អនត្តលក្ខណសូត្រ គឺជាព្រះសូត្រដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្តែងប្រទានដល់ព្រះបញ្ចវគ្គិយភិក្ខុ

អនត្តលក្ខណសូត្រ៖ ព្រះសូត្រដែលបញ្ជាក់ច្បាស់អំពីការអស់ទៅនៃភព ។ អនត្តលក្ខណ​សូត្រ គឺជាព្រះសូត្រដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សម្តែងប្រទានដល់ព្រះបញ្ចវគ្គិយ​ភិក្ខុ នៅព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន ។ នេះជាធម្មកថាដែលផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពពីព្រះសោ​តា​បន្ន ឈានទៅដល់ការសម្រេចជោគជ័យជាព្រះអរហន្ត និងជាការប្រកាស​ជ័យ​ជម្នះលើ "ភព" ទាំងស្រុង ។

១. ការពិចារណាខន្ធ ៥ ដោយភាពជាអនត្តា ព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់សម្តែងឱ្យឃើញថា រូប វេទនា សញ្ញា សង្ខារ និងវិញ្ញាណ មិនមែនជាតួខ្លួន (អនត្តា) ដោយប្រើតក្កវិជ្ជានៃការបង្គាប់​បញ្ជា៖

"ប្រសិនបើខន្ធ ៥ នេះជាតួខ្លួនពិត ខន្ធ ៥ នេះមិនគួរប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីអាពាធ (សេចក្តី​ឈឺ​ចាប់/សេចក្តីសាបសូន្យ) ឡើយ ហើយយើងគួរតែបង្គាប់បញ្ជាបានថា សូមឱ្យខន្ធនេះ​ជាយ៉ាងនេះចុះ កុំឱ្យជាយ៉ាងនោះឡើយ។" តែក្នុងភាពជាក់ស្តែង ខន្ធ ៥ តែងប្រែប្រួល និងមិនអាចបង្គាប់បញ្ជាបាន។ អ្វីដែលបង្គាប់​បញ្ជាមិនបាន អ្វីនោះក៏មិនមែនជារបស់យើង មិនមែនជាយើង និងមិនមែនជាតួខ្លួន​របស់យើងឡើយ។

២. ដំណើរផ្លូវចិត្តឈានទៅរក "ការអស់ទៅនៃភព" កាលបើចិត្តឃើញតាមភាពពិតជាក់ស្តែងដោយ យថាភូតញាណទស្សនៈ (ការឃើញដោយបញ្ញាដ៏ត្រឹមត្រូវ) ចិត្តនឹងដំណើរការទៅតាមលំដាប់នៃសភាវៈដូចខាងក្រោម៖
 
 * និព្វិទា៖ កើតសេចក្តីនឿយណាយក្នុងខន្ធ ៥ ដែលឃើញថាជាភារៈ និងជាទុក្ខ។
 * វិរាគៈ៖ កាលបើមានសេចក្តីនឿយណាយ រមែងប្រាសចាកតម្រេក (អស់តណ្ហា)។
 * វិមុត្តិ៖ កាលបើប្រាសចាកតម្រេក ចិត្តរមែងរួចចាកផុតពី ឧបាទាន (សេចក្តីប្រកាន់មាំ)។

ចំណុចសំខាន់៖ កាលបើឧបាទានរលត់ "ភព" (ដំណើរការនៃការកកើតភពភូមិក្នុងចិត្ត) ក៏រលត់ទៅ។ កាលបើភពរលត់ ការកើត (ជាតិ) ក៏អស់ទៅដែរ។



៣. បដិញ្ញានៃព្រះអរហន្ត (ការប្រកាសនៃការអស់ភព) កាលបើចិត្តរួចផុតហើយ រមែង​មានញាណដឹងច្បាស់ថា រួចផុតហើយ និងចូលដល់សភាវៈដែលហៅថា អាសវ​ក្ខយ​ញាណ៖

 * ខីណា ជាតិ៖ ជាតិអស់ហើយ (ការកើតអស់ហើយ)។
 * វុសិតំ ព្រហ្មចរិយំ៖ មគ្គព្រហ្មចរិយាបានប្រព្រឹត្តចប់ហើយ។
 * កតំ ករណីយំ៖ កិច្ចដែលគួរធ្វើ បានធ្វើសម្រេចហើយ។
 * នាបរំ ឥត្ថត្តាយាតិ៖ កិច្ចដទៃទៀតដើម្បីសេចក្តីយ៉ាងនេះ មិនមានទៀតឡើយ។

ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក Long Ti (ធម្មចរិយា ឡេង ពិសិទ្ធិ)
ដោយ៥០០០ឆ្នាំ