ព្រះសាស្ដាកាលស្ដេចគង់នៅវត្តជេតពន ទ្រង់ប្រារព្ធឆព្វគ្គិយភិក្ខុ បានត្រាស់ព្រះធម្មទេសនានេះ មានពាក្យថា សព្វមិទំ ចរិមំ កតំ ដូច្នេះជាដើម ។ រឿងរ៉ាវបច្ចុប្បន្នមាន​មក​ដោយពិស្ដារហើយ ក្នុងព្រះវិន័យ១ ។ ប៉ុន្តែក្នុងជាតកនេះ ព្រះសាស្ដាត្រាស់​ហៅ​ឆព្វគ្គិយភិក្ខុឲ្យចូលគាល់ ហើយត្រាស់សួរថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ បានឮថា អ្នកទាំង​ឡាយ​អង្គុយលើអាសនៈទាប សម្ដែងធម៌ ដល់មនុស្សដែលអង្គុយលើ អាសនៈខ្ពស់ ពិតមែនឬ ? កាលឆព្វគ្គិយភិក្ខុទូលថា យ៉ាងនោះមែន ព្រះអង្គ, ព្រះសាស្ដា តិះដៀលភិក្ខុទាំងនោះ រួចព្រះអង្គត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ការដែលអ្នកទាំងឡាយ ធ្វើការមិនគោរពចំពោះធម៌របស់តថាគតនេះ មិនគួរទេ, បោរាណកបណ្ឌិតទាំងឡាយតិះដៀលបុគ្គលដែលអង្គុយលើអាសនៈទាប បង្រៀនមន្តខាងក្រៅ ហើយព្រះអង្គនាំយកអតីតនិទានមកថាៈ ក្នុងអតីតកាល កាលព្រះបាទព្រហ្មទត្តសោយរាជសម្បត្តិ ក្នុងនគរពារាណសី, ព្រះពោធិសត្វកើតក្នុងត្រកូលចណ្ឌាល ចម្រើនវ័យឡើងហើយ ស្វែងរកទ្រព្យសម្បត្តិ ។ ភរិយា​រ​បស់ព្រះពោធិសត្វ កើតរោគចាញ់កូន ឃ្លានផ្លែស្វាយ បានប្រាប់ព្រះពោធិសត្វថា បពិត្រស្វាមី ខ្ញុំចង់ហូបផ្លែស្វាយ ។ ព្រះពោធិសត្វពោលថា នែអូនសម្លាញ់ ក្នុងកាលនេះ មិនមានផ្លែស្វាយទេ បងនឹងនាំផ្លែអម្ពិលយ៉ាងណាមួយដទៃមកវិញ ។ ភរិយាពោលថា បពិត្រស្វាមី បើខ្ញុំបានស្វាយហូប ទើបរស់, បើមិនបានទេ ជីវិតរបស់ខ្ញុំ មិនរស់ទេ ។ ព្រះពោធិសត្វមានចិត្តស្រឡាញ់ប្រពន្ធ គិតថា តើអញបានផ្លែស្វាយអំពីទីណាហ្ន៎ ។ គាប់ចួនពេលនោះ ដើមស្វាយក្នុងឧទ្យានរបស់ស្ដេចក្រុងពារាណសី មានផ្លែជានិច្ច ។ព្រះពោធិសត្វគិតថា អញនឹងនាំផ្លែស្វាយទុំអំពីឧទ្យាននោះ ដើម្បីឲ្យប្រពន្ធហូប បាត់រោគចាញ់កូន ។ ក្នុងពេលយប់ លោកទៅកាន់ឧទ្យាន ឡើងដើមស្វាយ សួតាមមែកនិងសម្លឹងរកផ្លែស្វាយ ។ កាលលោកកំពុងរកមើល រាត្រីក៏កាន់តែងងឹតខ្លាំង ។ លោកគិត ថា ប្រសិនបើអញចុះឥឡូវនេះ ពួកគេនឹងឃើញហើយចាប់អញចោទថា ជាចោរ អញនឹង ចុះក្នុងពេលយប់ជ្រៅ ។ គ្រានោះ ពោធិសត្វឡើងទៅកាន់ប្រគាបមួយ ហើយ​ពួន​សម្ងំ នៅទីនោះ ។ គ្រានោះ ព្រះបាទពារាណសីយាងចូលទៅក្នុងឧទ្យាន ដោយគិតថា យើងនឹងរៀន មន្តក្នុងសម្នាក់បុរោហិត រួចទ្រង់គង់លើអាសនៈខ្ពស់ទៀបគល់ដើមស្វាយ ប្រាប់ឲ្យ អាចារ្យ​អង្គុយលើអាសនៈទាប ហើយទ្រង់រៀននូវមន្ត ។ ព្រះពោធិសត្វដែលពួនសម្ងំនៅ ខាងលើ គិតថា ព្រះរាជានេះប្រកបដោយធម៌ ព្រះរាជាណាគង់លើអាសនៈខ្ពស់រៀនមន្ត, សូម្បីព្រាហ្មណ៍ក៏មិនប្រកបដោយធម៌ដែរ ព្រាហ្មណ៍ណាអង្គុយលើអាសនៈទាបបង្រៀន មន្ត, សូម្បីអញក៏មិនប្រកបដោយធម៌ដែរ បុគ្គលណាលុះក្នុងអំណាចមាតុគ្រាម មិនគិត ជីវិតខ្លួនឯងមកលួចស្វាយនេះ ។ ព្រះពោធិសត្វចុះពីដើមស្វាយ ចាប់មែកសំយុងមួយ ឈរនៅរវាងស្ដេចនិងបុរោហិតទាំងពីរនោះ ពោលថា បពិត្រមហារាជ ទូលព្រះបង្គំ វិនាសហើយ, ព្រះអង្គវង្វេងហើយ, បុរោហិតស្លាប់ហើយ ។ កាល​ព្រះរាជាសួរថា ព្រោះ ហេតុអ្វី លោក ? ព្រះពោធិសត្វពោលគាថាទី ១ ថាៈ សព្ពមិទំ ចរិមំ កតំ, ឧភោ ធម្មំ ន បស្សរេ; ឧភោ បកតិយា ចុតា, យោ ចាយំ មន្តេជ្ឈាបេតិ; យោ ច មន្តំ អធីយតិ។ កិច្ចដែលយើងទាំងបីនាក់ ធ្វើហើយ ទាំងអស់នេះជាកិច្ចលាមក បុគ្គលណា (អង្គុយក្នុងទីទាប) បង្ហាញមន្ត ១ បុគ្គលណា (អង្គុយក្នុងទីខ្ពស់) រៀននូវមន្ត ១ បុគ្គល ទាំងពីរនាក់ (នោះ) មិនឃើញនូវបោរាណធម៌ផង បុគ្គលទាំងពីរនាក់ (នោះ) ឃ្លាតចាក ធម៌ប្រក្រតី ។ ពិតមែនហើយ ធម៌ឈ្មោះថាប្រក្រតី ដោយអំណាចនឹងការកើតឡើងជាគ្រាដំបូង ។ សមដូចពុទ្ធភាសិតថាធម្មោ ហវេ បាតុរហោសិ បុព្ពេ; បច្ឆា អធម្មោ ឧទបាទិ លោកេ។ធម៌បានកើតមុន អធម៌កើតក្រោយ ក្នុងលោក ។ (សុត្តន្តបិដក ជាតក ឯកាទសកនិបាត ធម្មទេវបុត្តជាតក បិដកលេខ ៥៩ ) ព្រាហ្មណ៍ស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ក៏ពោលគាថាទី ២ ថា សាលីនំ ឱទនំ ភុញ្ជេ, សុចិំ មំសូបសេចនំ; តស្មា ឯតំ ន សេវាមិ, ធម្មំ ឥសីហិ សេវិតំ។ ខ្ញុំបរិភោគបាយស្រូវសាលី (ដ៏ស) ស្អាត (របស់ស្ដេចនេះ) លាយដោយសាច់ ហេតុនោះ បានជាខ្ញុំមិនសេពគប់នូវធម៌ ដែលពួកឥសីសេពគប់ហើយនោះទេ ។ ព្រះពោធិសត្វស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ពោល ២ គាថាដទៃទៀតថា បរិព្ពជ មហា លោកោ, បចន្តញ្ញេបិ បាណិនោ; មា តំ អធម្មោ អាចរិតោ, អស្មា កុម្ភមិវាភិទា។ អ្នកជៀសចេញពីទីនេះទៅ លោកនេះក៏ធំទូលាយ ពួកសត្វឯទៀត តែងស្លដណ្តាំ ដែរ អ្នកកុំប្រព្រឹត្តអធម៌ ដូចជាថ្មដែលបំបែកនូវឆ្នាំឡើយ ។ ធិរត្ថុ តំ យសលាភំ, ធនលាភញ្ច ព្រាហ្មណ; យា វុត្តិ វិនិបាតេន, អធម្មចរណេន វា។ ម្នាលព្រាហ្មណ៍ យើងសូមតិះដៀលនូវការបានយសនិងការបានទ្រព្យ ព្រោះការប្រព្រឹត្តបំផ្លាញខ្លួន ឬដោយកិរិយាប្រព្រឹត្តអធម៌ ។ លំដាប់នោះ ព្រះរាជាជ្រះថ្លាចំពោះធម្មកថា របស់ព្រះពោធិសត្វ ទ្រង់សួរថា នែបុរសដ៏ចម្រើន តើអ្នកមានជាតិអ្វី ? ព្រះពោធិសត្វទូលថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ទូលបង្គំជាចណ្ឌាល ។ ព្រះរាជាត្រាស់ថា នែបុរសដ៏ចម្រើន ប្រសិនបើអ្នកដល់ព្រមដោយជាតិ យើងនឹងប្រទានរាជសម្បត្តិដល់អ្នក ប៉ុន្តែចាប់ពីថ្ងៃនេះទៅ យើងជាស្ដេចក្នុងវេលាថ្ងៃ ចំណែកអ្នក ចូរជាស្ដេចក្នុងវេលាយប់ចុះ ដូច្នេះហើយ ព្រះរាជាដោះកម្រងផ្កា ជាគ្រឿង​ប្រដាប់ ក របស់ព្រះអង្គ មកបំពាក់ករបស់ព្រះពោធិសត្វ ធ្វើព្រះពោធិសត្វឲ្យជា​អ្នកគ្រប់គ្រងនគរ ។ កម្រងផ្កានេះ គឺជាកម្រងផ្កាពណ៌ក្រហម ដែលវង្សត្រកូលទុក​ជា​គ្រឿងប្រដាប់ករបស់អ្នក គ្រប់គ្រងនគរ ។ ចាប់ពីពេលនោះមក ព្រះរាជាបានតាំង​នៅ​ក្នុងឱវាទ របស់ព្រះពោធិសត្វ ព្រះអង្គធ្វើសេចក្ដីគោរពចំពោះអាចារ្យ គង់លើអាសនៈទាប ហើយរៀននូវមន្ត ។ ព្រះសាស្ដានាំព្រះធម្មទេសនានេះមកហើយ ទ្រង់ប្រជុំជាតកថាតទា រាជា អានន្ទោ អហោសិ ព្រះរាជាក្នុងកាលនោះ បានមកជាអានន្ទចណ្ឌាលបុត្តោ បន អហមេវ អហោសិំ ចំណែកកូនចណ្ឌាល គឺ តថាគត នេះឯង ។ ឆវជាតក ចប់ ៕ (ជាតកដ្ឋកថា សុត្តន្តបិដក ខុទ្ទកនិកាយ ជាតក ចតុក្កនិបាត កាលិង្គវគ្គ បិដកលេខ ៥៨ ទំព័រ ១៩៤) ថ្ងៃ សៅរ៍ ១០ កើត ខែ កត្តិក ឆ្នាំច សំរិទ្ធិស័ក ច.ស. ១៣៨០ ម.ស. ១៩៤០ ថ្ងៃទី ១៧ ខែ វិច្ឆិកា ព.ស. ២៥៦២ គ.ស.២០១៨ ។ ដោយ ស.ដ.វ.ថ. ។ ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

រស្មីពណ៌ក្រហម ជាតំណាងកាលដែលព្រះអង្គសោយព្រះជាតិ ជាមហាបទុម មាណព ។ គ្រានោះ មានពស់មួយ ប្រកបដោយពិសដ៏ពន្លឹកចឹកមាតាព្រះអង្គ ។ ព្រះអង្គ យកកាំបិតមកពុះទ្រូង លូកយកបេះដូងមកផ្សំធ្វើថ្នាំ ព្យាបាលមាតាព្រះអង្គឲ្យមានជីវិត ឡើងវិញ ។ សេចក្តីលម្អិតមានដូចតទៅនេះ ៖ មានរឿងតំណាលថា ក្នុងអតីតកាល មានព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គព្រះនាម សេនរាជ គ្រងរាជសម្បត្តិក្នុង នគរអង្គវតី មានមហេសីព្រះនាម សុមេខលារាជទេវី ជានារីទ្រង់មានរូបឆោមល្អក្រៃលែង ។ គ្រានោះ ព្រះពោធិសត្វច្យុតចាកឋានតុសិតមកចាប់បដិសន្ធិក្នុង ព្រះឧទរនៃព្រះរាជទេវីនោះ ។ កាលណោះ មានព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គព្រះនាម កូជរាជ ទ្រង់ឮព័ត៌មានពីមនុស្សទាំងឡាយថា ព្រះនាង សុមេខលារាជទេវី ទ្រង់មានព្រះរូបឆោមល្អក្រៃលែងលើផែនដី ក៏មានព្រះទ័យស្នេហាប្រតិព័ទ្ធយ៉ាងខ្លាំង ទើបទ្រង់កេណ្ឌទ័ពលើកចេញទៅព័ទ្ធ នគរអង្គវតី ហើយទ្រង់បញ្ជូនរាជទូត ឲ្យទៅថ្លែងរាជសារដល់ព្រះបាទសេនរាជៗ មានតម្រិះថា “ឱ! អស់អាណាប្រជារាស្ត្រទាំងឡាយនឹងដល់នូវសេចក្តីវិនាសអន្តរាយ ទាំងអាយុជីវិត ទាំងទ្រព្យសម្បត្តិ ក្នុងគ្រានេះជាមិនខាន” ។ ឯពួកអ្នកនគរ បានប្រមូលផ្តុំគ្នាជាពួក ជាក្រុម ចូលក្រាបបង្គំទូលសុំទទួលអាសាការពាររាជបល័្លង្ក ។ តែព្រះអង្គពុំយល់ព្រម ដោយទ្រង់ ខ្លាចក្រែងមានអន្តរាយអាយុរបស់ប្រជាជន ។ ឯពួកសេនាយោធា ក៏លើកទ័ពចេញទៅច្បាំងតាមទំនើងខ្លួន ដោយគ្មានអគ្គបញ្ជាការ ដោយ​ក្តីស្ម័គ្រចិត្តរៀងៗខ្លួន ម្លោះហើយ ការប្រយុទ្ធឥតមានយុទ្ធសាស្ត្រ និងរបៀបរៀបរយត្រឹមត្រូវ ក៏បណ្តាលឲ្យទទួលការបរាជ័យ ។ ចំណែកឯព្រះបាទសេនរាជ ទ្រង់បានជ្រាប ព័ត៌មានហើយ ព្រះអង្គក៏ម្នីម្នាដោះព្រះកាយចេញពីនគរ ដោយមានព្រះអគ្គមហេសីស្វាមី ភក្តីស្ម័គ្រចិត្តទៅតាមហែព្រះអង្គផង ។ ក្សត្រាក្សត្រីទាំងពីរព្រះអង្គ ទ្រង់ឈមព្រះភ័ក្រ្តសំដៅ ទៅព្រៃហេមពាន្ត ទ្រង់ចូលព្រៃ ចេញពីព្រៃឆ្លងកាត់វាលអស់ផ្លូវសែនឆ្ងាយ ដរាបឆ្នេរទន្លេ គង្គាដ៏ធំមួយ ទើបទ្រង់កាប់ឈើធ្វើជាក្បូន រួចស្រេចហើយក៏ឲ្យព្រះរាជអគ្គមហេសីគង់លើ ក្បូនឈើនោះឆ្លងទៅត្រើយនាយ ។ ពេល​ដែលក្បូនដល់ពាក់កណ្តាលទន្លេ ស្រាប់តែមាន ខ្យល់ព្យុះអាកាសវាតមួយ​បក់​បោក​យ៉ាងខ្លាំង បណ្តាលឲ្យក្បូននោះដាច់ចំណង ក្សត្រទាំងពីរអង្គក៏ព្រាត់ទៅទីទៃពីគ្នានាគ្រានោះឯង ។ ព្រះរាជទេវីត្រូវខ្យល់រលក បក់បោកទៅដល់ត្រើយមុន ក្រឡេកមើលព្រះស្វាមីពុំឃើញ ទ្រង់ព្រះកន្សែងសោកាជាពន្លឹក ហើយត្រាច់រកតាមឆ្នេរគង្គា ជូនជាក្រឡេកមើលទៅ កណ្តាលទន្លេ ក៏បានឃើញព្រះស្វាមី លិចអណ្តែតៗ ទ្រង់ភិតភ័យតក្កមាក្រែងព្រះស្វាមីក្ស័យព្រះជន្មា ទើបព្រះនាងតាំងសច្ចកិរិយាធិដ្ឋានសុំឲ្យផ្ទៃគង្គា មានសណ្ឋានរឹងដូចប្រថពី ។ គ្រានោះ គួរឲ្យអស្ចារ្យណាស់ ផ្ទៃទឹកគង្គាក៏រឹងគួរឲ្យចម្លែក ទើបព្រះនាងយាត្រាលើខ្នងទឹក ទៅរកស្វាមីនាកណ្តាលទន្លេគង្គា ស្រង់ព្រះស្វាមីពីទឹកហើយឲ្យយាត្រាតាមព្រះនាង