ចិត្តយើងរាយមាយរហូត... ចុះតើសេចក្តីសុខពិតប្រាកដនៅឯណា?

មានពេលខ្លះក្នុងជីវិត ដែលយើងគិតវិលវល់ ព្រួយបារម្ភ ខូចចិត្ត ខឹង ហើយក៏ខូចចិត្តដដែលៗ។ គេងមិនលក់ ចិត្តមិនស្ងប់ ទាំងដែលគ្មានរឿងអ្វីកើតឡើងពិតប្រាកដផង។

ព្រះត្រៃបិដក វិភង្គប្បករណ បានបញ្ជាក់យ៉ាងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ថា៖ មូលហេតុដែលចិត្តយើងទុក្ខ គឺមកពី នីវរណៈ ៥ អ្វីៗដែលរារាំងចិត្តមិនឱ្យស្ងប់។

សាកពិនិត្យមើលថា តើអ្នកកំពុងស្ថិតក្នុងចំណុចណាមួយខ្លះ? 
 1. កាមច្ឆន្ទៈ  ចិត្តរត់ទៅរកការចង់បាននេះចង់បាននោះមិនឈប់។
 2. ព្យាបាទ  ស្អប់ខឹង មួរហ្មងចិត្ត គុំកួនទុកក្នុងចិត្តយូរ។
 3. ថីនមិទ្ធៈ  ងងុយដេក ងប់ងុល ខ្ជិលច្រអូស គ្មានកម្លាំងកំហែងធ្វើអ្វីទាំងអស់។
 4. ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចៈ  ចិត្តរាយមាយ ព្រួយបារម្ភ ភ័យខ្លាចថាអ្វីដែលបានធ្វើទៅហើយនោះខុស។
 5. វិចិកិច្ឆា  រារែក សង្ស័យ សម្រេចចិត្តមិនដាច់ គិតវិលវល់ទៅមក។



ព្រះត្រៃបិដកបានពោលថា អ្វីៗទាំងនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យយើងទុក្ខប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវា​ថែមទាំង ធ្វើបញ្ញាឱ្យទន់ខ្សោយ  បញ្ញាដែលគួរតែកើត ក៏មិនកើត បញ្ញាដែលមានស្រាប់ ក៏រលត់បាត់ទៅ។
 
ចុះតើផ្លូវចេញគឺជាអ្វី?
ចម្លើយគឺ ឈាន  វាមិនមែនជារឿងអាថ៌កំបាំងទេ ប៉ុន្តែវាគឺជាការហ្វឹកហាត់ឱ្យចិត្តសន្សឹមៗស្ងប់ទៅតាមលំដាប់ថ្នាក់។
 * ចាប់ផ្តើមពី ស្ងាត់ចាកអ្វីៗដែលរំខាន បន្ទាប់មកចិត្តនឹងមាន វិតក្កៈ វិចារៈ  គឺការត្រិះរិះ និងពិចារណាដែលកាន់តែល្អិតល្អន់។
 * បន្ទាប់មកនឹងកើត បីតិ (សេចក្តីឆ្អែតចិត្ត) និង សុខ (សេចក្តីស្រួលចិត្ត) ឡើងដោយ​ឯកឯង។

ប្រៀបដូចជាទឹកដែលកំពុងល្អក់ កាលណាទុកវាឱ្យនៅស្ងៀម កករក៏កកកុញចុះទៅក្រោម ហើយទឹកក៏ថ្លាឡើងវិញដោយខ្លួនឯង។ កាលណាទ្រង់ទ្រាយចិត្តកាន់តែស្ងប់ជ្រៅ សេចក្តីសុខក៏កាន់តែសុខុម (ល្អិតល្អន់) រហូតដល់ចំណុចដែលសូម្បីតែសេចក្តីសុខ និងទុក្ខធម្មតា ក៏គ្មានអំណាចលើចិត្តទៀតដែរ នៅសល់តែ ឧបេក្ខា  សេចក្តីតាំងចិត្តនៅកណ្តាលដ៏បរិសុទ្ធ។

ថ្ងៃនេះ បើចិត្តរាយមាយ មិនបាច់ប្រញាប់កែខៃពេកទេ។ គ្រាន់តែសង្កេតមើលថា តើចិត្តកំពុងស្ថិតក្នុងនីវរណៈចំណុចណាមួយ? ហើយសន្សឹមៗលះបង់ចេញម្តងបន្តិចៗ​ ។ ចិត្ត​ស្ងប់ មិនមែនជាចិត្តដែលមិនគិត  ប៉ុន្តែគឺជាចិត្តដែលមិនអណ្តែតទៅតាមខ្យល់ បក់ ​។

ព្រះត្រៃបិដក ព្រះអភិធម្មបិដក វិភង្គប្បករណ
ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក Long Ti (ធម្មចរិយា ឡេង ពិសិទ្ធិ)

ដោយ៥០០០ឆ្នាំ