្នុង​វ័យ​ជា​កំលោះ​ក្រមុំ ។ ការ​មាន​មានះ​យ៉ាង​នេះ​ថា​ អាត្មា​អញ​រស់​នៅ​យូរ​ហើយ​ នឹង​រស់​នៅ​យូរ​អង្វែង​ត​ទៅ​ទៀត​ រស់​នៅ​ជា​សុខ​មក​ហើយ​ កំពុង​រស់​នៅ​ជា​សុខ​ នឹង​រស់​នៅ​ជា​សុខ​ ( ត​ទៅ​ទៀត )​ ដូច្នេះ​ ឈ្មោះ​ថា​ ស្រវឹង​ក្នុង​ជីវិត ។ ដោយ៥០០០ឆ្នាំ
images/articles/1284/Untitled-1-Recovered.jpg
ផ្សាយ : ០៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ (អាន: ២៣៨៤៨ ដង)
ក្នុង​ព្រះ​ពុទ្ធសាសនា ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​សម្ដែង​ថា​កូន​មាន​បី​ពួក​គឺ៖ ១- អតិជាតបុត្រ ២- អនុជាតបុត្រ ៣- អវជាតបុត្រ ក្នុង​បណ្ដា​កូន​ទាំង​បី​ពួក​នេះ​លោក​អធិប្បាយ​ថា កូន​ដែល​ជា​អតិជាតបុត្រ​ជា​កូន​បុណ្យ ដោយ​ថា កូន​នេះ​មិន​មាន​ឪពុក​ម្ដាយ​ទូន្មាន​ទេ ខ្លួនចេះ​ដឹង​នូវ​អំពើ​ខុស​ត្រូវ ដោយ​ខ្លួន​ឯង​រហូត​ខ្លួន​បាន​ដល់​ព្រះ​ត្រៃសរណគមន៍​គឺ ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃ ជា​សរណៈ​ជា​ទី​ពឹង​ទី​រលឹក នឹង​ជា​អ្នក​សមាទាន​សីល​ ៥ ជា​អ្នក​មិន​សម្លាប់​សត្វ មិន​លួច​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​គេ មិន​ប្រព្រឹត្ត​ខុស​ក្នុង​កាម មិន​និយាយ​កុហក មិន​ផឹក​ទឹក​ស្រវឹង ឬ អាច​ជា​អ្នកសមាទាន​សីល​ ៨ និង​សីល ១០ ឬ​ មាន​សទ្ធា​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ចេញ​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​នេក្ខម្មៈ​គឺ​ការ​បួស​ដើម្បី​បំពេញ​កុសល ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ ដោយ​មិន​មាន​ឪពុកម្ដាយ ឬ បងប្អូន​បបួល​ដឹង​នាំ​ឡើយ។​កាល​ខ្លួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​នូវ​អំពើ​ល្អ​យ៉ាង​នេះ ក៏​អាច​បបួល​ដឹក​នាំ​ឪពុក​ម្ដាយ​ឲ្យ​ដើរ​ក្នុង​គន្លង​ល្អ ដូច​ជា​ឲ្យ​គាត់​ដល់​ព្រះ​ត្រៃ​សរណគមន៍រក្សា​សីល ៥-៨-១០ ជា​ដើម។ នេះ​ឈ្មោះ​ថា ដឹក​នាំ​គាត់​ឲ្យ​សទ្ធា សីល ចាគៈ និង​បញ្ញា ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​ក្នុង​លោក​នេះ​ និង​បរលោក​។ កូន​ដែល​មាន​គុណ​ធម៌​យ៉ាង​នេះ​ឈ្មោះ​ថា ជា អតិជាតបុត្រ។ ចំណែក​អនុជាតបុត្រ ជា​កូន​ដែល​ដើរ​តាម​គន្លង​ដំបូន្មានរបស់​ឪពុក​ម្ដាយ។ ឪពុក​ម្ដាយ​ទូន្មាន​ឲ្យ​ដើរ​តាម​ផ្លូវ​ល្អ​ជា​សុចរិត​ក៏ធ្វើ​តាម​មិន​ឲ្យ​ខុស​ឆ្គាំ​ឆ្គង​ឡើយ ជា​បុគ្គល​ងាយ​ទូន្មាន​ប្រៀន​ប្រដៅ​ហៅ​ថា "សៅវចបុគ្គល" បុគ្គល​ងាយ​ប្រដៅ។ នេះ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា អនុជាតបុត្រ។ អតិជាតបុត្រ​និង​អនុជាតបុត្រ​នេះ ចាត់​​ជា​កូន​បុណ្យ​ដែល​កើត​ក្នុង​ផ្ទៃ​របស់​យើង ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​មាន​សេចក្ដី​សុខ​រុង​រឿង​ចម្រើន​កើត​សុភមង្គល​ក្នុង​គ្រួសារ។ ចំណែក​ពួក​កូន​ទី ៣ ជា​កូន​បាប​មិន​ចេះ​ដឹង​ខ្លួន​ឯង​ថា ហើយ​មិន​ស្ដាប់​តាម​ពាក្យ​ប្រៀន​ប្រដៅរបស់​ឪពុក​ម្ដាយ​គិត​តែ​ពី​រឿង​សប្បាយ​ភ្លើត​ភ្លើន គេច​សាលា ដើរ​លេង​មាន​មិត្ត​ភ័ក្ត្រ សុទ្ធ​តែ​ជា​អ្នក​ខិល​ខូច ខ្ជិល​ច្រអូស រហូត​ទៅ​ប្រព្រឹត្តអំពើ​ថោក​ទាប មាន​លួច​ ប្លន់​អ្នក​ដទៃ​ជា​ដើម និង​ឈ្មោះ​ថា​ ជា​បុគ្គល​ពាល ឬ ពាក្យ​សម័យ​ឥឡូវ​ថា ជើង​កាង។ កូន​ជំពូក​នេះ​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា អវជាតបុត្រ។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ ចិញ្ចឹមកូនតាមគន្លងធម៌ ដោយ​៥០០០​ឆ្នាំ
ស្ថាបនាខែពិសាខ ព.ស.២៥៥៥ ដោយ៥០០០ឆ្នាំ ។ ជាធម្មទាន ៕
Top Best 10 pro