ដរាប ដល់ត្រើយ ។ ព្រះរាជាទ្រង់ស្ងើចសរសើរបុណ្យបារមីព្រះនាងដោយប្រការផ្សេងៗ ហើយ ក្សត្រាក្សត្រីយាត្រាសំដៅទៅព្រៃព្រះហេមពាន្តដើម្បីទ្រង់ផ្នួសជាតាបសឥសី ។ កាលណោះ ក្រឡាអាសនៈនៃព្រះអមរិន្ទ សម្តែងឧណ្ហាការជាចម្លែក ទើបទ្រង់បើក ទិព្វចក្ខុទតមកមើលមនុស្សលោក ក៏ទ្រង់បានជ្រាបព្រឹត្តិការណ៍ហេតុសព្វគ្រប់ ទើបទ្រង់មាន ទេវបញ្ជាឲ្យវិស្សកម្មទេវបុត្រ ចុះមកនិម្មិតជាបណ្ណសាលាពីរខ្នង សម្រាប់ក្សត្រាក្សត្រីទាំងពីរៗ ក៏ទ្រង់ជ្រាបថា បណ្ណសាលានេះកើតឡើងដោយទេវានុភាព អនុគ្រោះចំពោះព្រះអង្គ ទើបស្តេចចូលទៅក្នុងបណ្ណសាលា ហើយទ្រង់ព្រះផ្នួសជាឥសីតាមប្រពៃណី ។ ព្រះមហាក្សត្រគង់នៅក្នុងបណ្ណសាលានាព្រៃហេមពាន្ត ដោយក្តីសុខជាមួយនឹងព្រះ មហេសី ដែលតែងតែយាងទៅស្វែងរកមើមឈើព្រៃ សម្រាប់ធ្វើអាហារ ឥតមានកង្វះខាត ឡើយ ។ ព្រះរាជាតែងទ្រង់បន្លឺនូវព្រះឧទានថា សុខស្រួលណាស់នៅទីនេះ ។ ប៉ុន្តែក្តីសុខ ក្សេមក្សាន្តនេះ មិនបានឋិតថេរទេ មិនយូរប៉ុន្មាន ទ្រង់ក៏ប្រឈួនជាទម្ងន់ ហើយទ្រង់សោយ ទិវង្គតទៅ ។ ឯព្រះរាជទេវី ទ្រង់ព្រះកន្សែង​សោយ​សោកលើសលន់ពន់ប្រមាណស្ទើរក្ស័យ ព្រះជន្មទៅជាមួយនឹងព្រះស្វាមី ។ លុះបន្ទោបង់នូវសេចក្តីសោកបានខ្លះហើយទើបព្រះនាង ថ្វាយបង្គំព្រះសព សុំខមាទោសតាមប្រពៃណីរួចហើយ ទើបព្រះនាងរៀបពិធីបូជាព្រះសព ព្រះស្វាមី ។ រាល់ទិវារាត្រី ព្រះនាងតែងតែនឹកឃើញព្រះស្វាមី ធើ្វឲ្យព្រះនាងអាឡោះ អាល័យស្ទើរតែទៅជាវិកលចរិត ។ ឯព្រះគ៌ភព្រះនាងកាន់តែចាស់ខែហើយ នៅទីបំផុតព្រះនាងក៏ប្រសូត្រព្រះរាជបុត្រ ។ ដោយបុណ្យបារមីរបស់ព្រះរាជបុត្រ ពេលនោះ ក៏មានហេតុអស្ចារ្យកើតប្រាកដឡើង គឺមានផ្កាឈូកមាសយ៉ាងធំផុសឡើងទ្រព្រះរាជកុមារ ។ ព្រះនាងទតឃើញដូច្នោះ ក៏មានព្រះ ទ័យត្រេកអរយ៉ាងខ្លាំង ក៏ទ្រង់ជ្រាបថា ព្រះរាជកុមារនេះ មានបុណ្យបារមី ទើបទ្រង់តាំង នាមថា មហាបទុមកុមារ ។ លុះព្រះកុមារមានវ័យចម្រើនឡើង បាន​ទូល​សួររកព្រះបិតា ព្រះនាងក៏រៀបរាប់ប្រាប់ ព្រះរាជកុមារតាមដំណើររឿងចប់សព្វគ្រប់ ។ រៀងរាល់ថ្ងៃព្រះរាជកុមារតែងតែសុំព្រះមាតា ទៅព្រៃដើម្បីរកផលាផល និង​មើម​ឈើជំនួសមាតា តែមាតាមិនយល់ព្រម ដោយទ្រង់យល់ ថា ព្រះរាជបុត្រនៅក្មេងពេក ។ ព្រះរាជកុមារជាមនុស្សមានប្រាជ្ញា និងប្រកបដោយកតញ្ញូតាធម៌ ចង់តបគុណព្រះ មាតា និងខ្លាចព្រះមាតាជួបប្រទះនូវហេតុភេទណាមួយ ពេលដែលព្រះមាតាចេញទៅរក ផលាផល ព្រះរាជកុមារតែងតែលបទៅតាមពីក្រោយមិនឲ្យព្រះមាតាដឹងឡើយ រហូតកំណត់ទិសតំបន់បានគ្រប់ទីកន្លែង ទើបត្រឡប់មកអាស្រមវិញ ។ នៅរសៀលថ្ងៃមួយ ព្រះនាងកំពុងតែយាងត្រឡប់មកអាស្រមវិញ ស្រាប់តែមានភ្លៀងធ្លាក់យ៉ាងខ្លាំង ទើបព្រះនាង គេចចូលជ្រកក្រោមម្លប់ឈើធំមួយ នៅដើមឈើនោះ មានអាសិរពិសមួយលូនចេញពីរន្ធឈើនោះ ក៏ចឹកចំព្រះបាទារបស់ព្រះនាងៗស្រែក ដង្ហោយហៅព្រះរាជបុត្រ ទ្រង់ព្រះកន្សែង សោយសោកអាណិតដល់ព្រះរាជបុត្រ មិនយូរប៉ុន្មាន ព្រះនាងក៏ក្ស័យព្រះជន្ម ដោយពិស ពស់ដ៏សាហាវនោះទៅ ។ ឯព្រះបទុមកុមារ ពេលមិនឃើញមាតាត្រឡប់មកអាស្រមតាមប្រក្រតីវិញ ក៏សង្ស័យ ថា ប្រហែលជាព្រះមាតាមានឧបសគ្គអ្វី ទើបយាត្រារត់រកព្រះមាតា ត្រាតែបានជួបប្រទះ ហើយក៏ទ្រង់ព្រះកន្សែងសោយសោកមហិមា រហូតដល់បាត់ស្មារតី ។ ពេលដឹងខ្លួនឡើង ក៏ តាំងចិត្តអធិដ្ឋានបួងសួងដល់ទេវតាទាំងឡាយថា “ខ្ញុំសុខចិត្ត លះបង់ជីវិតរបស់ខ្ញុំ សូមឲ្យ តែព្រះមាតារបស់ខ្ញុំរស់រានមានជីវិតឡើងវិញចុះ ។ គ្រានោះ បណ្តាលឲ្យក្តៅដល់ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជៗក៏និម្មិតខ្លួនជាព្រាហ្មណ៍ចាស់ ចូលទៅ រក​ព្រះកុមារៗ ក៏សួររកថ្នាំ ។ ព្រាហ្មណ៍ចាស់ប្រាប់ថា ចូរអ្នករកសាច់បេះដូងមនុស្ស​រស់​យក មកផ្សំ រួចបញ្ច្រកចូលទៅក្នុងមាត់មាតារបស់អ្នក មាតារបស់អ្នកនឹងរស់ឡើងវិញ ។ ពេលនោះ ព្រះបទុមកុមារក៏ងើបទៅលើអាកាស ហើយបួងសួងសុំឲ្យទេវតាទម្លាក់អាវុធចុះមក ។ អាវុធក៏ធ្លាក់ចុះមកមែន ទើបព្រះកុមារ ចាប់យកកាំបិតវះកាត់​យក​សាច់បេះដូង ចេញមក ជូនទៅតាព្រាហ្មណ៍ៗ ក៏ចាប់ដាក់ទៅក្នុងមាត់ព្រះនាង រួចសេកមន្តផ្សំផង ស្រាប់តែ ព្រះមាតារបស់ព្រះកុមាររស់ឡើងវិញភ្លាម ហាក់ដូចជាទើបតែក្រោកពីនិទ្រា ។ ចំណែកឯ ព្រះកុមារវិញ ដេកដូលក្ស័យព្រះជន្មក្នុងខណៈនោះដែរ ។ ដោយអំណាចរបស់ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជ និងកម្លាំងកតញ្ញូតាធម៌ ព្រះឥន្ទ្រាធិរាជក៏បានជួយស្រោចស្រង់ព្រះរាជកុមារឲ្យមានព្រះជន្មឡើងវិញ ដូចធម្មតា ។ ព្រះវរមាតា និងព្រះ រាជបុត្រ ក៏មានព្រះទ័យសោមនស្សរីករាយក្រៃលែង ហើយនាំគ្នាត្រឡប់ទៅកាន់អាស្រម គង់នៅជាសុខក្សេមក្សាន្តដរាបដល់អស់ព្រះជន្មាយុ ។ ចប់ មហាបទុមជាតក ៕ (ចាកបញ្ញាសជាតក របស់ជនជាតលាណា) ញ៉ុក-ថែម ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

ព្រះសាស្ដា កាលស្ដេចគង់នៅវត្តវេឡុវ័ន ទ្រង់ប្រារព្ធការព្យាយាមសម្លាប់របស់ទេវទត្ត បានត្រាស់ព្រះធម្មទេសនានេះ មានពាក្យថា អហមេវ ទូសិយា ភូនហតា ដូច្នេះជាដើម ។ ក្នុងជាតកទាំងឡាយដទៃ ទេវទត្តមិនអាចនឹងធ្វើ សូម្បីតែសេចក្ដីតក់ស្លុត ដល់ព្រះពោធិសត្វឡើយ ចំណែកក្នុងចូឡធម្មបាលជាតកនេះ ទេវទត្តក្នុងកាលនោះបានបញ្ជាឲ្យ ជេជ្ឈឃាដកាត់ដៃ ជើង និងសីសៈរបស់ព្រះពោធិសត្វ និងឲ្យធ្វើអសិមាលកកម្ម (បោះសាកសពឡើងលើ ហើយយកដាវគ្រវីកាប់ចិញ្ច្រាំឲ្យសាកសព បំបែកជាបំណែកតូចៗ) ក្នុងកាលដែលទ្រង់មានព្រះជន្មត្រឹមតែ ៧ ខែ ។ ក្នុងទទ្ទរជាតក ទេវទត្តបានចាប់ច្របាច់កសម្លាប់ព្រះពោធិសត្វ ហើយអាំងសាច់លើជើងក្រាន រួចបរិភោគ ។ ក្នុងខន្តីវាទីជាតក ទេវទត្តបានឲ្យគេវាយប្រហារព្រះពោធិសត្វ ២ ពាន់រំពាត់ និងឲ្យគេកាត់ដៃ ជើង ត្រចៀក ច្រមុះ ហើយឲ្យគេចាប់ផ្នួងសក់អូសទាញ ឲ្យដេកផ្ញារ និងប្រហារទ្រូងដោយជើង រួចទើបចេញទៅ ។ ព្រះពោធិសត្វក៏អស់អាយុក្នុងថ្ងៃនោះឯង ។ សូម្បីក្នុងចូឡនន្ទិយជាតក និងមហាកបិជាតក ទេវទត្តក៏បានព្យាយាមសម្លាប់ព្រះពោធិសត្វ ។ ទេវទត្តនោះព្យាយាមសម្លាប់ព្រះពោធិសត្វអស់កាលយូរដោយប្រការយ៉ាងនេះ សូម្បីក្នុងសម័យពុទ្ធកាល ក៏ព្យាយាមដូចគ្នាដែរ ។ ថ្ងៃមួយ ភិក្ខុទាំងឡាយញ៉ាំងកថាឲ្យតាំងឡើងក្នុងធម្មសភាថា ម្នាលអាវុសោ ទេវទត្តធ្វើឧបាយដើម្បីធ្វើឃាតព្រះពុទ្ធ ទេវទត្តគិតថា យើងឲ្យគេសម្លាប់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ដូច្នេះហើយ ប្រកបនាយខ្នាន់ធ្នូ ប្រមៀលថ្ម និងឲ្យគេលែងដំរីនាឡាគិរី ។ ព្រះសាស្ដាយាងមកហើយសួរថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អម្បាញ់មិញនេះ អ្នកទាំងឡាយអង្គុយប្រជុំគ្នាដោយរឿងអ្វី ? ភិក្ខុទាំងឡាយទូលថា ដោយរឿងឈ្មោះនេះ ដូច្នេះហើយ ព្រះអង្គត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មិនមែនតែក្នុងកាលឥឡូវនេះទេ សូម្បីក្នុងកាលមុន ទេវទត្តក៏បានព្យាយាមដើម្បីនឹងសម្លាប់​តថាគតដែរ ប៉ុន្តែឥឡូវនេះ ទេវទត្តមិនអាចនឹងធ្វើសូម្បីតែសេចក្ដីតក់ស្លុត ក្នុងកាលមុន កាលតថាគតនៅជាចូឡធម្មបាលកុមារ ទេវទត្តបានញ៉ាំងតថាគត ដែលជាបុត្ររបស់ខ្លួនឲ្យអស់ជីវិត ហើយឲ្យគេធ្វើអសិមាលកកម្ម ដូច្នេះហើយ ទ្រង់ទើបនាំអតីតនិទានមកថា ក្នុងអតីតកាល ព្រះរាជាព្រះនាម មហាបតាបៈ សោយរាជសម្បត្តិក្នុងនគរពារាណសី ព្រះពោធិសត្វបានកើតក្នុងផ្ទៃ នៃព្រះនាងចន្ទាទេវី ដែលជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះរាជានោះ ព្រះញាតិទាំងឡាយថ្វាយព្រះនាមថា ធម្មបាល ។ ក្នុងវេលាដែលធម្មបាលកុមារមានអាយុបាន ៧ ខែ ព្រះមាតាងូតទឹកក្រអូបឲ្យព្រះពោធិសត្វ និងប្រដាប់តាក់តែងហើយ ទើបអង្គុយប្រលែងលេងនឹងព្រះរាជកុមារ ។ ព្រះរាជាបតាបៈស្ដេចយាងមកដំណាក់របស់ព្រះនាង ។ ព្រះនាងចន្ទាទេវីនោះ កាលនឹងឲ្យបុត្រលេង ព្រោះភាពជាអ្នកមានសេចក្ដីស្រឡាញ់បុត្រ ទោះឃើញព្រះរាជាយាងមកហើយ ក៏មិនបានក្រោកទទួល ។ ព្រះរាជាគិតថា ឥឡូវនេះ នាងចន្ទាទេវីនេះធ្វើនូវមានះដោយអាស្រ័យបុត្រ មិនសម្គាល់យើងថាជាអ្វីឡើយ ចុះទម្រាំតែបុត្រនោះធំ នឹងមិនសម្គាល់យើងសូម្បីតែជាមនុស្ស យើងនឹងសម្លាប់បុត្រនោះឥឡូវនេះឯង ។ ព្រះរាជាបតាបៈយាងត្រឡប់ទៅអង្គុយលើរាជាសនៈ ហើយត្រាស់ហៅអ្នកសម្លាប់ចោរមកថា ពេជ្ឈឃាដចូរមក ដោយការតាក់តែងរបស់ខ្លួន ។ ពេជ្ឈឃាដនោះស្លៀកដណ្ដប់សំពត់ជ្រលក់ដោយទឹកអម្ចត់ ទ្រទ្រង់កម្រងផ្កាក្រហម លីពូថៅលើស្មា កាន់យកឈើសម្រាប់តម្កល់ដៃនិងជើង ដែលមានពកជាគ្រឿងទទួល មកហើយថ្វាយបង្គំព្រះរាជាទូលថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ព្រះអង្គឲ្យទូលព្រះបង្គំធ្វើអ្វី ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា អ្នកចូរទៅកាន់បន្ទប់ដ៏មានសិរីរបស់ព្រះទេវី រួចនាំធម្មបាលកុមារមក ។ ចំណែកព្រះទេវីជ្រាបថា ព្រះរាជាក្រោធនិងយាងត្រឡប់ទៅវិញដូច្នេះ ក៏ឲ្យព្រះពោធិសត្វដេកនៅនឹងទ្រូង ហើយអង្គុយយំ ។ ពេជ្ឈឃាដទៅហើយ បានប្រហារនូវខ្នងព្រះទេវីដោយដៃ ចាប់ទាញព្រះកុមារឲ្យដាច់ចេញអំពីដៃ របស់ព្រះនាង ហើយមកកាន់សម្នាក់ព្រះរាជា ពោលថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ទូលព្រះបង្គំនឹងធ្វើអ្វីទៀត ? ព្រះរាជាបញ្ជាឲ្យនាំផែនក្ដារមួយមក ឲ្យដាក់ចុះខាងមុខ រួចត្រាស់ថា អ្នកចូរឲ្យកុមារនេះដេកលើទីនេះ ។ ពេជ្ឈឃាដក៏បានធ្វើយ៉ាងនោះ ។ ព្រះនាងចន្ទាទេវីយំ យាងមកតាមខាងក្រោយបុត្រ ។ ពេជ្ឈឃាដពោលម្ដងទៀតថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ទូលព្រះបង្គំនឹងធ្វើអ្វីទៀត ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា អ្នកចូរកាត់ដៃធម្មបាល ព្រះនាងចន្ទាទេវីពោលថា បពិត្រមហារាជ បុត្ររបស់ខ្ញុំម្ចាស់នេះ មានអាយុត្រឹមតែ ៧ ខែ នៅក្មេងតូច មិនដឹងអ្វីឡើយ ទោសមិនមានដល់បុត្ររបស់ខ្ញុំម្ចាស់ទេ ទោសនោះគប្បីមានដល់ខ្ញុំម្ចាស់ប៉ុណ្ណោះ ព្រោះហេតុនោះ សូមទ្រង់ឲ្យពេជ្ឈឃាដកាត់ដៃរបស់ខ្ញុំម្ចាស់ចុះ ដូច្នេះហើយ កាលនឹងប្រកាសសេចក្ដីនោះ ព្រះនាងទើបពោលគាថាទី ១ ថា អហមេវ ទូសិយា ភូនហតា, រញ្ញោ មហាបតាបស្ស; ឯតំ មុញ្ចតុ ធម្មបាលំ, ហត្ថេ មេ ទេវ ឆេទេហិ។ ខ្ញុំម្ចាស់ជាស្រីប្រទូស្ត ជាអ្នកបំផ្លាញនូវសេចក្តីចម្រើន ដល់សេ្តចឈ្មោះមហាបតាបៈ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព សូមលែងនូវធម្មបាល (ជាកូនខ្ញុំ) នេះចេញ សូមកាត់នូវដៃទាំងឡាយ របស់ខ្ញុំម្ចាស់វិញចុះ ។ បណ្ដាបទទាំងនោះ បទថា ទូសិយា សេចក្ដីថា អ្នកប្រទូស្ត អធិប្បាយថា ខ្ញុំម្ចាស់បានឃើញព្រះអង្គហើយ កាលមិនបានក្រោកទទួល គឺជាអ្នកបានធ្វើទោស ។ បាឋៈថា ទូសិកា យ៉ាងនេះ ក៏មាន ។ បទថា ភូនហតា សេចក្ដីថា អ្នកបំផ្លាញសេចក្ដីចម្រើន អធិប្បាយថា ជាអ្នកសម្លាប់ប្រយោជន៍ ។ បទថា រញ្ញោ នេះ គប្បីប្រកបដោយបទថា ទូសិយា ។ លោកអធិប្បាយថា ខ្ញុំម្ចាស់ជាស្ត្រីធ្វើនូវកំហុសដល់ព្រះរាជាមហាបតាបៈ កុមារនេះមិនបានធ្វើទេ ព្រោះហេតុនោះ ធម្មបាលដែលនៅតូច និងមិនមានកំហុសនេះ ចូររួចផុត បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ប្រសិនបើព្រះអង្គប្រាថ្នានឹងឲ្យពេជ្ឈឃាដកាត់ដៃ ចូរឲ្យកាត់ដៃរបស់ខ្ញុំម្ចាស់ ដែលជាស្ត្រីធ្វើនូវទោសចុះ ។ ព្រះរាជាសម្លឹងមើលមុខពេជ្ឈឃាដ ។ ពេជ្ឈឃាដពោលថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ទូលព្រះបង្គំនឹងធ្វើអ្វី ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា កុំធ្វើយឺតយូរឡើយ អ្នកចូរកាត់ដៃ ។ ក្នុងខណៈនោះ ពេជ្ឈឃាដបានកាន់យកពូថៅដ៏មុតកាត់ដៃទាំងពីររបស់ព្រះរាជកុមារ ហាក់ដូចជាកាត់ឈើខ្ចី ។ ធម្មបាលកុមារនោះសូម្បីត្រូវកាត់ដៃទាំង ២ ហើយ ក៏មិនស្រែកយំឡើយ ទ្រង់ធ្វើខន្តី និងមេត្តាឲ្យជាបុរេចារិក (ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅខាងមុខ) ហើយអត់សង្កត់ ។ ចំណែកព្រះនាងចន្ទាទេវីកាន់យកចុងដៃដែលដាច់ហើយនោះ សៀតទុកនឹងចង្កេះ មានព្រះកាយប្រឡាក់ដោយលោហិត យំខ្សឹកខ្សួល ។ ពេជ្ឈឃាដសួរព្រះរាជាម្ដងទៀតថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ទូលព្រះបង្គំនឹងធ្វើអ្វី ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា ចូរកាត់ជើងទាំងពីរ ។ ព្រះនាងចន្ទាទេវីស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ទើបពោលគាថាទី ២ ថា អហមេវ ទូសិយា ភូនហតា, រញ្ញោ មហាបតាបស្ស; ឯតំ មុញ្ចតុ ធម្មបាលំ, បាទេ មេ ទេវ ឆេទេហិ។ ខ្ញុំម្ចាស់ជាស្រីប្រទូស្ត ជាអ្នកបំផ្លាញនូវសេចក្តីចម្រើន ដល់សេ្តចឈ្មោះមហាបតាបៈ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព សូមព្រះអង្គ លែងនូវធម្មបាលនេះចេញ សូមកាត់នូវជើងទាំងឡាយ របស់ខ្ញុំវិញចុះ ។ សេចក្ដីអធិប្បាយក្នុងគាថានេះ គប្បីជ្រាបតាមន័យដែលពោលហើយក្នុងគាថាទី ១ នោះចុះ ។ ចំណែកព្រះរាជាមហាបតាបៈ បញ្ជាពេជ្ឈឃាដម្ដងទៀត ។ ពេជ្ឈឃាដនោះក៏កាត់ជើងទាំងពីរ ។ ព្រះនាងចន្ទាទេវីកាន់យកនូវចុងជើងហើយសៀតទុកនឹងថ្នក់ចង្កេះ មានព្រះកាយប្រឡាក់ដោយលោហិត យំបរិទេវនាការ ពោលថា បពិត្រមហាបតាបៈជាម្ចាស់ ទារកឈ្មោះថា មានដៃជើងដាច់ហើយ គឺមាតាត្រូវចិញ្ចឹម ខ្ញុំម្ចាស់នឹងធ្វើការស៊ីឈ្នួល ហើយចិញ្ចឹមបុត្ររបស់ខ្ញុំម្ចាស់ សូមព្រះអង្គប្រទានបុត្រនោះដល់ខ្ញុំម្ចាស់ ។ ពេជ្ឈឃាដសួរព្រះរាជាបន្តទៀតថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ទូលព្រះបង្គំធ្វើតាមព្រះរាជបញ្ជាហើយ កិច្ចរបស់ទូលព្រះបង្គំដល់ទីបំផុតហើយឬ ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា នៅមិនទាន់សម្រេចទេ ។ ពេជ្ឈឃាដសួរថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព បើយ៉ាងនោះ ទូលព្រះបង្គំនឹងធ្វើអ្វីទៀត ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា អ្នកចូរកាត់ក្បាលរបស់ធម្មបាលកុមារ ។ ព្រះនាងចន្ទាទេវីស្ដាប់ពាក្យនោះហើយ ទើបពោលគាថាទី ៣ ថា ហមេវ ទូសិយា ភូនហតា, រញ្ញោ មហាបតាបស្ស; ឯតំ មុញ្ចតុ ធម្មបាលំ, សីសំ មេ ទេវ ឆេទេហិ។ ខ្ញុំម្ចាស់ជាស្រីប្រទូស្ត ជាអ្នកបំផ្លាញនូវសេចក្តីចម្រើន ដល់សេ្តចឈ្មោះមហាបតាបៈ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព សូមព្រះអង្គលែងនូវធម្មបាលនេះចេញ សូមកាត់នូវក្បាល របស់ខ្ញុំវិញចុះ ។ កាលព្រះនាងពោលយ៉ាងនេះហើយ ក៏បង្អោនក្បាលរបស់ខ្លួនចូលទៅ ។ ចំណែកពេជ្ឈឃាដសួរព្រះរាជាម្ដងទៀតថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព តើទូលព្រះបង្គំនឹងធ្វើដូចម្ដេច ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា ចូរកាត់ក្បាលរបស់ធម្មបាល ។ ពេជ្ឈឃាដក៏កាត់ក្បាលរបស់ព្រះកុមារ រួចហើយទូលសួរព្រះរាជាថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ទូលព្រះបង្គំបានធ្វើតាមព្រះរាជបញ្ជាហើយឬ ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា នៅមិនទាន់សម្រេចទេ ។ ពេជ្ឈឃាដសួរថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព បើយ៉ាងនោះ ទូលព្រះបង្គំនឹងធ្វើដូចម្ដេចទៀត ? ព្រះរាជាត្រាស់ថា អ្នកចូរយកចុងដាវទទួលរាងកាយធម្មបាលនោះ ចូរធ្វើនូវអសិមាលកកម្ម ។ ពេជ្ឈឃាដនោះក៏បោះរាងកាយរបស់ធម្មបាលកុមារទៅលើអាកាស ហើយទទួលដោយចុងដាវ ធ្វើនូវកម្មឈ្មោះ អសិមាលកៈ ឲ្យរាងកាយធម្មបាលរោយរាយលើផ្ទៃបាតខាងក្រោម ។ ព្រះនាងចន្ទាទេវីប្រមូលសាច់ របស់ព្រះពោធិសត្វដាក់ទុកក្នុងថ្នក់ចង្កេះ កាលយំខ្សឹកខ្សួល បរិទេវនាការលើផ្ទៃបាតខាងក្រោម បានពោលគាថាទាំងនេះថា ន ហិ នូនិមស្ស រញ្ញោ, មិត្តាមច្ចា ច វិជ្ជរេ សុហទា; យេ ន វទន្តិ រាជានំ, មា ឃាតយិ ឱរសំ បុត្តំ។ ពួកមិត្តអាមាត្យ និងជនអ្នកមានហឫទ័យល្អ របស់សេ្តចនេះ មិនមានទេឬ បានជាមិននិយាយឃាត់សេ្តចថា សូមព្រះអង្គ កុំសម្លាប់បុត្តជាឱរស ។ ន ហិ នូនិមស្ស រញ្ញោ, ញាតី មិត្តា ច វិជ្ជរេ សុហទា; យេ ន វទន្តិ រាជានំ, មា ឃាតយិ អត្រជំ បុត្តំ។ ពួកមិត្ត ញាតិ និងជនអ្នកមានហឫទ័យល្អ របស់សេ្តចនេះ មិនមានទេឬ បានជាមិននិយាយឃាត់សេ្តចថា សូមព្រះអង្គកុំសម្លាប់បុត្ត ដែលកើតអំពីខ្លួន ។ បណ្ដាបទទាំងនោះ បទថា មិត្តាមច្ចា ច វិជ្ជរេ សុហទា សេចក្ដីថា ជនជាមិត្រជិតស្និទ្ធរបស់ស្ដេចនេះ ឬ អាមាត្យអ្នករួមក្នុងការងារទាំងពួង ឬអ្នកមានចិត្តល្អ ព្រោះមានចិត្តទន់ភ្លន់ នឹងមិនមាន ដោយពិត ។ បទថា យេ ន វទន្តិ សេចក្ដីថា ជនពួកណាមកក្នុងកាលឥឡូវនេះ (មកទាន់ពេល) តែមិនពោល គឺមិនហាមឃាត់ព្រះរាជានេះថា សូមព្រះអង្គកុំសម្លាប់បុត្រជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្លួន ដូច្នេះ យើងយល់ថា ជនទាំងនោះ នឹងមិនមាន ដោយពិតប្រាកដ ។ បទថា ញាតី ក្នុងគាថាទី ២ នេះ បានដល់ ញាតិទាំងឡាយ ។ ចំណែកព្រះនាងចន្ទាទេវី កាលពោលគាថាទាំងពីរនេះហើយ យកដៃទ្រទ្រង់សាច់ទ្រូង (យកដៃរឺតទ្រូង) ពោលគាថាទី ៣ ថា ចន្ទនសារានុលិត្តា, ពាហា ឆិជ្ជន្តិ ធម្មបាលស្ស; ទាយាទស្ស បថព្យា, បាណា មេ ទេវ រុជ្ឈន្តិ។ ដើមដៃទាំងឡាយ ដែលលាបដោយខ្លឹមចន្ទន៍ របស់ធម្មបាល អ្នកជាទាយាទផែនដីដាច់ បពិត្រព្រះសម្មតិទេព ជីវិតរបស់ខ្ញុំម្ចាស់នឹងរលត់ ។ បណ្ដាបទទាំងនោះ បទថា ទាយាទស្ស បថព្យា សេចក្ដីថា ព្រះនាងចន្ទាទេវីពោលរៀបរាប់ ត្អូញត្អែរ ពិលាបមានពាក្យជាដើមយ៉ាងនេះថា ដៃទាំងឡាយរបស់កុមារជាទាយាទនៃផែនដីដែលមានមហាសមុទ្រទាំង ៤ ជាទីបំផុត ដែលជារបស់ព្រះបិតា ដាច់ហើយ ជើងទាំងឡាយដាច់ហើយ និងក្បាលរបស់កុមារនោះក៏ដាច់ដែរ រាងកាយរបស់កុមារនោះត្រូវធ្វើដោយអសិមាលកកម្ម ឥឡូវនេះ ព្រះអង្គកាត់ផ្ដាច់វង្សរបស់ខ្លួន សូមទ្រង់ទៅចុះ ។ បទថាបាណា មេ ទេវ រុជ្ឈន្តិ សេចក្ដីថា បពិត្រព្រះសម្មតិទេព កាលខ្ញុំម្ចាស់មិនអាចនឹងទ្រទ្រង់សេចក្ដីសោកនេះបាន ជីវិតរបស់ខ្ញុំម្ចាស់នឹងរលត់ ។ កាលព្រះនាងចន្ទាទេវីយំរៀបរាប់ បរិទេវនាការយ៉ាងនេះហើយ ព្រះហឫទ័យក៏បែកទៅ ដូចជាឫស្សីដែលត្រូវភ្លើងឆេះក្នុងព្រៃឫស្សីដូច្នោះ ព្រះនាងបានដល់នូវការអស់ព្រះជន្មក្នុងទីនោះឯង ។ ចំណែកព្រះរាជាមហាបតាបៈមិនអាចនឹងឋិតនៅលើបល្ល័ង្កឡើយ ទ្រង់ធ្លាក់ចុះមកលើផ្ទៃបាតខាងក្រោម ហើយផែនក្ដាររនាបក៏បែកជាពីរ ព្រះអង្គក៏ធ្លាក់ចុះមកលើផែនដី ។ លំដាប់នោះ ផែនប្រឹថពីសូម្បីមានកម្រាស់ ២ សែន ៤ ម៉ឺនយោជន៍ ក៏មិនអាចនឹងទ្រទ្រង់អគុណរបស់ព្រះរាជានោះបានឡើយ បែកជាពីរ ធ្វើឲ្យមានចន្លោះ សំណាញ់ភ្លើងអំពីអវីចិ-នរកបានតាំងឡើង ចាប់យកព្រះរាជានោះ បោះទៅក្នុងអវីចិនរក ដូចជារួបរឹតដោយសំពត់កម្ពលដែលត្រកូលប្រគល់ឲ្យ ដូច្នោះ ។ ពួកអាមាត្យទាំងឡាយធ្វើសរីរកិច្ចរបស់ព្រះនាងចន្ទាទេវី និងព្រះពោធិសត្វ ។ ព្រះសាស្ដាបាននាំធម្មទេសនានេះមកហើយ ទ្រង់ប្រជុំជាតកថា តទា រាជា ទេវទត្តោ អហោសិ ព្រះរាជាក្នុងកាលនោះ បានមកជាទេវទត្ត ។ ចន្ទាទេវី មហាបជាបតិគោតមី ព្រះនាងចន្ទាទេវីបានមកជាព្រះនាងមហាបជា-បតិគោតមី ។ ធម្មបាលកុមារោ បន អហមេវ អហោសិំ ចំណែកធម្មបាលកុមារ គឺតថាគតនេះឯង ។ ចប់ ចូឡធម្មបាលជាតក ៕ (ជាតកដ្ឋកថា សុត្តន្តបិដក ខុទ្ទកនិកាយ ជាតក បញ្ចកនិបាត មណិកុណ្ឌលវគ្គ បិដកលេខ ៥៩ ទំព័រ ១១) ដោយខេមរ អភិធម្មាវតារ ។ ព.ស. ២៥៦១ ។ ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

