សិល្បៈនៃការរស់នៅប្រកបដោយបញ្ញា

​ក្នុងដំណើរជីវិតដ៏វែងឆ្ងាយ ធម្មជាតិមិនមែនគ្រាន់តែជាទេសភាពដែលយើងមើលឃើញនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាគ្រូដ៏អស្ចារ្យដែលបង្រៀនយើងឱ្យស្គាល់ពីសច្ចភាពនៃសេចក្តីសុខ។ ប្រសិនបើអ្នកចេះសង្កេត និងរៀនសូត្រពីវា អ្នកនឹងឃើញថា ភាពរឹងមាំ និងសន្តិភាពក្នុងចិត្ត គឺកើតចេញពីការយល់ដឹងដ៏សាមញ្ញបំផុត។
​
ការកសាងជីវិតដ៏រឹងមាំមួយ គឺប្រៀបដូចជាការលូតលាស់នៃដើមឈើ ដែលមិនប្រញាប់ប្រញាល់ចង់បានមែកសាខាឈោងចាប់មេឃដោយគ្មានមូលដ្ឋានឡើយ។ វាចំណាយពេលចាក់ឬសក្នុងដីយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ ដើម្បីសាងភាពរឹងមាំសម្រាប់ទប់ទល់នឹងខ្យល់ព្យុះ។ ជីវិតរបស់យើងក៏ដូចគ្នាដែរ ការផ្តោតលើការកសាងសមត្ថភាព សីលធម៌ និងការរៀបចំផែនការឱ្យបានច្បាស់លាស់ គឺជាគ្រឹះដែលធានាបាននូវភាពជោគជ័យដ៏ឋិតថេរ។
​
ប៉ុន្តែក្នុងភាពរឹងមាំនោះ យើងត្រូវតែចេះទទួលស្គាល់ភាពមិនទៀងទាត់ ដូចជាផ្កាដែលរីកស្រស់បំព្រងក្នុងពេលមួយ ហើយក៏ស្រពោនទៅវិញតាមពេលវេលា។ ការយល់ថាគ្រប់រដូវកាលនៃជីវិតសុទ្ធតែមាន "ពេលវេលារបស់វា" នឹងជួយឱ្យយើងមិនតក់ស្លុតនៅពេលជួបការលំបាក និងមិនអំនួតនៅពេលជួបភាពជោគជ័យ។ ភាពវៃឆ្លាតនៃជីវិត គឺការចេះបត់បែនដូចខ្សែទឹកដែលហូរជួបនឹងផ្ទាំងថ្ម វាចេះស្វែងរកផ្លូវហូរវាងថ្ម ហូរជុំវិញថ្ម ឬហូររំលងថ្ម ដើម្បីបន្តដំណើរឆ្ពោះទៅមុខជានិច្ច ដោយមិនតោងជាប់នឹងគន្លងចាស់គំរឹលឡើយ។
​
ដើម្បីរក្សាចិត្តឱ្យស្ងប់ក្នុងដំណើរដ៏វែងឆ្ងាយនេះ យើងត្រូវរៀន "ទម្លាក់ចោល" ដូចពពកដែលហូរទៅតាមខ្យល់ដោយសេរី ដោយមិនព្យាយាមកាន់កាប់មេឃ។ ការតោងជាប់នឹងអតីតកាល ឬការរំពឹងទុកហួសហេតុ គឺជាបន្ទុកដែលធ្វើឱ្យចិត្តមិនអាចរីកចម្រើនបាន។ នៅពេលយើងទម្លាក់វាបាន យើងនឹងរកឃើញភាពទន់ភ្លន់ដែលខ្លាំងក្លាដូចទឹក ដែលអាចកែច្នៃផ្ទាំងថ្មដ៏រឹងមាំបាន ដោយការហូរជាប់មិនដាច់។ ជីវិតដែលប្រកបដោយ សេចក្តីមេត្តា និងការអត់ធ្មត់ តែងតែមានអានុភាពខ្លាំងក្លាជាងការប្រើកម្លាំងបោកបក់។


​​
ទោះបីជាស្ថិតនៅក្នុងគ្រាដ៏ងងឹតបំផុតនៃបញ្ហាក៏ដោយ យើងត្រូវរំលឹកខ្លួនឯងថា សេចក្តីអត់ធ្មត់គឺប្រៀបដូចជាព្រះចន្ទ ដែលបញ្ចេញពន្លឺដ៏ស្រទន់ដើម្បីនាំមកនូវសេចក្តីស្ងប់ និងជួយឱ្យយើងមានកម្លាំងចិត្តឆ្លងផុតរាត្រីដ៏វែងឆ្ងាយនៃទុក្ខលំបាក។ ខណៈពេលដែល បញ្ញាគឺប្រៀបដូចជាព្រះអាទិត្យ ដែលនឹងរះឡើងដើម្បីបំបាត់រាល់ភាពស្រពិចស្រពិល បំភ្លឺផ្លូវឱ្យឃើញច្បាស់លាស់ និងនាំមកនូវថ្ងៃថ្មីដ៏ស្រស់បំព្រង។ គ្មានយប់ណាមួយដែលមិនចាញ់ពន្លឺព្រះអាទិត្យនោះទេ ហើយក៏គ្មានបញ្ហាណាដែលមិនអាចដោះស្រាយបាន ដោយការរួមផ្សំគ្នារវាងសេចក្តីអត់ធ្មត់ដែលចេះរង់ចាំ និងបញ្ញាដែលចេះបំភ្លឺផ្លូវនោះឡើយ។
​
សរុបសេចក្តីមក ភាពចាស់ទុំពិតប្រាកដមិនមែនកើតចេញពីការគ្រប់គ្រងពិភពលោកខាងក្រៅឱ្យបានតាមចិត្តនោះទេ តែវាជាការយល់ថា សន្តិភាពកើតឡើងនៅពេលដែលអ្នកចេះរីកចម្រើនឆ្លងកាត់គ្រប់ស្ថានភាពដែលចូលមកក្នុងជីវិត។ នៅពេលអ្នកយល់ពីច្បាប់ធម្មជាតិទាំងនេះ ហើយអនុវត្តវាដោយស្ងប់ស្ងាត់ នោះអ្នកនឹងរកឃើញសេចក្តីសុខដែលស្ថិតនៅខាងក្នុងខ្លួនអ្នកផ្ទាល់។

បកប្រែ និងកែសម្រួលភាសាអង់គ្លេស
ប្រភព ហ្វេសប៊ុក Bhikkhu Kassapa

ដោយ៥០០០ឆ្នាំ