នៅពេល កំណប់ទ្រព្យ ក្លាយជាអាសិរពិស

នៅពេល កំណប់ទ្រព្យ ក្លាយជា អាសិរពិស
ព្រឹកថ្ងៃមួយ នាវាលស្រែជិតក្រុងសាវត្ថី បរិយាកាសមានភាពស្ងប់ស្ងាត់ ពន្លឺថ្ងៃដ៏កក់ក្តៅទើបតែចាប់ផ្តើមជះពន្លឺ។ ព្រះពុទ្ធអង្គព្រមទាំងព្រះអានន្ទ កំពុងយាងកាត់វាលស្រែដែលកសិករម្នាក់កំពុងភ្ជួរដី។

នៅក្នុងខណៈដែលកំពុងយាងទៅនោះ ព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់ទតឃើញថង់ប្រាក់ថង់មាសដ៏មហាសាល ដែលពួកចោរធ្វើឱ្យធ្លាក់ទុកនៅក្នុងរស្នាមភ្ជួរ។ ជំនួសឱ្យការត្រាស់ដល់ភាព​សំណាងល្អ ឬតម្លៃរបស់វា ព្រះអង្គបែរជាមកត្រាស់នឹងព្រះអានន្ទ ដោយព្រះសូរ​សៀង​រាបស្មើថា៖ "ម្នាលអានន្ទ អ្នកឃើញអាសិរពិសទេ?" ព្រះអានន្ទក្រាប​ទូល​តប​ភ្លាម​ថា "ឃើញ ព្រះអង្គ! វាគឺជាអាសិរពិសដ៏កាចសាហាវ"



កសិករដែល​កំពុងភ្ជួរស្រែនៅជិតនោះបានឮ ក៏មានការភ្ញាក់ផ្អើល គិតថាមានពស់ពិសដ៏ធំលាក់ខ្លួននៅត្រង់នោះមែន។ លុះព្រះពុទ្ធអង្គនិងព្រះអានន្ទយាងផុតកន្ទុយភ្នែកទៅ គាត់​ក៏កាន់ដំបងបម្រុងនឹងទៅវាយពស់ដើម្បីសុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែនៅពេលទៅដល់ចំណុចនោះ​ អ្វីដែលគាត់បានជួបបែរជាមិនមែនពស់ពិស... ប៉ុន្តែជាថង់ផ្ទុកមាសប្រាក់ដ៏មានតម្លៃ​ទៅវិញ! ដោយក្តីលោភលន់ចូលមកបាំងភ្នែក កសិកររូបនោះបានភ្លេចពាក្យព្រមាន​អំពី "អាសិរពិស" ទៅអស់រលីង។ គាត់យកថង់មាសនោះទុក ហើយសន្សឹមៗជញ្ជូនយកទៅផ្ទះ ដើម្បីប្រើប្រាស់យ៉ាងសុខស្រួល។

គ្រោះភ័យដែលខាំត្រឡប់
ប៉ុន្តែភាពសុខស្រួលនោះពិតជាខ្លីណាស់។ ថ្ងៃបន្ទាប់មក ពួកទាហានរបស់ព្រះរាជាបាន​ដេញតាមដានចោរដែលប្លន់ព្រះរាជទ្រព្យ រហូតមកដល់វាលស្រែ និងតាមដានក្លិនរហូត​ឃើញមាសដែលត្រូវបានកប់នៅក្រោមផ្ទះរបស់កសិកររូបនេះ។ គាត់ត្រូវបានចាប់​ខ្លួនភ្លាមៗក្នុងបទចោទប្រកាន់ថា លួចព្រះរាជទ្រព្យ ហើយតាមច្បាប់ក្នុងយុគសម័យនោះ ទោសតែមួយគត់គឺ "ប្រហារជីវិត"។