រឿងប្រេតអ្នកពោលតិះដៀលការបូជាព្រះសារីរិកធាតុ (បិដកលេខ៥៦ ទំព័រ៨៨ និងអដ្ឋកថា) កាលព្រះមានព្រះភាគ ស្ដេច​ទ្រង់​បរិនិព្វាន ទៅ​ចន្លោះ​ដើម​សាលព្រឹក្ស​ទាំង​គូ​ក្នុង​សាលវ័ន នៃ​ពួក​មល្លក្សត្រ ដែល​ជា​ទីឆៀង​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ក្រុង​កុសិនារា (​ក្រោយ​មក ទោណព្រាហ្មណ៍) និង​ធ្វើ​ការ​ចែក​ព្រះធាតុ។ ព្រះបាន​អជាតសត្តុ បាន​ទទួល​ចំណែក​នៃ​ព្រះធាតុ​ចំនួន​២​នាឡិ បាន​កសាង​ព្រះស្ដូប បញ្ចុះ​ព្រះបរមសារីរិកធាតុ​របស់​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ នៅ​នា​ក្រុង​រាជគ្រិះ។ សួរ​ថា តើ​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា?ឆ្លើយថា គឺ​ព្រះរាជា បាន​ដង្ហែ​តាំង​តែអំពី​ក្រុង​កុសិនារា​រហូត​ដល់​ក្រុង​រាជគ្រិះ ក្នុងចម្ងាយ​ផ្លូវ​២៥​យោជន៍។ ក្នុង​ចន្លោះផ្លូវ​នោះ ទ្រង់​បានឲ្យ​ឈប់​រវាង​ផ្លូវ​៨ឧសភៈ(ម្ដងៗ) ដើម្បី​ឲ្យ​មហាជន​បាន​បូជា គ្រប់​កន្លែង​ដែល​បាន​ឈប់​នោះ។ ដោយ​ការ​នឹក​រលឹក​ដល់​ព្រះពុទ្ធគុណ ទើប​ធ្វើ​ការ​បូជា យ៉ាង​ឱឡារិក​គគ្រឹកគគ្រេង​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ រហូត​៧ឆ្នាំ ៧ខែ ៧ថ្ងៃ។ ពួក​មនុស្ស​ក្នុងទីនោះ រាប់​ប្រមាណ​មិនបាន នាំគ្នា​ធ្វើ​ចិត្ត​ឲ្យ​ជ្រះថ្លា​ក្នុងព្រះបរមសារីរិកធាតុ ក្រោយ​ពីស្លាប់ បាន​ចូល​ទៅ​កើត​ក្នុង​ឋានសួគ៌ ដោយ​អំណាច​នៃ​ការ​បូជា​ចំពោះ​ព្រះសារីរិកធាតុ។ ចំណែក​ពួកជន​ដែល​ជា​មិច្ឆាទិដ្ឋិ មានចិត្ត​វិបល្លាស ព្រោះ​ជា​បុគ្គល​មិន​មាន​សទ្ធា ដោយ​ការ​យល់​ខុស​របស់ខ្លួន បាន​នាំគ្នាតិះដៀល​ថា តាំង​តែ​អំពី​ព្រះសមណគោតម​បរិនិព្វាន​ទៅ ពួក​យើង​រវល់​តែលេង​នូវ​គ្រឿង​ប្រគំ ការងារ​របស់​ពួក​យើង​វិនាស​អស់​ហើយ ក៏​មាន​ចិត្ត​ប្រទូស​រ៉ាយ​កើត​ឡើង សូម្បី​ក្នុង​វត្ត​ដែល​គួរ​ឲ្យ​កើត​សេចក្ដី​ជ្រះថ្លា បែរ​ជា​តិះដៀល ពួក​ជន​មាន​ប្រមាណ​៨៦០០០នាក់ ក្នុងទី​នោះ បាន​ទៅ​កើត​ក្នុង​អបាយភូមិ (ដោយ​ការ​តិះដៀល​ព្រះបរមធាតុ)។ (ក្នុង​កាល​នោះ មាន) ភរិយា កូនស្រី និង​កូនប្រសារស្រី​របស់​កុដុម្ពិកៈម្នាក់ ដែល​បរិបូរណ៌ដោយ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ក្នុង​ក្រុង​រាជគ្រឹះ​នោះ​ឯង មាន​ចិត្ត​ជ្រះថ្លា នាំ​គ្នា​គិត​ថា ពួក​យើង​នឹង​ធ្វើ​ការបូជា​ព្រះធាតុ ទើប​កាន់​យក​នូវ​សក្ការៈ​ទាំងឡាយ មាន​ផ្កាកម្រង និងគ្រឿងក្រអូប​ជាដើម ប្រុង​ដើម្បី​នឹង​ទៅ​កាន់​ទីតម្កល់​ព្រះធាតុ។ កុដុម្ពិៈនោះ​គិត​ថា កឹ អដ្ឋិកានំ បូជនេន ប្រយោជន៍​អ្វី​ដោយ​ការ​បូជា​ឆ្អឹង​ទាំង​ឡាយ (នោះ) ទើប​ជេរ​ពួក​ស្ត្រី​ទាំង​នោះ ដោយ​ពោល​តិះដៀល​ចំពោះ​ការ​បូជា​ព្រះសារីរិកធាតុ។ តែស្ត្រី​ទាំង​នោះ មិន​បាន​អើពើ​នឹង​ពាក្យ​របស់​គាត់​ទេ ក៏​នាំ​គ្នា​ទៅ​ក្នុងទីនោះ ធ្វើការ​បូជា​ព្រះសារីរិកធាតុ​ហើយ ទើប​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ មិនយូរ​ប៉ុន្មាន ក៏​ធ្វើ​មរណកាល ហើយ​ទៅកើត​ក្នុងទេវលោក។ ចំណែក​កុដុម្ពិកៈនោះ​ត្រូវ​សេចក្ដីក្រោធ​គ្របសង្កត់ មិនយូរ​ប៉ុន្មាន ស្លាប់​ហើយ ទៅកើត​ក្នុងពួក​ប្រេត ព្រោះ​បាបកម្មនោះ។ ក្រោយ​មក ថ្ងៃ​មួយ ព្រះមហាកស្សបៈ​មាន​អាយុ បាន​សម្ដែង​នូវ​ឥទ្ធាភិសង្ខារ(គឺសម្ដែងឫទ្ធិ) ដោយ​ប្រការ​ដែល​ពួក​មនុស្ស​អាច​ឃើញ​ប្រេត​ទាំង​នោះ និង​ទេវតា​ទាំង​នោះ​បាន លុះ​ធ្វើ​យ៉ាង​នេះ​ហើយ ក៏​ឈរ​ត្រង់​ទីលាន​ព្រះចេតិយ សួរ​ប្រេត​អ្នក​ដែល​ពោល​តិះដៀល​ព្រះសារីរិកធាតុ​នោះ ​ទាំង​នេះ​ថាអ្នក​ឋិត​នៅ​ព្ធដ៏អាកាស មានក្លិន​អាក្រក់​ស្អុយ​ផ្សាយ​ចេញ​ឯពួកដង្កូវ​ក៏​នាំ​គ្នា​រុក​ស៊ី​មាត់របស់​អ្នក​ដែល​មាន​ក្លិន​ស្អុយ តើ​អ្នក​បាន​ធ្វើ​អំពើ​អ្វី​ក្នុង​កាល​មុន?ព្រោះកាល​ផ្សាយ​ទៅ​នៃ​ក្លិន​ស្អុយ និង​មាត់​ដែល​មាន​កដង្កូវ​រុក​ស៊ី​នោះ (បាន​ជា​ពួក​សត្វ ដែល​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​តាម​កម្ម) កាន់​យកគ្រឿង​សស្ត្រា មក​វះ (មាត់​ដំបៅ) រឿយៗ ហើយស្រោច​ដោយទឹកខារ (ទឹកក្រុត) ថែមទៀត។អំពើ​អាក្រក់​អ្វី ដែល​អ្នក​បាន​ធ្វើ​ដោយ​កាយ វាចា ចិត្ត? ព្រោះ​វិបាក​នៃ​កម្ម​អ្វី អ្នក​ទើប​បាន​ទទួល​សេចក្ដី​ទុក្ខ​យ៉ាង​នេះ? ប្រេត​នោះ ក៏​បាន​ទូល​ប្រាប់​ដល់​លោក​ថា បពិត្រ​លោក​អ្នក​និរទុក្ខ (កាល​មុខ) ខ្ញុំ​ជា​ឥស្សរៈ លើ​ទ្រព្យ និង​ស្រូវអង្ករ​ច្រើន​ណាស់ នៅ​ក្នុង​ក្រុង​រាជគ្រឹះ ដែល​គួរ​រីករាយ មាន​ភ្នំឡោមព័ទ្ធជុំវិញ។(កាល​ពីជាតិ​មុន) ស្រី​នេះ​ជាភរិយា​របស់ខ្ញុំ ស្រីនេះ​ជាកូន​ស្រីរបស់​ខ្ញុំ ស្រី​នេះ​ជាកូនប្រសារ​របស់​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​បាន​ហាម​ឃាត់​ពួក​គេ ដែល​នាំ​គ្នាកាន់​យក​កម្រង​ផ្កា ផ្កាឧប្បល និង​គ្រឿង​លាបស្រលាប​ដែល​មាន​តម្លៃ ទៅ​កាន់​ព្រះស្ដូប (ដើម្បី​បូជា​ព្រះធាតុ) បាបកម្ម​នោះ គឺ​ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​ទុក្ខ​ហើយ។ពួក​ខ្ញុំ​មាន​ចំនួន ៨៦០០០នាក់ បាន​ទទួល​ទុក្ខវេទនា​ចំពោះ​ខ្លួន ដែល​បាន​តិះដៀល​នូវ​ការបូជា​ព្រះស្ដូប​ហើយ ទើប​ឆេះ​នៅ​ក្នុង​ប្រេត​វិស័យ ដែល​ដូច​ជានរក ព្រោះមានការ​លំបាក​យ៉ាង​ខ្លាំង។នាកាល​បុណ្យ​ដង្ហែ ដែល​គេបូជា​ឧទ្ទិស្ដូប​នៃ​ព្រះអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធ កំពុង​តែ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ពួក​ជន​ណា​ប្រកាស​ទោស​ក្នុងការ​បូជាព្រះស្ដូប​(ដូចជាខ្ញុំ) ពួក​ជន​នោះ តែង​ងាក​ចេញចាក​បុណ្យ (តែម្យ៉ាង)។ លោកម្ចាស់ សូមទតមើល នូវ​ពួកទេពអប្សរ​ទាំង​នេះ​ដែល​ទ្រទ្រង់​ផ្កា​កម្រង តាក់តែង​កាយ កំពុង​តែ​ហោះ​មក (តាម​អាកាស) ទេពអក្សរ​ទាំង​នោះ ដែល​បាន​សម្រេច (​ដោយ​សម្បត្តិ​ទិព្វ) មាន​យសបរិវារ កំពុង​តែ​សោយ​នូវ​ផល​នៃ​ការបូជា​ (ព្រះសារីរិកធាតុ) ដោយ​កម្រងផ្កា។(បពិត្រ​លោកម្ចាស់កស្សបៈ) ពួក​នាង ជាអ្នក​មាន​បញ្ញា​បាន​ឃើញ​ផល​ដ៏អស្ចារ្យ ដ៏ចម្លែក ដែលគួរព្រឺរោម (នៃបុណ្យ​ដ៏តិចតួច​នោះ) តែង​ធ្វើ​ការ​នមស្ការ ពោល​ថា (នមោ នមោ) ចំពោះ​ព្រះមហាមុនីអង្គ​នោះ។ (លំដាប់​នោះ) ប្រេត​នោះ​មាន​ចិត្តតក់ស្លុត កាល​សម្ដែង​កម្មដែល​ខ្លួន​គប្បី​ធ្វើ​តទៅ ទើប​ពោល​ថាខ្ញុំ​ទៅ​អំពី​បេតលោក (នេះ) ហើយ (បើ)បានកំណើត​ជាមនុស្ស ខ្ញុំ​នឹង​ជាអ្នក​មិនប្រមាទ ហើយនឹង​ធ្វើការបូជា​ព្រះស្ដូប​(ដែលតម្កល់​នូវ​ព្រះសារីរិកធាតុ) រឿយៗ​ដោយពិត។ព្រះមហាកស្សបៈ ដែល​ប្រេត​ពោល​ប្រាប់​យ៉ាង​នេះ​ហើយ ទើប​ធ្វើ​រឿង​នោះ​ឥ្យ​ជា​អត្ថុប្បត្តិ​ហេតុ សម្ដែងធម៌ដល់​បរិស័ទដែល​មក​ប្រជុំ​គ្នា​ព្រម​ហើយ។ ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅ សារីរិកធាតុបូជានិសំសោ រៀប​រៀង​ដោយ លោក ង៉ែត សុផាន ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

(ធម្មទេវបុត្តចរិយាមានពាក្យផ្ដើមថា) ៖ បុនាបរំ យទា ហោមិ, មហាបក្ខោ មហិទ្ធិកោ; ធម្មោ នាម មហាយក្ខោ, សព្ពលោកានុកម្បកោ។ មានចរិយាដទៃទៀត កាលតថាគតកើតជាទេវបុត្តមានអានុភាពធំ ឈ្មោះ ធម្មៈ មានសក្តិធំ មានឫទ្ធិច្រើន ជាអ្នកអនុគ្រោះដល់សត្វលោកទាំងពួង ។ ក្នុងគ្រានោះ ព្រះមហាសត្វកើតជាទេវបុត្រឈ្មោះ ធម្មៈ ក្នុងកាមាវចរទេវលោក ។ កាលដែលមនុស្សទាំងឡាយបរិភោគអាហារល្ងាចរួច អង្គុយនិយាយគ្នា ដោយពាក្យជាសុខ ត្រង់ទ្វារផ្ទះរបស់ខ្លួនៗ ព្រះពោធិសត្វប្រដាប់តាក់តែងដោយគ្រឿងអលង្ការជាទិព្វ ឡើងជិះលើរថជាទិព្វ មានពួកទេពអប្សរជាបរិវារ ទៅឋិតនៅលើអាកាស ត្រង់ស្រុក និគម និងរាជធានី ក្នុងថ្ងៃបុណ្ណមីឧបោសថ ឲ្យឱវាទមនុស្សថា អ្នកទាំងឡាយចូរវៀរចាកអកុសលកម្មបថ ១០ មានបាណាតិបាតជាដើម ចូរបំពេញសុចរិតធម៌ ៣ ប្រការ ចូរចម្រើនការគោរពរាប់អានមាតាបិតា សមណព្រាហ្មណ៍ និងរៀមច្បងក្នុងត្រកូល ជាអ្នកមានសួគ៌ជាទីទៅខាងមុខ នឹងបានសោយយសដ៏ធំ កាលឲ្យពួកមនុស្សសមាទានក្នុងកុសលកម្មបថ ១០ ហើយ ធ្វើប្រទក្សិណ (ដំណើរវិលទៅខាងស្ដាំ) ជម្ពូទ្វីប ។ ដោយហេតុនោះ ទើបព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា ៖ ទសកុសលកម្មបថេ, សមាទបេន្តោ មហាជនំ; ចរាមិ គាមនិគមំ, សមិត្តោ សបរិជ្ជនោ។ កាលនោះ តថាគតញ៉ាំងមហាជនឱ្យតម្កល់នៅក្នុងកុសលកម្មបថ ១០ ត្រាច់ទៅក្នុងស្រុក និងនិគម ជាមួយនឹងមិត្រ ជាមួយនឹងជនបរិវារ ។ ក្នុងសម័យនោះ មានទេវបុត្រមួយ ឈ្មោះ អធម្មៈ កើតក្នុងកាមាវចរទេវលោក ។ ទេវបុត្រនោះ ឲ្យសត្វទាំងឡាយសមាទានអកុសលកម្មបទ ដោយន័យជាដើមថា អ្នកទាំងឡាយចូរសម្លាប់សត្វ ចូរលួចទ្រព្យ ដូច្នេះហើយ ជាអ្នកមានបរិវារដ៏ធំ ធ្វើដំណើរវិលជុំវិញជម្ពូទ្វីបជាឧត្តរាវដ្ដ (ដំណើរវិលទៅខាងឆ្វេង) ។ ដោយហេតុនោះ ទើបព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា៖ បាបោ កទរិយោ យក្ខោ, ទីបេន្តោ ទស បាបកេ; សោបេត្ថ មហិយា ចរតិ, សមិត្តោ សបរិជ្ជនោ។ មានទេវបុត្តមួយអង្គ មានធម៌លាមក កំណាញ់ស្វិតស្វាញ សម្តែងនូវធម៌ដ៏លាមក ១០ ប្រការ ទេវបុត្តនោះ ត្រាច់ទៅលើផែនដីដ៏ធំ ក្នុងជម្ពូទ្វីបនេះ ជាមួយនឹងមិត្ត ជាមួយនឹងជនជាបរិវារ ។ ក្នុងរឿងនោះ សត្វទាំងឡាយណាជាអ្នកមានកម្មល្អ ធ្ងន់ក្នុងធម៌ សត្វទាំងឡាយនោះ ឃើញធម្មទេវបុត្រមកយ៉ាងនោះហើយ ក្រោកចាកអាសនៈ បូជាដោយគ្រឿងក្រអូប និងផ្កាកម្រងជាដើម ឈរសំពះនមស្ការ ពោលសរសើររហូតដល់ផុតកន្ទុយភ្នែក រួចស្ដាប់តាមពាក្យរបស់ធម្មទេវបុត្រ ជាអ្នកមិនប្រមាទ ធ្វើបុណ្យដោយសេចក្ដីគោរព ។ ចំណែកសត្វទាំងឡាយណាប្រព្រឹត្តអំពើបាប ជាអ្នកមានកម្មអាក្រក់រឹងរូស សត្វទាំងឡាយនោះស្ដាប់តាមពាក្យអធម្មទេវបុត្រហើយ ពេញចិត្តយ៉ាងក្រៃលែង រួចនាំគ្នាប្រព្រឹត្តអំពើបាបឲ្យក្រៃលែងឡើងថែមទៀត ។ ក្នុងគ្រានោះ ទេវបុត្រទាំងពីរនោះ ជាអ្នកមានវាទៈផ្ទុយគ្នា មានការប្រព្រឹត្តផ្ទុយគ្នា ត្រាច់ទៅក្នុងលោក យ៉ាងនេះ ។ ដោយហេតុនោះ ទើបព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា ៖ ធម្មវាទី អធម្មោ ច, ឧភោ បច្ចនិកា មយំ។ យើងជាទេវបុត្តទាំងពីរនាក់ គឺទេវបុត្តអ្នកពោលនូវធម៌ និងទេវបុត្តអ្នកពោលនូវអធម៌ ទៅជាសត្រូវនឹងគ្នា ។ កាលកន្លងទៅយ៉ាងនេះ ថ្ងៃមួយ រថរបស់ទេវបុត្រទាំងពីរនោះ មកជួបទល់មុខគ្នាលើអាកាស ។ ពេល​នោះ បរិស័ទទាំងឡាយរបស់ទេវបុត្រទាំងនោះសួរឡើងថា ពួកលោកជារបស់ទេវបុត្រណា ? ពួកលោកជារបស់ទេវបុត្រណា ? ហើយពោលថា ពួកយើងជាបក្សពួកធម្មទេវបុត្រ ពួកយើងជាបក្សពួកអធម្មទេវបុត្រ ដូច្នេះហើយ ទើបធ្វើផ្លូវឲ្យញែកជាពីរ ។ រថរបស់ធម្មទេវបុត្រនិងអធម្មទេវបុត្រទល់មុខគ្នា នឹមប៉ះនឹម ឋិតនៅ ។ ទាំងពីរពួកពោលឡើងថា ចូរបររថរបស់លោកចៀសចេញ ហើយឲ្យផ្លូវដល់យើង, ចូរបររថរបស់លោកចៀសចេញ ហើយឲ្យផ្លូវដល់យើង ដូច្នេះហើយក៏ធ្វើវិវាទដល់គ្នានឹងគ្នាដើម្បីបានផ្លូវ ។ ពួកបរិស័ទរបស់ទេវបុត្រទាំងនោះ នាំអាវុធមកហើយ ជាអ្នកត្រៀមប្រយុទ្ធ ។ សមដូចព្រះមានព្រះភាគត្រាស់ថា៖ ធុរេ ធុរំ ឃដ្ដយន្តា, សមិម្ហា បដិបថេ ឧភោ។ យើងទាំងពីរនាក់ ត្រូវបររថប៉ះនឹមដោយនឹម ក្នុងផ្លូវជួបគ្នា ។ កលហោ វត្តតី ភេស្មា, កល្យាណបាបកស្ស ច; មគ្គា ឱក្កមនត្ថាយ, មហាយុទ្ធោ ឧបដ្ឋិតោ។ ជម្លោះជាហេតុញ៉ាំងភ័យឱ្យកើតឡើង ប្រព្រឹត្តទៅដល់កល្យាណទេវបុត្ត និងបាបទេវបុត្ត មហា​សង្គ្រាម​ក៏តាំងឡើង ដើម្បីប្រជែងផ្លូវគ្នា ។ កាលដែលបរិស័ទរបស់ទេវបុត្រទាំងនោះ ប្រាថ្នានឹងធ្វើសង្គ្រាម ដល់គ្នានឹងគ្នាយ៉ាងនេះ ។ បណ្ដាទេវបុត្រទាំងនោះ ធម្មទេវបុត្តពោលនឹងអធម្មទេវបុត្តថា នែសម្លាញ់ លោកជាអធម៌ ខ្ញុំជាធម៌ ផ្លូវសមគួរដល់ខ្ញុំ លោកចូរបររថចៀសចេញ ហើយឲ្យផ្លូវដល់ខ្ញុំ ។ អធម្មទេវបុត្តពោលថា ខ្ញុំមានយានដ៏មាំ ជាអ្នកមានកម្លាំង ព្រោះហេតុនោះ ខ្ញុំមិនឲ្យផ្លូវទេ ខ្ញុំនឹងធ្វើសង្គ្រាម អ្នកណាឈ្នះក្នុងសង្គ្រាម ផ្លូវជារបស់អ្នកនោះ ។ ដោយហេតុនោះ ព្រះមានព្រះភាគទើបត្រាស់ថា៖ (ធម្មទេវបុត្តពោលថា) យសោករោ បុញ្ញករោហមស្មិ, សទាត្ថុតោ សមណព្រាហ្មណានំ; មគ្គារហោ ទេវមនុស្សបូជិតោ, ធម្មោ អហំ ទេហិ អធម្ម មគ្គំ។ ម្នាលអធម្មទេវបុត្រ ខ្ញុំឈ្មោះធម្មៈ ជាអ្នកធ្វើយស ធ្វើបុណ្យ ខ្ញុំដែលពួកសមណព្រាហ្មណ៍ សរសើរជានិច្ច ដែលទេវតា និងមនុស្សបូជាហើយ គួរបានផ្លូវ អ្នកចូរឲ្យផ្លូវ ។ (អធម្មទេវបុត្តពោលថា) អធម្មយានំ ទឡ្ហមារុហិត្វា, អសន្តសន្តោ ពលវាហមស្មិ; ស កិស្ស ហេតុម្ហិ តវជ្ជ ទជ្ជំ, មគ្គំ អហំ ធម្ម អទិន្នបុព្ពំ។ ម្នាលធម្មៈ ខ្ញុំជិះរថ ឈ្មោះអធម្មយានដ៏មាំ ជាអ្នកមិនតក់ស្លុត មានកម្លាំង ខ្ញុំនោះនឹងឲ្យផ្លូវដល់អ្នក ដែលមិនធ្លាប់ឲ្យហើយ ក្នុងថ្ងៃនេះ ព្រោះហេតុអ្វី ។ (ធម្មទេវបុត្រពោលថា) ធម្មោ ហវេ បាតុរហោសិ បុព្ពេ, បច្ឆា អធម្មោ ឧទបាទិ លោកេ; ជេដ្ឋោ ច សេដ្ឋោ ច សនន្តនោ ច, ឧយ្យាហិ ជេដ្ឋស្ស កនិដ្ឋ មគ្គា។ ធម៌បានកើតមុន អធម៌កើតក្រោយ ក្នុងលោក ខ្ញុំជាច្បងផង ប្រសើរជាងផង មានតាំងពីព្រេងនាយផង ម្នាលប្អូន អ្នកចូរចៀសចេញ អំពីផ្លូវរបស់បង ។ (អធម្មទេវបុត្រពោលថា) ន យាចនាយ នបិ បាតិរូបា, ន អរហតា តេហំ ទទេយ្យំ មគ្គំ; យុទ្ធញ្ច នោ ហោតុ ឧភិន្នមជ្ជ, យុទ្ធម្ហិ យោ ជេស្សតិ តស្ស មគ្គោ។ ខ្ញុំមិនត្រូវឲ្យផ្លូវដល់អ្នក ដោយសេចក្តីអង្វរ មិនត្រូវឲ្យ ដោយពាក្យសមគួរ មិនត្រូវឲ្យ ព្រោះខ្ញុំគួរបានផ្លូវ យើងទាំងពីរនាក់ ចូរច្បាំងគ្នា ក្នុងថ្ងៃនេះ អ្នកណាឈ្នះក្នុងចម្បាំង ផ្លូវជារបស់អ្នកនោះ ។ ធម្មទេវបុត្រពោលថា) សព្ពា ទិសា អនុវិសដោហមស្មិ, មហព្ពលោ អមិតយសោ អតុល្យោ; គុណេហិ សព្ពេហិ ឧបេតរូបោ, ធម្មោ អធម្ម ត្វំ កថំ វិជេស្សសិ។ មា្នលអធម្មៈ ខ្ញុំឈ្មោះធម្មៈ ជាអ្នកល្បីល្បាញសព្វទិស មានកម្លាំងច្រើន មានយសរាប់មិនអស់ មិនមានអ្នកណាផ្ទឹមបាន មានសភាពជាអ្នកប្រកបដោយគុណគ្រប់យ៉ាង អ្នកនឹងឈ្នះ (ខ្ញុំ) ដូចម្តេចបាន ។ (អធម្មទេវបុត្រពោលថា) លោហេន វេ ហញ្ញតិ ជាតរូបំ, ន ជាតរូបេន ហនន្តិ លោហំ; សចេ អធម្មោ ហញ្ឆតិ ធម្មមជ្ជ, អយោ សុវណ្ណំ វិយ ទស្សនេយ្យំ។ គេតែងដំមាស ដោយដែក គេមិនដែលដំដែកដោយមាសទេ បើអធម្មៈ ដំធម្មៈក្នុងថ្ងៃនេះ ដូចជាដែកដំមាស បុគ្គលគួរមើលដែរ ។ (ធម្មទេវបុត្រពោលថា) សចេ តុវំ យុទ្ធពលោ អធម្ម, ន តុយ្ហ វុឌ្ឍា ច គរូ ច អត្ថិ; មគ្គញ្ច តេ ទម្មិ បិយាប្បិយេន, វាចាទុរុត្តានិបិ តេ ខមាមិ។ ម្នាលអធម្មៈ បើអ្នកមានកម្លាំងនឹងច្បាំងបុគ្គលចាស់ និងបុគ្គលជាគ្រូ មិនមានដល់អ្នក ខ្ញុំនឹងឲ្យនូវផ្លូវដល់អ្នក ដោយពាក្យជាទីស្រឡាញ់ និងមិនជាទីស្រឡាញ់ផង ខ្ញុំនឹងអត់ទ្រាំនូវពាក្យទ្រគោះបោះបោក របស់អ្នកផង ។ (សុត្តន្តបិដក ជាតក ឯកាទសកនិបាត ធម្មទេវបុត្តជាតក បិដកលេខ ៥៩ ទំព័រ ២១៦) គាថា​ទាំង​ឡាយ​នេះ ជាពាក្យឆ្លើយឆ្លងរបស់ទេវបុត្រទាំង ២ នោះ ។ គ្រានោះ ព្រះមហាសត្វគិតថា ប្រសិនបើយើងផ្ទាត់ម្រាមដៃ ហើយពោលនឹងបុគ្គលអាក្រក់នេះ ដែលជាអ្នកធ្វើអំពើមិនជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោកទាំងពួង ដែលជាអ្នកកាត់សេចក្ដីស្រឡាញ់នឹងយើង យ៉ាងនេះថា នែបុគ្គលអនាចារ កុំឋិតនៅទីនេះអី ចូរប្រញាប់ថយចេញ ចូរវិនាសចុះ ក្នុងខណៈនោះ អធម្មទេវបុត្តនឹងគប្បីខ្ចាយទៅ ដូចជាអង្កាមដែលគេបាច ដោយធម្មតេជះរបស់យើង តែអំពើនោះមិនសមគួរដល់យើង យើងអនុគ្រោះសត្វលោកទាំងពួង ប្រតិបត្តិដោយគិតថា យើងនឹងធ្វើលោកត្ថចរិយា (ការប្រព្រឹត្តជាប្រយោជន៍ដល់សត្វលោក) ឲ្យដល់កំពូល ។ តទៅ បុគ្គលលាមកនេះនឹងមានចំណែកនៃសេចក្ដីទុក្ខដ៏ធំ, យើងគប្បីអនុគ្រោះបុគ្គលនេះឲ្យវិសេស ព្រោះហេតុនោះ យើងឲ្យផ្លូវដល់គេ កាលបើយ៉ាងនេះ សីលរបស់យើងនឹងបរិសុទ្ធ មិនដាច់ ។ កាលព្រះពោធិសត្វគិតយ៉ាងនេះហើយ ក៏ពោលគាថាថា សចេ តុវំ យុទ្ធពលោ (បើអ្នកមានកម្លាំងនឹងច្បាំង) ដូច្នេះហើយ កាលដែលព្រះពោធិសត្វបររថចុះចេញបន្តិចប៉ុណ្ណោះ អធម្មទេវបុត្រមិនអាចនឹងឋិតនៅលើរថ មានក្បាលសំយុងចុះ ធ្លាក់មកលើផែនដី ហើយផែនដីបើកចន្លោះប្រហោង គេក៏ទៅកើតក្នុងអវីចិនរក ។ ដោយហេតុនោះ ព្រះមានព្រះភាគទើបត្រាស់ថា ៖ យទិហំ តស្ស កុប្បេយ្យំ, យទិ ភិន្ទេ តបោគុណំ; សហបរិជនំ តស្ស, រជភូតំ ករេយ្យហំ។ បើតថាគត ខឹងនឹងអធម្មទេវបុត្ត មានតែតថាគតទម្លាយតបោគុណ គឺសីលដ៏ប្រសើរ តថាគតគប្បីធ្វើនូវអធម្មទេវបុត្តនោះ ព្រមទាំងជនជាបរិស័ទ ឱ្យទៅជាធូលីក៏បាន ។ អបិចាហំ សីលរក្ខាយ, និព្ពាបេត្វាន មានសំ; សហ ជនេនោក្កមិត្វា, បថំ បាបស្ស ទាសហំ។ ប៉ុន្តែ តថាគតរំលត់ចិត្ត ដើម្បីរក្សាសីល តថាគតព្រមទាំងជនជាបរិស័ទ ក៏បរចៀស បើកផ្លូវឱ្យបាបទេវបុត្ត ។ សហ បថតោ ឱក្កន្តេ, កត្វា ចិត្តស្ស និព្ពុតិំ; វិវរំ អទាសិ បថវី, បាបយក្ខស្ស តាវទេ។ កាលតថាគត ព្រមទាំងជនជាបរិស័ទ រំលត់ចិត្ត បររថចៀសអំពីផ្លូវហើយ មហាប្រឹថពី ក៏ស្រូបបាបទេវបុត្ត ក្នុងខណៈនោះ ។ កាលអធម្មទេវបុត្តធ្លាក់ចុះលើផែនដីយ៉ាងនេះហើយ មហាប្រឹថពីដែលមានកម្រាស់ ២៤០០០០ យោជន៍ សូម្បីអាចទ្រទ្រង់របស់ល្អនិងមិនល្អទាំងអស់ ក៏ប្រេះបែកជាពីរ ត្រង់កន្លែងដែលអធម្មទេវបុត្រឋិតនៅ ។ កាលអធម្មទេវបុត្រធ្លាក់ទៅ និងកើតក្នុងអវីចិនរកហើយ ព្រះមហាសត្វឋិត​នៅ​លើ​នឹម​រថតាមធម្មតា យាងទៅតាមផ្លូវនោះឯង ដោយទេវានុភាពដ៏ធំ មួយអន្លើដោយបរិស័ទ ហើយចូលទៅកាន់ពិភពរបស់ខ្លួន ។ ដោយហេតុនោះ ព្រះមានព្រះភាគ ទើបត្រាស់ថា ៖ ខន្តីពលោ យុទ្ធពលំ វិជេត្វា, ហន្ត្វា អធម្មំ និហនិត្វ ភូម្យា; បាយាសិ វិត្តោ អភិរុយ្ហ សន្ទនំ, មគ្គេនេវ អតិពលោ សច្ចនិក្កមោ។ ធម្មទេវបុត្រ មានខន្តិធម៌ ជាកម្លាំង មានចិត្ត មានកម្លាំងក្រៃពេក មានព្យាយាមដ៏ទៀងទាត់ បានផ្ចាញ់ បានសម្លាប់នូវអធម្មទេវបុត្រ ដែលមានចម្បាំងជាកម្លាំង ទម្លាក់ទៅលើផែនដី ហើយឡើងកាន់រថ (របស់ខ្លួន) បរទៅតាមផ្លូវដដែល ។ (សុត្តន្តបិដក ជាតក ឯកាទសកនិបាត ធម្មទេវបុត្តជាតក បិដកលេខ ៥៩ ទំព័រ ២១៨) តទា អធម្មោ ទេវទត្តោ អហោសិ អធម្មទេវបុត្រក្នុងកាលនោះ បានមកជាទេវទត្តតស្ស បរិសា ទេវទត្តបរិសា បរិស័ទរបស់អធម្មទេវបុត្របានមកជាបរិស័ទរបស់ទេវទត្តធម្មោ លោកនាថោ ធម្មទេវបុត្រ បានមកជាព្រះលោកនាថតស្ស បរិសា ពុទ្ធបរិសា បរិស័ទរបស់ធម្មទេវបុត្របានមកជាពុទ្ធ​បរិស័ទ ។ សូម្បីធម្មទេវបុត្តចរិយានេះ គប្បីពោលដល់បារមីដ៏សេស តាមសមគួរ ដោយន័យដែលបានពោលហើយ ក្នុងចរិយាខាងក្រោយ ។ សូម្បីក្នុងចរិយានេះ គប្បីពោលគុណានុភាពរបស់ព្រះមហាសត្វ ដោយន័យជាដើមថា ព្រះមហាសត្វដល់ព្រមដោយអាយុ វណ្ណៈ យស សុខ និងអាធិបតេយ្យដ៏ជាទិព្វ, ដល់ព្រមដោយកាមគុណដ៏ជាទិព្វយ៉ាងឱឡារិក មានស្រីទេពអប្សរច្រើនពាន់នៅបម្រើសព្វកាល ដែលគួរធ្លាក់ក្នុងសេចក្ដីប្រមាទដ៏ធំ តែព្រះអង្គមិនដល់សេចក្ដីប្រមាទ សូម្បីតែបន្តិចឡើយ ទ្រង់គិតថា យើងនឹងធ្វើលោកត្ថចរិយាឲ្យដល់ទីបំផុត ដូច្នេះទើបសម្ដែងធម៌ ក្នុងថ្ងៃពេញបូណ៌មីរាល់ៗខែ ជាអ្នកមានបរិវារចោមរោម ត្រាច់ទៅកាន់ស្រុកមនុស្ស, ញ៉ាំងសព្វសត្វឲ្យវៀរចាកអធម៌ ឲ្យប្រកបក្នុងធម៌ ដោយសេចក្ដីករុណាដ៏ធំ សូម្បីបានជួបអធម្មទេវបុត្រហើយ ក៏មិនគិតដល់អំពើអនាចារ ដែលអធម្មទេវបុត្របានធ្វើ ញ៉ាំងចិត្តមិនឲ្យក្រោធនឹងអធម្មទេវបុត្រនោះ ធ្វើខន្តី មេត្តា និងសេចក្ដីអាណិតឲ្យតាំងឡើង រក្សាសីលរបស់ខ្លួន មិនឲ្យដាច់ ឲ្យបរិសុទ្ធល្អ ។ ធម្មទេវបុត្តចរិយា ចប់ ៕ (បរមត្ថទីបនី អដ្ឋកថា សុត្តន្តបិដក ខុទ្ទកនិកាយ ចរិយាបិដក សីលបរមិតា បិដកលេខ ៧៧ ទំព័រ ២៧៩) ថ្ងៃអង្គារ ១៤ កើត ខែអស្សុជ ឆ្នាំច សំរិទ្ធិស័ក ច.ស. ១៣៨០ ម.ស. ១៩៤០ ត្រូវនឹង​ថ្ងៃទី ២៣ ខែ តុលា ព.ស. ២៥៦២ គ.ស.២០១៨ ។ ដោយ​ ស.ដ.វ.ថ. ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