ខណៈដែលកសិករដ៏គួរឱ្យអាណិតកំពុងត្រូវបានចង និងនាំខ្លួនទៅកាន់លានប្រហារ ដោយសេចក្តីភ័យខ្លាចនិងដឹងខ្លួន គាត់មិនបានស្រែកអង្វរសុំជីវិតទេ ប៉ុន្តែបែរជាសូត្រពាក្យសម្តីរបស់ព្រះពុទ្ធអង្គដដែលៗថា "ម្នាលអានន្ទ អ្នកឃើញអាសិរពិសទេ? ឃើញ ព្រះអង្គ! វាគឺជាអាសិរពិសដ៏កាចសាហាវ" ពួកទាហានរាជបុរសបានឮដូច្នោះ ក៏នឹកប្លែក​ចិត្ត ទើបនាំរឿងនេះទៅក្រាបទូលព្រះបាទបសេនទិកោសល។ ព្រះរាជាទ្រង់បង្គាប់​ឱ្យផ្អាកការប្រហារជីវិត និងនាំខ្លួនកសិករនោះមកចូលគាល់ព្រះពុទ្ធអង្គដើម្បីស៊ើប​រកការពិត ដែលព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់បានបញ្ជាក់ទទួលស្គាល់ និងទ្រង់សម្តែងធម៌ឱ្យស្តាប់​ថា ទ្រព្យសម្បត្តិដែលបានមកដោយមិនត្រឹមត្រូវ ហើយតាមចាក់ដោតយើងនៅ​ពេល​ក្រោយ នោះឯងទើបជាអាសិរពិសដ៏ពិតប្រាកដ។

ក្រោយបញ្ចប់ព្រះធម៌ទេសនា កសិកររូបនោះក៏បានកើតដួងភ្នែកឃើញធម៌ សម្រេចជាព្រះសោតាបន្ន ហើយទទួលបានការលើកលែងទោសពីព្រះរាជា រួចផុតពីសេចក្តីស្លាប់បានយ៉ាងអស្ចារ្យ។

ហេតុអ្វីបានជាព្រឹត្តិការណ៍នេះសំខាន់ និងគំនិតពិចារណាសម្រាប់មនុស្សជំនាន់យើង
ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺជាមេរៀនបុរាណដ៏ល្បីល្បាញមួយ ដែលបង្ហាញឱ្យឃើញថា "លាភ​យស​ប្រាក់​កាសដែលបានមកយ៉ាងមិនត្រឹមត្រូវ ឬសេចក្តីលោភលន់ដែលខ្វះសតិបញ្ញាគ្រប់គ្រង" វាមានសភាពមិនខុសពីពស់វែកដ៏កាចសាហាវ ដែលត្រៀមនឹងខាំត្រឡប់ និងបំផ្លាញជីវិតរបស់យើង គ្រួសាររបស់យើង ឬអនាគតរបស់យើងបានគ្រប់ពេល។

នៅក្នុងសង្គមបច្ចុប្បន្នដែលពោរពេញទៅដោយការល្បួងចិត្ត ឱកាសមានផ្លូវកាត់ ឬប្រាក់ពណ៌ប្រផេះ (ប្រាក់មិនស្អាតស្អំ) ជាច្រើនលើកច្រើនសាដែលយើងប្រហែលជាភ្លាត់ស្មារតី​រើស "ថង់មាស" ដែលដាក់នៅចំពោះមុខឡើងមក ដោយភ្លេចពិនិត្យថា​តើ​នៅខាងក្នុង​នោះមានពិសលាក់កំបាំងនៅឡើយឬទេ មិនថាជាការងារដែលមិនមានតម្លាភាព ឬការបៀតបៀនអ្នកដទៃដើម្បីបានមកនូវភាពមានបាននោះឡើយ។

សាកល្បងឈប់គិត និងត្រឡប់មកពិចារណាជាមួយខ្លួនឯងបន្តិចថា អ្វីដែលយើងកំពុង​តែរត់ដេញតាម និងស្រវាស្រទិញនៅក្នុងរាល់ថ្ងៃនេះ... តើវាជាកំណប់ទ្រព្យដែល​នឹងបង្កើតសេចក្តីសុខដ៏ពិតប្រាកដ ឬគ្រាន់តែជាអាសិរពិសដ៏កាចសាហាវ ដែលកំពុង​រង់ចាំពេលវេលាខាំត្រឡប់មកលើខ្លួនយើងតែប៉ុណ្ណោះ?

ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក Long Ti (ធម្មចរិយា ឡេង ពិសិទ្ធិ)
ដោយ៥០០០ឆ្នាំ