រឿង​ស្តេច​លិច្ឆវី និង​ភូម​ទេវ​តា​ ( ចាក​ បេ. ខុ. ) (​ អានិ​សង្ស​ធ្វើផ្លូវ​ថ្នល់​ ដោយ​សេច​ក្តី​ជ្រះ​ថ្លា​ ) សម័យ​ពុទ្ធ​កាល​ មាន​ស្តេច​លិច្ឆ​វី​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាម​ អម្ពស​ក្ខរ នៅ​ន​គរ​វេ​សា​លី​ ជា​ស្តេច​មិ​ច្ឆា​ទិ​ដ្ឋិ​ យល់​ថា​លោក​ខាង​មុខ​មិនមាន​ ម​នុស្ស​សត្វ​ទាំង​ពួង​តែ​ស្លាប់ទៅ​ហើយ​​សូន្យ​គ្មាន​កើត​ទៀត​ ។ព្រះ​រា​ជា​អង្គ​នេះ​ តែង​បៀត​បៀន​ពួក​ពុទ្ធ​ប​រិ​ស័ទ​ មាន​ភិ​ក្ខុ​សាម​ណេរ​ជា​ដើម​ រាល់​ពេល​វេ​លា​ដែល​បាន​ជួប​ប្រ​ទះ​ ។ ក្នុង​ក្រុង​វេ​សា​លី​ មាន​ឈ្មួញ​លក់​ដូរ​នៅ​ច្រើន​ កាល​នោះ​មាន​ឈ្មួញ​លក់​រាន​ ១ រូប​ជា​ប​ណ្ឌិត​អ្នក​ប្រាជ្ញ​ ប​រិ​បូណ៍​ដោយ​សីល​ និង​ទាន​ មាន​ចិត្ត​សប្បុរស​​បាន​ឃើញ​ទឹក​ភក់​ដក់​នៅ​កណ្តាល​ផ្លូវ​ ជា​ហេតុ​ឲ្យ​លំ​បាក​ដល់​ម​ហា​ជន​ទៅ​មក​ ក៏​យក​ឆ្អឹង​គោ​ទៅ​ដាក់​រៀប​លើ​ភក់​ ហើយ​យក​ដី​ចាក់​​ ធ្វើ​ផ្លូវ​ នោះ​ឲ្យ​ស្អាត​ល្អ​ឡើង ។ ពេល​ថ្ងៃ​ក្តៅ​ទៅ​ងូត​ទឹក​ជា​មួយ​សម្លាញ់​ម្នាក់​ ប្រ​ឡែង​គ្នា​យក​សំ​ពត់​សម្លាញ់នោះ​លាក់​លេង​ជា​ល្បែង​ឲ្យ​សម្លាញ់​នោះ​អា​ក្រាត​នៅ​ខ្លួន​ទ​ទេ ។ ដល់​ត្រ​ឡប់​មក​រាន​ផ្សារ​វិញ​ ជួន​ជា​ពេល​នោះ​ ក្មួយ​ប្រុស​​របស់​គាត់​ទៅ​លួច​ទ្រព្យ​​គេ​ទុក​នៅ​រាន​នោះ​ ។ ពួក​រាជ​បុ​រស​ចាប់​យក​ទាំង​ពីរ​នាក់​ទៅ​ថ្វាយ​ស្តេច​លិច្ឆ​វី​ ព្រះ​រា​ជា​ឲ្យ​យក​ឈ្មួញ​នោះ​ទៅ​សម្លាប់​ចោល​ ឯ​ក្មួយ​ឲ្យ​ដោត​ទុក​លើ​ឈើ​អណ្តោត​ក្បែរ​កំ​ពែង​វាំង​ ។ ឈ្មួញ​នោះ​ស្លាប់​ ទៅ​កើត​ជា​ភូ​ម​ទេវ​តា​អា​ក្រាត​កាយ​ទទេ​ មាន​សេះ​ស​មួយ​ជា​យាន​ជំ​និះ​ សេះ​នោះ​ឈ្មោះ​មនោ​ជព​ មាន​ឫទ្ធិ​ពូ​កែ​អស្ចារ្យ​ កើត​ឡើង​ដោយ​អំ​ណាច​បុណ្យ​ដែល​បាន​ធ្វើ​ផ្លូវ​ភក់​ឲ្យ​ស្អាត​ពី​ជាតិ​មុន​នោះ​ឯង​ ដែល​អា​ក្រាត​ខ្លួន​ទទេ​នោះ​ ដោយ​ទោស​ដែល​យក​សំ​ពត់​លាក់​ ធ្វើ​ឲ្យ​សម្លាញ់​អា​ក្រាត​កាយ​ពី​ជាតិ​មុន​ដែរ ។ មាន​សេច​ក្តី​ប្លែក​ថា​ ភូម​ទេវតា​នោះ​ តែង​តែ​ជិះ​សេះ​ទៅ​ប្រាប់​ក្មួយ​ដែល​ជាប់​លើ​អណ្តោត​ថា កាល​ដែល​គេ​ធ្វើ​ទោសនោះ​ គួរ​ជា​ទី​ពេញ​ចិត្ត​ណាស់​ ព្រោះ​ជា​ទោស​តូច​ស្រាល តែ​ដល់ស្លាប់​ទៅ ធ្លាក់​ទៅ​ន​រក​ទទួល​ទោស​ធំ​ជាង​នេះ​ឆ្ងាយ​ណាស់​ ដូច្នេះ​ចូរ​អ្នក​ខំ​អត់​កុំ​ថ្ងូរ​ ។ ភូម​ទេវតា​ ចេះ​តែ​ជិះ​សេះ​មក​ប្រាប់​ក្មួយ​ដូច្នេះ​រាល់​ពេល​ពុំ​ដែល​ខាន​ ។ សង្ខេប​សេច​ក្តី​នេះ​សិន​ នឹង​និ​យាយ​អំ​ពី​ស្តេច​លិច្ឆវី​ព្រះ​នាម​អម្ព​សក្ខរ​នោះ​ ស្តេច​ចេញ​ទៅ​ទត​ទី​ក្រុង​ បាន​ឃើញ​ស្រ្តីមានរូប​ល្អ​ម្នាក់​ ជា​ប្រ​ពន្ធ​រ​បស់​កស​ក​បុ​រស​ ដែលកំ​ពុង​អើត​មើល​ព្រះ​អង្គ​ គឺ​ជួន​ជា​ព្រះ​រាជា​ទត​ព្រះ​នេត​ទៅ​ចំ​ នាង​ក៏​លិប​ក្បាល​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​ ហាក់​ដូច​ព្រះ​ចន្ទ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ដុំ​ពពក​ ។ ព្រះ​រា​ជា​កើត​សេច​ក្តី​ស្នេ​ហា​ចំ​ពោះ​រូប​ស្រ្តី​នោះ​ លុះ​ត្រ​ឡប់​មក​ព្រះ​រាជ​ដំណាក់​វិញ​ ប្រើ​រាជ​បុ​រស​សួរ​ដឹង​ថា​ ជា​ភ​រិ​យា​រ​បស់​ក​សក​បុ​រស​ ក៏​ចូល​ទៅ​ក្រាប​ទូល​ព្រះ​រា​ជាតាម​ដំ​ណើរ​ ។ ព្រះ​រា​ជា​កើត​ព្យា​បាទ​វិ​តក្ក​ រិះ​រក​ឧ​បាយ​​ នឹង​សម្លាប់​បុ​រស​នោះ​យក​ប្រ​ពន្ធ​ ក៏​បាន​ឃើញ​ឧ​បាយ​មួយ​ ទើប​ប្រើ​រាជ​បំ​រើ​ឲ្យ​ទៅ​ហៅ​បុ​រស​នោះ​មក​បង្គាប់​ ឲ្យ​ទៅ​បេះ​ផ្កា​ឈូក​ និង​យក​ដី​ក្រ​ហម​ពី​ស្រះ​បោក្ខ​រ​ណី​ចម្ងាយ​ ៣ យោជន៍​ពី​ក្រុង​វេ​សា​លី​ ហើយ​ឲ្យ​យក​បាន​មក​ដាក់​ក្នុង​ពេល​ថ្ងៃ​ បើ​មកមិន​ទាន់​ទេ​ ដល់​យប់​ទើប​មក​ដល់​ ត្រូវ​សម្លាប់​ចោល​ ។ បុ​រស​នោះ​ទទួលព្រះ​រាជ​បញ្ជា​ហើយ ម្នី​ម្នា​រត់​សំ​ដៅ​ទៅ​ស្រះ​បោក្ខ​រ​ណី​នោះ​ ។ ឯ​ស្តេច​លិច្ឆវី​ លុះ​បុ​រស​ចេញ​ផុត​ទៅ​ បាន​ប្រាប់​ដល់​អ្នក​ចាំ​ទ្វា​រ​ថា​ បើ​ឃើញ​បុ​រស​នោះ​ យក​ផ្កា​ឈូក​ និង​ដី​ក្រ​ហម​មក​ ត្រូវ​បិទ​ទ្វារ​កុំ​ឲ្យ​ចូល​ ដល់​យប់​ចាំ​បើក​ឲ្យ​ចូល​ ។​ កសក​បុ​រស​ខំ​រត់​ទៅ​ដល់​ស្រះ​បោក្ខរ​ណី​ ឃើញ​ពួក​បិ​សាច​អារ័ក្សទឹក​និម្មិត​ខ្លួន​គួរ​ខ្លាច​នៅ​ជុំ​វិញ​ស្រះ​នោះ​ ក៏​បួង​សួង​ ប្រ​កាស​សេច​ក្តី​ទុក្ខ​រ​បស់​ខ្លួន​ ពួក​បិ​សាច​ឮ ហើយ​មាន​ចិត្ត​អា​ណិត​ ឲ្យ​បេះ​ផ្កា​ឈូក​យក​ដី​ត្រឡប់​មក​វិញ​ មក​ដល់​មាត់​ទ្វារ​វាំង​ថ្ងៃ​រ​សៀល​ ស្រាប់​តែ​ឃើញ​ទ្វារ​បិទ​ ខំ​ស្រែក​ហៅ​ក៏​គ្មាន​អ្នក​ណា​បើក​ឲ្យ​ ។ ក​សក​បុ​រស​ក្រ​ឡេក​មើល​ទៅ​ខាង​ត្បូង​វាំង​ ឃើញ​បុ​រស​កំ​ពុង​ស្រែក​ថ្ងូរ​នៅ​លើ​ឈើ​អណ្តោត​ ក៏​និយាយ​ប្រាប់​ឲ្យ​បុ​រស​នោះ​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​ជួយ​ដឹង​ឮ​ថា​ខ្លួន​យក​ផ្កា​ឈូក​ និង​ដី​ក្រ​ហម​មក​ទាន់​ពេល​វេលា​ ។ បុ​រស​ជាប់​ឈើ​អណ្តោត​និ​យាយ​ប្រាប់​ថា​ ខ្ញុំ​ អ្នក​យក​ធ្វើ​ជា​សាក្សី​មិន​បាន​ទេ​ ព្រោះ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​ទោស​ សូម​អ្នក​យក​ភូម​ទេវ​តា​វិញ​បន្តិច​មក​ដល់​ហើយ​ ។ ដល់​ពេល​ព្រ​លប់​ភូម​ទេវ​តា​មក​ដល់​ បុ​រស​នោះ​ដំណាលប្រាប់​តាម​ដំ​ណើរ​រឿង​ ភូម​ទេវតា​ព្រម​ទទួល​ធ្វើ​សាក្សី​ ហើយ​ជិះ​សេះ​ត្រ​ឡប់​ទៅ​វិញ ។ ព្រះ​រា​ជា​ កាល​បើ​ព្រះ​អា​ទិត្យ​លិច​បាត់​ហើយ​ ក៏​ឲ្យ​រាជ​បុ​រស​ធ្វើ​ជា​រក​មើល​ តើ​ឃើញ​កសក​បុ​រស​មក​ពី​រក​ផ្កា​ហើយ​ឬ​នៅ​ ? រាជ​បុ​រស​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ​កំ​ពែង​វាំង​ឃើញ​បុ​រស​នោះ​កំ​ពុងអង្គុយ​កើត​ទុក្ខ​ ក៏​នាំ​ទៅ​ថ្វាយ​ព្រះ​រា​ជា​ ដោយ​ចោទ​ប្រ​កាន់​ថា​ មក​ហួស​ពេល​កំ​ណត់​ ត្រូវ​ព្រះ​រាជា​យក​ទោស​ដល់​ជី​វិត​ ។ ព្រះ​រា​ជា​គ្រាន់​តែទត​ឃើញ​បុ​រស​នោះ​​ ក៏​ដាក់​ទោស​ឲ្យ​ថា​ ត្រូវ​រាជ​បុ​រស​យក​ទៅ​សម្លាប់​ ។ កសក​បុ​រស​ទូល​អង្វរ​តាម​សេច​ក្តី​ពិត​រ​បស់​ខ្លួន​ ហើយ​អាង​ដល់​សាក្សី​រប​ស់​ខ្លួន​ថា​ បើ​ព្រះ​រា​ជា​ពុំ​ជឿ​ទេ​ចាំ​សួរ​ភូម​ទេវ​តា​ ដែល​​តែង​ជិះ​សេះ​មក​ឲ្យ​ឱវាទ​ដល់​បុ​រស​ជាប់​ឈើ​អ​ណ្តោត​នោះ​ចុះ​ ។ ព្រះ​រា​ជា​ទាល់​ប្រា​ជ្ញ ដោយ​ចង់​ឃើញ​ភូម​ទេវ​តា​ ក៏​ឲ្យ​​បុ​រស​នោះ​នាំ​ទៅ​ជួប​ ដល់​ពេល​ព្រ​លប់​ភូម​ទេវ​តា​ជិះ​សេះ​មក​ ព្រះ​រា​ជា​ទត​ឃើញ​ហើយ​ ត្រាស់​សួរ​ថា​ អ្នក​ជា​សាក្សី​ កសក​បុ​រស​នេះ​ឬ ?​ បុ​រស​នេះ​បាន​យក​ផ្កា​ និង​ដី​មក​ដល់​មុន​ថ្ងៃ​លិច​ឬ ? ភូម​ទេវតា​ទូល​ថា​ ជា​សាក្សី​មែន​ បាន​ឃើញ​បុ​រស​នេះ​នាំ​យក​ដី​ និង​ផ្កា​មក​ដល់​មុន​ថ្ងៃ​លិច​មែន​ ។ កសក​បុ​រស​ក៏​បាន​រួច​ខ្លួន​ទៅ​​ ។ ដំ​ណាល​អំ​ពី​ភូម​ទេ​វតា​ មាន​ប្រា​ថ្នា​យូរ​ហើយ​ ចង់​ទូ​ន្មាន​ស្តេច​លិច្ឆ​វី​ ឲ្យ​លះ​បង់​មិ​ច្ឆា​ទិ​ដ្ឋិ​ចេញ​ និង​ដោះ​ក្មួយ​រ​បស់​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​រួច​ពី​ឈើ​អណ្តោត​ ។ ជួន​ជា​ឱកាស​នោះ​ស្តេច​លិច្ឆវី​ ចង់​ដឹង​បុព្វ​កម្ម​រ​បស់​ភូម​ទេវ​តា​ ក៏​ត្រាស់​សួរ​ថា​ អ្នក​នៅ​ទី​ណា​ ? យើង​មិន​ដែល​ឃើញ​ ? ភូម​ទេវតា​ក្រាប​ទូល​ថា​ ពី​ដើម​ជា​អ្នក​លក់​រាន​ផ្សា​រ​ បាន​រក្សា​សីល​ធ្វើ​ទាន​ សន្សំ​បុណ្យ​កុ​សល​ផ្សេងៗជា​ច្រើន ជា​អ្នក​វៀរ​ចាក​អំ​ពើ​ទុច្ច​រិត​ មិន​រំ​លោភ​ខុស​ច្បាប់​ មិន​ធ្វើ​តាម​អំ​ពើ​ចិត្ត​ពាល ​រ​បស់​ខ្លួន​ ។ ថ្ងៃ​មួយ​ ត្រូវ​គេ​ចោទ​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ថាលួច​ទ្រព្យ​គេ​ ម​ហា​រាជ​បាន​ឲ្យ​រាជ​បុ​រស​សម្លាប់​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ហើយ​ យក​ក្មួយ​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ទៅ​ដោត​លើ​អណ្តោត​ ដោយ​បុណ្យ​ដែល​ទូល​បង្គំ​បាន​ធ្វើ​នោះ​ឯង នាំ​មកកើត​ជា​ទេវតា​​ ឯ​សេះ​នេះ​បាន​កើត​ដោយ​បុណ្យ​ដែល​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ បាន​យក​ឆ្អឹង​គោ​ទៅ​ដាក់​លុប​ភក់​ធ្វើ​ផ្លូវ​ឲ្យ​ម​នុស្ស​ដើរ​បាន​ស្រួល​ ។ ព្រះ​រា​ជា​ត្រាស់​សួរ​ទៀត​ថា​ ចុះ​ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​អ្នក​គ្មាន​សំ​ពត់​ស្លៀក​ ? ភូម​ទេវ​តា​ទូល​ថា​ នេះ​គឺ​ទោស​ដែល​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ យក​សំ​ពត់​សម្លាញ់​លាក់​លេង​ជា​ល្បែង​ ធ្វើ​ឲ្យ​សម្លាញ់​នោះ​អា​ក្រាត​នៅខ្លួនទទេ​ សូម​ម​ហា​រាជ​ជ្រាប​ មិន​មែន​ដូច​ម​ហា​រាជ​ធ្លាប់​យល់​ថា​ ស្លាប់​ទៅ​សូន្យ​ ធ្វើ​បុណ្យ​បាប​មិន​មាន​ផល​នោះ​ទេ​ ។ ក្នុង​ពេល​នោះ​ ព្រះ​រា​ជា​ហាក់​ដូច​ជា​ភ្ញាក់​ព្រះ​អង្គ​ថា​ អញ​ប្រ​ហែល​យល់​ខុស​ទេ​ដឹង​ ? ភូម​ទេ​វតា​ក៏​ទូល​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា​ បុណ្យ​ក្តី​ បាប​ក្តី​ដែល​បុ​គ្គល​ធ្វើ​ហើយ​មិន​សាប​សូន្យ​ទេ​តែង​ឲ្យ​ផល​ជា​និច្ច​ ពេល​នេះ​បើ​ម​ហា​រាជ​ទ្រង់​មេត្តា​ដល់​ទូល​ព្រះ​បង្គំ​ដែល​គ្មាន​សំពត់​ស្លៀក​ សូម​ម​ហា​រាជ​យក​សំ​ពត់​ទៅ​ប្រ​គេន​ព្រះសង្ឃ​ ឧ​ទ្ទិស​ផល​ចំ​ពោះ​ទូល​បង្គំ​ៗ នឹង​បាន​ស្លៀក​ដណ្តប់​ ម​ហា​រាជ​ក៏​នឹក​បាន​ទត​ឃើញ​ផល​ទាន​ជាក់​ច្បាស់​ចំ​ពោះ​ព្រះ​នេត្រ ។ ព្រះ​រាជា​ទ្រង់​ព្រះ​តម្រាស់​ថា​ ម្នាល​ទេវ​តា​ ឲ្យ​យើង​យក​សំ​ពត់​ទៅ​ប្រ​គេន​សង្ឃ​អង្គឯណា​ ទេវ​តា​ទូល​ថា​ សូម​មហា​រាជ​ប្រ​គេន​ចំ​ពោះ​ព្រះ​កប្បិតត្ថេរ ជា​ព្រះ​អ​រហន្ត​ ដែល​​​​លោក​តែង​និ​មន្ត​បិណ្ឌ​បាត​ក្នុង​ក្រុង​វេ​សា​លី​​ ។ ព្រះ​រា​ជា​យក​សំពត់​ព្រះ​រាជ​ទ្រព្យ​ មាន​សាច់​ម៉ត់​ល្អ​ទៅ​ប្រ​គេន​ព្រះ​កប្បិត​ត្ថេរ​ ហើយ​ឧទ្ទិស​ផល​ចំ​ពោះ​ទេវ​តា​ ក្នុង​ពេល​នោះ​ ទេវ​តា​បាន​ស្លៀក​ដណ្តប់​សំពត់​ទិព្វ​ ហើយ​ទៅ​កាន់​សំណាក់​ព្រះ​កប្បិត​ត្ថេរ​​នោះ​ភ្លាម​ ព្រះ​រាជា​បាន​ទត​ឃើញ​ជាក់​នឹង​ព្រះ​នេត្រ សេច​ក្តី​យល់​ខុស​មិ​ច្ឆាទិ​ដ្ឋិ ក៏​រលត់​បាត់​អស់​ក្នុង​ពេល​នោះ​ឯង​ ហើយ​ត្រាស់​បង្គាប់​ឲ្យ​រាជ​បុ​រស​ ដោះ​លែង​បុ​រស​ដែល​ជាប់​ឈើ​អណ្តោត ។ បុរ​សនោះ​បាន​រួច​ពី​ឈើ​អណ្តោត​ហើយ​ ខំ​មើល​មុខ​ដំ​បៅ​សះ​ជា​ ក៏​ចូល​ទៅ​បួស​បាន​សម្រេច​ជា​ព្រះ​អរ​ហន្ត​​​ ។ ឯ​ព្រះ​រា​ជា​​ បាន​ថ្វាយ​ខ្លួន​ជា​ឧ​បា​សក​រក្សាសីល​ ៥ សីល​ឧ​បោសថ ​ថ្ងៃ​​មួយ​បាន​ស្តាប់​ធម្មទេស​នា​រ​បស់​ព្រះ​កប្បិត​ត្ថេរ​ ក៏​បាន​សម្រេច​ដល់​សោ​តា​បត្តិផល​ហោង ។ ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវ​ភៅ​ប្រ​ជុំ​និទាន​ជា​តក​ ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

រឿង​អរិយ​ព្រាន​មាន​សីល​ជា​ខ្លឹម (ចាក គ.ស.) (ពៀរវេរា​ទាំង​ឡាយ​មាន​សភាព​ផ្សេង​ៗ​គ្នា​តាម​សកម្មភាព) កាល​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ទើប​នឹង​បាន​ត្រាស់​ថ្មី​ៗ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​យាង​ទៅ​ប្រោស បញ្ចវ​គ្គិយភិក្ខុ នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ឥសីបតន​មិគទាយ​វ័ន ត្រា​តែ​បាន​សម្រេច​ព្រះ​អរហត្ត​ផល​គ្រប់​អង្គ ។ លំដាប់​នោះ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ប្រោស​យសកុលបុត្ត​ឲ្យ​បាន​សម្រេច​ព្រះ​អរហត្ត​ផល ព្រម​ទាំង​សម្លាញ់​ទាំង​៤​នាក់​ទៀត គឺ​ព្រះ​វិមលត្ថេរ ព្រះ​សុពាហុកត្ថេរ១ ព្រះ​បុណ្ណជិ១​ព្រះ​គវម្បតិ ១ ។ បន្ទាប់​ពី​សម្លាញ់ ៤​នាក់​មក មាន​សម្លាញ់ ៥០​នាក់​ទៀត​បាន​សម្រេច មគ្គផល​ដូច​គ្នា ក្នុង​ពេល​នោះ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ប្រជុំ​ពួក​ព្រះ​អរហន្ត​បាន ៦១ អង្គ ព្រម​ទាំង​ព្រះ​អង្គ​ផង ទ្រង់​មាន​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដីការ​ថា ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ តថាគត​រួច​ហើយ​ចាក​អន្ទាក់​ទាំង​ពួង ទេវតា​នឹង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ឯ​ណា​មាន​ក្នុង​លោក​នេះ​ ចូរ​អ្នក​ត្រាច់​ទៅ​កាន់​ចារិក​ផ្សេង​ៗ​ពី​គ្នា កុំ​ទៅ​ផ្លូវ​មួយ​គ្នា​ពីរ​នាក់ ដើម្បី​ដោះ​ទុក្ខ​ទេវតា​និង​មនុស្ស​ទាំង​នោះ​ឲ្យ​បាន​ចាក​រួច​អន្ទាក់​ផង ។ ព្រះ​អរហន្ត​ទាំង​នោះ ក៏​ត្រាច់​ទៅ​ទីទៃ​ពី​គ្នា​ព្រះ​ពុទ្ធ​ដីកា​ព្រះ​អង្គ ។ ចំណែក​ព្រះ​សុពាហុក​ត្ថេរ បាន​និមន្ត​ទៅ​ជនបទ​មួយ​ដើម្បី​ប្រកាស​សាសនា ។ នៅ​ក្នុង​ជនបទ​នោះ មាន​ត្រកូល​ព្រាហ្មណ៍​មួយ ជា​មនុស្ស​មិច្ឆាទិដ្ឋិ​តែង​ប្រព្រឹត្ត​បរបាញ់​សត្វ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ ។ ថ្ងៃ​មួយ​ព្រាន​ជា​កូន​ប្រសា រៀប​ចំ​ប្រដាប់​ប្រដា​ចេញ​ទៅ​បរបាញ់​សត្វ បាន​ជួប​នឹង​ព្រះ​សុពាហុក​ត្ថេរ​គង់​នៅ​ក្រោម​ដើម​ឈើ​មួយ​ដើម​ ។ ព្រាន​នោះ​គិត​ថា អើ​! ថ្ងៃ​នេះ​ឆ្នែង​ណាស់ ព្រោះ​ជួប​នឹង​មនុស្ស​កាឡកណ្ណី ហើយ​ក៏​ដើរ​ហួស​ទៅ​​ថ្ងៃ​នោះ​រក​បាញ់​សត្វ​អ្វី​ពុំ​បាន​សោះ ក៏​ត្រឡប់​មក​វិញ ដើរ​មក​ក៏​ជួប​នឹង​ព្រះ​ថេរៈម្តង​ទៀត ចេះ​តែ​ទន្ទេញ​ថា​ជួប​នឹង​មនុស្ស​កាឡកណ្ណី​ៗ​ ដូច្នេះ​ទើប​ព្រះ​ថេរៈសួរ​ថា ម្នាល​ព្រាន! អ្នក​ឈ្មោះ​អ្វី ? ព្រាន​ឆ្លើយ​ថា ខ្ញុំ​ឈ្មោះ​អរិយៈ ។ លោក​មាន​ថេរ​ដីកា​ថា ម្នាល​ព្រាន​ជន​អ្នក​បៀត​បៀន​សម្លាប់​សត្វ​ទាំង​ឡាយ​មិន​ឈ្មោះ ​អរិយៈ​ ទេ ឯ​ព្រះ​អរិយៈទាំង​ឡាយ​លោក​មិន​ដែល​បៀត​បៀន​សត្វ​ឡើយ បណ្ឌិត​ហៅ អរិយៈ ដោយ​ចំពោះ​តែ​បុគ្គល​ដែល​អស់​ការ​បៀត​បៀន​សត្វ ។ ហើយ​ព្រះ​ថេរក៏​សំដែង​គុណ​នៃ​ព្រះ​ថេរៗ​ក៏​បង្រៀន​ព្រាន​នោះ​ថា​ ពុទ្ធម សរណម គច្ឆាមិន ធម្មំ សរណម គច្ឆាមិ​ សង្ឃម សរណម គច្ឆមិ ។ ល ។ ហើយ​ក៏​ថ្វាយ​បង្គំព្រះ​ថេរៈ​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​វិញ ដើម្បី​ទន្ទេញ​មន្ត​នោះ​ទាល់​តែចាំ ។ ក្នុង​ថ្ងៃ​នោះ​ព្រាន​រក​បរបាញ់​សត្វ​ណា​មួយ​ក៏​ពុំ​បាន សូម្បី​ឲ្យ​គ្រាន់​តែ​ជួប​ក៏​មិន​ជួប​ផង លុះ​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ​ប្រពន្ធ​ក៏​ម្នី​ម្នា​ស្ទុះ​មក​ទទួល​ដូច​សព្វ​ដង​ព្រោះ​ពី​ដើម​គាត់​ធ្លាប់​រែក​សាច់​ទៅ​ផ្ទះ​ស្ទើរ​តែ​មិន​រួច ប្លែក​អ្វី​ថ្ងៃ​នោះ​ក៏​ដើរ​ខ្លួន​ទទេ​មាន​តែ​ប្រដាប់​សម្រាប់​បរ​បាញ់ នឹង​កញ្ចប់​បាយ​ទឹក​បំពង់​ប៉ុណ្ណោះ​មាត់​ចេះ​តែ​ទន្ទេញ​មន្ត​នោះ​មិន​ឈប់​សោះ​។ លុះ​ប្រពន្ធ​ឃើញ​គ្មាន​បាន​អ្វី​សោះ ក៏​កើត​ចិត្ត​ក្តៅ​ក្រហាយ​ជេរ​ស្តី​បន្ទោស​រហូត​ឈ្លោះ​ប្រកែក​គ្នា ទើប​ឪពុក​ក្មេក​ម្តាយ​ក្មេក​មក​ឃាត់​ហើយ​សួរ​រឿង​ហេតុ​ដែល​ចេញ​ទៅ​បរ​បាញ់​ពុំ​បាន​អ្វី​សោះ ។ ព្រាន​ជា​កូន​ប្រសារ​ជម្រាប​ថា បាន​ទៅ​ជួប​នឹង​ព្រះ​ថេរ ១ អង្គ​គង់​នៅ​ក្រោម​ដើម​ឈើ​មួយ​លោក​សម្តែង​អំពី​គុណ​នៃ​ព្រះ​រតន​ត្រ័យ​និង​សីល​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ស្តាប់​ក៏​មាន​ចិត្ត​ត្រេក​អរ​ហើយ​បាន​សុំលោក​រៀន​មន្ត​នោះ ឪពុក​ម្តាយ​បាន​ស្តាប់​ឮ​ដូច្នោះ ហើយ ក៏​រឹត​តែ​ជួយ​ខឹង ជេរស្តី​បន្ទោស​បណ្តេញ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ថា​បើ​អ្នក​ឯង​នៅ​តែ​កាន់​របៀប​នេះ យើង​ឈប់​ឲ្យ​អ្នក​ឯង​នៅ​លើ​ផ្ទះ​នេះ​ត​ទៅ​ទៀត​ហើយ ។ ទើប​កូន​ប្រសារ​ថា បើ​ដូច្នោះ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ធ្វើ​ដូចម្តេច? ឪពុក​ម្តាយ​ប្រាប់​ថា​យក​មន្ត​សីល​ទៅ​ឲ្យ​លោក​វិញ​ទៅ​ ។ ព្រាន​នាំ​យក​មន្ត​សី​ល​ដើរ​សំដៅ​ទៅ​កាន់​សំណាក់​ព្រះ​ថេរៈ លុះ​ទៅ​ដល់​ហើយ​លោក​សំដែង​សរសើរ​អំពី​គុណ​នៃ​ព្រះ​រតន​ត្រ័យ​ឲ្យ​ស្តាប់​ម្តង​ទៀត ហើយ​បាន​និយាយ​ជូន​មន្ត​សី​ល​នោះ​ទៅ​លោក​វិញ ព្រះ​ថេរៈបា​ន​ប្រាប់​ថា​មិនមែន​មន្ត​សី​ល​របស់​អាត្មា​បាន​រៀន​មក​អំពី​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ដែរ បើ​អ្នក​ចង់​ជូន​មន្ត​សី​ល​នោះ លុះ​តែ​ទៅ​ជូន​​ដល់​ព្រះ​ឯ​ណោះ​ទើប​បាន​ ។ ព្រាន​នោះ​គិត​ក្នុង​ចិត្ត​ថា វីវរ​ហើយ​អញ​មិន​ដឹង​ជា​ព្រះ​លោក​គង់​នៅ​ឯ​ណា? ហើយ​មិន​ដឹង​ជា​លោក​ទទួល ឬ មិន​ទទួល​ទេ! ទើប​ទូល​សួរ​ព្រះ​ថេរថា ព្រះ​គង់​នៅ​ឯ​ណា? លោក​ប្រាប់​ថា​គង់​នៅ​ឯ​វត្ត​ជេត​ពន ចូរ​អ្នក​ទៅ​ឯ​ណោះ​ចុះ ។ ថ្លែង​ពី​បុរស​ព្រាន​នោះ កាល​បើ​ព្រះ​ថេរ​មិន​ព្រម​ទទួល​ដូច្នោះ​ហើយ ក៏​ដើរ​សំដៅ​ទៅ​កាន់​វត្ត​ជេពន​នោះ លេច​វាល​ចូល​ព្រៃ​យ៉ាង​ដាច់​ស្រយាល បាន​ទៅ​ជួប​នឹង​នាង​ទេវប្រេត​៥០០ នាក់​នៅ​ជើង​ភ្នំ​មួយ​ស៊ី​សុទ្ធ​តែ​អាហារ​ទិព្វ តែ​អាក្រាត​កាយ​នៅ​ខ្លួន​ទេ​ទាំង​អស់​គ្នា គ្មាន​សំលៀក​បំពាក់​អ្វី​សោះ ។ នាង​ទេវប្រេត​ទាំង​នោះ សួរ​អរិយៈ​ព្រាន​នោះ​ថា​អ្នក​អញ្ជើញ​ទៅ​ណា? អរិយៈ​ព្រាន​ប្រាប់​ថា ខ្ញុំ​នាំ​មន្ត​សី​ល​ទៅ​ជូន​ព្រះ!​ ហើយ​ក៏​នាំ​បុរស​នោះ​ទៅ​កន្លែង​របស់​ខ្លួន រៀប​ចំ​អាហារ​ភោជន៍​ដ៏​ជា​ទិព្វ​ឲ្យ​បរិភោគ​យ៉ាង​ឆ្អែត​ឆ្អន់​ស្កប់​ស្កល់​ស្រេច​ហើយ ផ្តាំ​ថា​បើ​អ្នក​បាន​ទៅ​ជួប​នឹង​ព្រះ​សូម​ទូល​សួរ​អំពី​បុព្វកម្ម​របស់​ខ្ញុំ តើ​ពី​ដើម​បាន​ធ្វើ​កម្ម​អ្វី បាន​ជា​កើត​មក​បរិភោគ​អាហារ​សុទ្ធ​តែ​ទិព្វ ប៉ុន្តែ​គ្មាន​សំលៀកបំពាក់​សោះ បើ​មាន​បន្តិច​បន្តួច​យក​មក​ដាក់​ប៉ះ​នឹង​ខ្លួន​មិន​បាន? ។ ព្រាន​នោះ​ទទួល​បណ្តាំ​នាង​ទេវប្រេត​ទាំង​នោះ​រួច​ហើយ​ ក៏​លា​ធ្វើ​ដំណើរ​ត​ទៅ​ទៀត​បាន​ជួប​នឹង​ដំរីស​មួយ ស៊ី​សុទ្ធ​តែ​បន្លា មាន​បន្លា​ឬស្សី នឹង​បន្លា​ព្រេច​ជា​ដើម​មុត​មាត់​ចេញ​ឈាម​ហូរហាម រង​ទុក្ខ​វេទនា មាន​សេចក្តី​លំបាក​នឹង​ការ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ក្រៃ​លែង មាន​ខ្លួន​ស្គាំង​ស្គម​នៅ​តែ​ស្បែក​នឹង​ឆ្អឹង បើ​ស៊ី​ស្មៅ​ឬ​ស្រូវ ដែល​ជា​វត្ថុ​មាន​ឳជារស​ក្រៅ​ពី​បន្លា​ចេញ​នាំ​ឲ្យ​ក្តៅ​ក្រហាយ អន្ទះ​អន្ទែង​ស្ទើរ​ដាច់​ខ្យល់ ។ ឯ​ដំរី​បាន​ឃើញ​ហើយ​សួរ​ថា​អ្នក​អញ្ជើញ​ទៅ​ណា? ព្រាន​នោះ​ប្រាប់​ថា ខ្ញុំ​នាំ​យក​មន្ត​សីល​ទៅ​ជូ​ន​ព្រះ​! ហើយផ្តាំ​ផ្ញើ​ឲ្យ​ទូល​សួរ​ព្រះ​ឲ្យ​​ខ្ញុំ​ផង​ ថា​តើ​ជាតិ​មុន​ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​កម្ម​អ្វី? បាន​ជា​មក​កើត​ជាដំរី​ស៊ី​របស់​អ្វីៗ ដទៃ​ទៀត​មិន​បាន ស៊ី​បាន​តែ​បន្លា​១​មុខ​ប៉ុណ្ណោះ មាន​ការ​លំបាក​រង​ទុក្ខ​វេទនា​នឹង​ការ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​យ៉ាង​ខ្លាំង សូម​ទូល​សួរ​​​ខ្ញុំ​កុំ​ខាន ។ ព្រាន​នោះ​ទទួល​បណ្តាំ​ដំរី​ហើយ លាចរយាត្រា​ដោយ​បាន​ដំរី​ចង្អុល​បង្ហាញ​ផ្លូវ​ទៅ​មុខ​ទៀត បាន​ជួប​នឹង​ពស់​ថ្លាន់​មួយ​ដេក​វៀន​ព័ទ្ធ​ដំបូក​ទៅ​ណា​មក​ណា​មិន​រួច​ស្គាំ​ង​ស្គម​នៅ​ស្បែក​នឹង​ឆ្អឹង​រក​អាហារ​ស៊ី​មិន​សូវ​បាន។ បាន​ជួប​នឹង​ព្រាន​នោះ​សួរ​ថា អ្នក​អញ្ជើញ​ទៅ​ណា? ព្រាន​នោះ​បាន​ប្រាប់​ដូច​មុន រួច​ហើយ​ក៏​និយាយ​ផ្តាំ​ផ្ញើ​នឹង​មាណព​នោះ​ថា បើ​អ្នក​បាន​ទៅ​ជួប​នឹង​ព្រះ​ សូម​អ្នក​មេត្តា​ទូល​សួរ​អំពី​បុព្វ​កម្ម​របស់​ខ្ញុំ តើ​ពី​ជាតិ​មុន ខ្ញុំ​បាន​ធ្វើ​អំពើ​អ្វី? បាន​ជា​មក​កើត​ជា​ពស់​ថ្លាន់​ដេក​វៀន​នៅ​តែ​មួយ​កន្លែង​រក​ទៅ​ណា​មក​ណា​មិន​រួច? លុះ​បាន​ទទួល​ពាក្យ​បណ្តាំ​របស់​ពស់​ថ្លាន់​សំគម​នោះ​ហើយ ព្រាន​នោះ​លី​លា​យាត្រា​សំដៅ​ទៅ​ទៀត​បាន​ជួប​នឹង​ពួក​អសុរ នៅ​ក្នុង​ជន​បទ​មួយ​តែង​តែ​កាប់​សម្លាប់​គ្នា​គ្មាន​លោះ​លា​ត្រា​ប្រណី ខ្លះ​បែក​ក្បាល​ ខ្លះ​ពក​ក្បាល​ចេញ​ឈាម ហូរ​រហាម​ពេញ​មុខ​មាត់ រង​ទុក្ខ​វេទនា​យ៉ាង​ក្រៃលែង​។ ក្នុង​១​ខែ​ឈប់​កាប់​គ្នា​បាន​តែ​ត្រឹម​ ៤ ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ ក្រៅ​ពី​នោះ​គិត​តែ​ពី​កាប់​សម្លាប់​គ្នា រួច​ពី​កាប់​ចាក់​ទៅ​ក៏​ស្រុះ​ស្រួល​បបួល​គ្នា​ដាំ​បាយ​បរិភោគ​ជា​មួយ​គ្នា ដូច​ជា​គ្មាន​ខឹង​ទាស់​ទែង​នឹង​គ្នា ឲ្យ​តែ​ដល់​ពេល​ក៏​ចាប់​ប្រតិបត្តិ​ការ​កាប់​ចាក់​គ្នា​ទៀត ។ ពួក​អសុរ​បាន​ឃើញ​ព្រាន​នោះ​ក៏​សួរ​ថា អ្នក​អញ្ជើញ​ទៅ​ណា? អរិយៈ​ព្រាន​ក៏​បាន​​ប្រាប់​ដូច​មុន ហើយ​នាំ​ទៅ​កន្លែង​របស់​ខ្លួន ចាត់​ចែង​អាហារ​ភោជន​ឲ្យ​បរិភោគ​ឆ្អែត​ស្កប់​ស្កល់​ហើយ​និយាយ​ផ្តាំ​ផ្ញើ បើ​អ្នក​បាន​ជួប​នឹង​ព្រះ សូម​អ្នក​មេត្តា​ទូល​សួរ​បុព្វ​កម្ម​របស់​ខ្ញុំ​តើ​ពី​ជាតិ​មុន​បាន​ធ្វើ​អំពើ​យ៉ាង​ណា ? បាន​ជា​មក​កើត​អសុរ នេះ​ចេះ​តែ​កាប់​ចាក់​គ្នា​រាល់​តែ​ពេល​គ្មាន​ឈប់​ឈរ​សោះ ក្នុង​១​អាទិត្យ បាន​ឈប់​​កាប់​ចាក់​គ្នា​បាន​តែ​១​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ ហេតុ​នេះ​សូម​អ្នក​ទូល​សួរ​​​ខ្ញុំ​កុំ​ខាន ។ អរិយ​ព្រាន​ទទួល​បណ្តាំ​ពួក​អសុរ​រួច​ហើយ ក៏​លា​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទៀត​បាន​ជួប​នឹង​ព្រះ​រាជា​១​អង្គ ព្រះ​នាម​ព្រះ​បាទ​សាល​រាជ មាន​បុត្រី​២​ព្រះ​អង្គ​សុទ្ធ​តែ​ជា​ក្រមុំ​សៅកែ ។ ក្នុង​១ឆ្នាំ​ៗ​ព្រះ​រាជា​ត្រូវ​តែ​នាំ​ ព្រះ​រាជ​វង្សា​នុវង្ស​រត់​ចេញ​ពីរាជ​ដំណាក់ ទៅ​គង់​នៅ​ស្រុក​ជាយ​ដែន ដែល​ឆ្ងាយ​ដាច់​ស្រយាល​អស់​រយះ​កាល​កន្លះ​ខែ ឬ ១​ខែ ដោយ​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជាដំណាក់​ពុំ​បាន​សោះ បើ​ខំ​ជំនះ​តែ​នៅ​នឹង​កើត​ហេតុ​ឧបទ្រព្យ​ចង្រៃ​ជា​ភ្លើង​ឆេះ​ក្តៅ​ក្រហាយ​វិនាស​អន្តរាយ​គ្មាន​សល់​អ្វី​ឡើយ លុះ​ត្រា​តែ​អស់​រយកាល​កន្លះ​ខែ ទើប​យាង​ត្រឡប់​ចូល​មក​ក្នុង​នគរ​វិញ​បាន។ ព្រះ​រាជា​បាន​ជួប​នឹង​អរិយៈ​​ព្រាន ក៏​សួរ​តាម​ដំណើរ​ដើម​ទង ទើប​អរិយៈ​ព្រាន​ក្រាប​ទូល​សេចក្តី​មុន​ទៀត ហើយ​ក៏​នាំ​ទៅ​កន្លែង​របស់​ខ្លួន​រៀប​ចំ​ចាត់​ចែង​អាហារ​ភោជន​ឲ្យ​បរិភោគ​ឆ្អែត​ស្រេច​ហើយ បាន​ផ្តាំ​ផ្ញើ​នឹង​អរិយៈព្រាន​នោះ​ឲ្យ​ទទួល​សួរ​បុព្វ​កម្ម​ចែក​ព្រះ​អង្គ​ផង ។ អរិយៈ​ព្រាន​ទទួល​យក​បណ្តាំ​ព្រះ​រាជា​រួច​ស្រេច​ហើយ ក៏​ក្រាប​លា​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទៀត​បាន​ទៅ​ជួប​នឹង​ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ ចូល​ទៅ​នម​ស្ករ​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​អង្គ ។ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ត្រាស់​សួរ​ថា​ម្នាល​ព្រាន​អ្នក​មក​ពី​ណា? អរិយៈព្រាន​ក្រាប​ទូល​តាម​ដំណើរ​សេចក្តី​ទើប​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​សំដែង​ធម៌​ទេសនា​ទូន្មាន​ប្រៀន​ប្រដៅ អរិយៈព្រាន​បាន​ស្តាប់​ហើយ ក៏​រឹង​រិត​តែ​មាន​ចិត្ត​ជ្រះ​ថ្លា​ជាង​មុន​ទៅ​ទៀត ហើយ​គិត​ថា អញ​នឹង​មិន​លះ​បង់​ចោល​មន្ត​សីល​នោះ​ទេ អញ​នៅ​តែ​ទន្ទេញ​ឲ្យ​ទាល់​តែចាំ​មែន​ទែន​លុះ​គិត​ដូច្នោះ​ហើយ ទើប​ក្រាប​ទូល​ព្រះ​អង្គ​ថា បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏​ចំរើន កាល​ដែល​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ចេញ​ធ្វើ​ដំណើរ​ពី​ស្រុក​មក បាន​ជួប​នឹង​នាង​ទេវប្រេត​ចំនួន ៥០០​នាក់​នៅ​ជើង​ភ្នំ​មួយ ស៊ី​សុទ្ធ​តែ​អាហារទិព្វ​ហើយ​មាន​ខ្លួន​អាក្រាត​ទទេ​ទាំង​អស់​គ្នា យក​សំពត់​មក​ប៉ះ​ពាល់​នឹង​កាយ​ពុំ​បាន​សោះ បើ​ជំនះ​តែ​ខំ​យក​មក​ប៉ះ​នឹង​ខ្លួន ក៏​បណ្តាល​ឲ្យ​ក្តៅ​ក្រហល់​ក្រហាយអន្ទះ​អន្ទែង​ស្ទើរ​តែ​ដាច់​ខ្យល់ ។ ពួក​នាង​ទេវ​ប្រេត​ទាំង​នោះ​បាន​ផ្តាំ​ផ្ញើ​នឹង​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ឲ្យ​ក្រាប​ទូល​សួរ​អំពី​បុព្វ​កម្ម​របស់​នាង តើ​ពី​ជាតិ​មុន​នាង​បាន​ធ្វើ​កម្ម​ដូច​ម្តេច​ខ្លះ? ហេតុ​នេះ​សូម​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​សំដែង​បុព្វកម្ម​របស់​នាង​ទេវ​ប្រេត​ទាំង​នោះ​ឲ្យ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ដឹង​ផង ។ ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​ទ្រង់​ព្រះ​សណ្តាប់​ពាក្យ​ព្រាន​នោះ​ហើយ ទើប​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​នាំ​អតីត​និទាន​មក​ថា​ម្នាល​ព្រាន នាង​ទេវប្រេត​នោះ កាល​ពី​ដើម​បាន​កើត​ជា​ស្រ្តី​នៅ​ក្នុង​ជន​បទ​មួយ​តែង​នាំ​គ្នា​លក់​ជ្រូក​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ដល់​កាល​ណា​លក់​ជ្រូក​អស់​ទៅ​បាន​ប្រាក់​យក​ទៅ​ទិញ​គ្រឿង​អលង្ការ សម្រាប់​តុប​តែង​ខ្លួន​មាន​ខ្សែមាស នឹង​ទឹក​អប់​ម្សៅ​ជា​ដើម មួយ​ចំណែក​ទៀត​បាន​អង្គាស​ប្រមូល​ប្រាក់​គ្នា​យក​ទៅ ចាត់​ចែង​ប្រគេន​ចង្ហាន់​បិណ្ឌ​បាត​ចំពោះ​ព្រះ​សង្ឃតែ​មិន​បាន​​ធ្វើ​ចីវរទាន​នឹង​សេនាសេនៈ​​ទាន​ទេ ។ ដោយ​បាប​កម្ម​ដែល​នាង​ចិញ្ចឹម​ជ្រូក​នោះ​ក៏​បណ្តាល​ឲ្យ​នាង​ធ្លាក់​ទៅ​កើត​ជា​ប្រេត​រង​ទុក្ខ​វេទនា​គ្មាន​សំពត់​ស្លៀក​ដណ្តប់​នឹង​កន្លែង​នៅ​ឲ្យ​បាន​ស្រួល​បួល​ ព្រោះ​មិន​បាន​ធ្វើ​វីវរ​ទាន​នឹង​សេនាសនទាន ។ ដោយ​អំពើ​ជា​កុសល​ដែល​នាង​បាន​ប្រគេន​ចង្ហាន់​បិណ្ឌ​បាត​ចំពោះ​ព្រះ​សង្ឃ​អានិសង្ស​នៃ​ទាន​នោះ ក៏​បណ្តាល​ឲ្យ​នាង​បាន​អាហារ​ទិព្វ​បរិភោគ​តែ​រាល់​ពេល​វេលា​ដូច្នេះ​ឯង ។ ព្រាន​បាន​ស្តាប់​ចាំ​ហើយ ទើប​ទូល​ពី​រឿង​ដែល​ខ្លួន​បាន​ជួប​ដំរី​ស៊ី​បន្លាត​ទៅ​ទៀត ។ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​នាំ​អតីត​និទាន​មក​ថា កាល​ពី​ព្រេង​នាយ​ដំរី​នោះ​បាន​កើត​ជា​អ្នក​កាត់​ក្តី​ប្រកប​ដោយ​អគតិ​ទាំង​៤ ធ្វើ​អំពើ​អាក្រក់​លា​មក​គ្រប់​បែប​យ៉ាង មាន​ស៊ី​សំណូក​ជា​ដើម​ ដល់​ពេល​កាត់​ក្តី​ម្តងៗ កាត់​មិន​ដែល​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​ច្បាប់​សោះ ប្រកប​ដោយ​អំពើ​អយុត្តិ​ធម៌​គ្រប់​ជំពូក ។ ដល់​គាត់​អស់​អាយុ​សង្ខារ​ទៅ បាន​ទៅ​កើត​ជា​សត្វ​ដំរី​ស៊ី​តែ​បន្លា​ដាច់​មាត់​ចេញ​ឈាម​ហូរ​រហាម​រង​ទុក្ខ​វេទនា​នៅ​ទី​នោះ ព្រោះ​តែ​អំពើ​អាក្រក់​ដែល​គាត់​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​បណ្តា​ជន​ក្តៅ​ក្រហាយ ដោយ​សារ​តែ​គាត់​កាត់​ក្តី​មិន​សុចរិត​យុត្តិធម៌ ។ ព្រាន​ទូល​សួរ​រឿង​ពស់​ថ្លាន់​ទៀត​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​នាំ​អតីត​និទាន​ថា កាល​ពី​ដើម​ពស់​ថ្លាន់​នោះ​កើត​ជា​សេដ្ឋី​មាន​ទ្រព្យ​ច្រើន តែ​កំណាញ់​ស្វិត​ស្វាញ​​ជូរ​ជាតិ​ណាស់ មិន​ដែល​ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​ដល់​ស្មូម​យាចក​អ្នក​កំសត់​ទុគត៌​ណា​​មួយ​ឡើយ សូម្បី​តែ​ខ្លួន​ឯង​ក៏​មិន​ហ៊ាន​ស៊ី​វត្ថុ​ដែល​មាន​ឳជារស​ឆ្ងាញ់​ពិសារ​ផង ដល់​ពេល​ជិត​ស្លាប់​គាត់​យក​ទ្រព្យ​ទៅ​កប់​ទុក​គ្មាន​ឲ្យ​នរណា​ម្នាក់​ដឹង​សោះ ។ លុះ​ដល់​ស្លាប់​ទៅ​បាន​កើត​ជា​ពស់​ថ្លាន់​វៀន​នៅ​តែ​១​កន្លែង​រក​ទៅ​ណា​ពុំ​រួច ដោយ​ហេតុ​តែ​សេចក្តី​កំណាញ់​ដែល​គាត់​បាន​អប់​រំ​សន្សំ​មក​អស់​កាល​ដ៏​យូរ​បាន​ដិត​ជាប់​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​គាត់​ ម្ល៉ោះ​ហើយ​ក៏​ហ៊ាន​ទៅ​ណា​មក​ណា ព្រោះ​ខ្លាច​វិនាស​អន្តរាយ​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​នោះ ដូច្នោះ​ហើយ ក៏​ស៊ូទ្រាំ​រង​ទុក្ខ​វេទនា​នឹង​សេចក្តី​ស្រេក​ឃ្លាន​តាម​យ​ថា​ហេតុ ។ ព្រះ​សម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា​ម្នាល​ព្រាន ពស់​ថ្លាន់​នោះ​ដែល​មិន​ហ៊ាន​វារ​ទៅ​រក​ស៊ី​ឯ​ណា ព្រោះ​នៅ​ខាង​ក្រោម​កន្លែង​ដែល​វៀន​នោះ សុទ្ធ​តែ​កំណប់​ទ្រព្យ ដែល​គាត់​បាន​កប់​ទុក​ពី​អតីត​ជាតិ ។ ព្រាន​បាន​ស្តាប់​ហើយ ក៏​ធ្វើ​មនសិការះ​កត់​សំគាល់​ទុក​ក្នុង​ចិត្ត រួច​ទូល​សួរ​ពី​រឿង​ពួក​អសុរ​ដែល​កាប់​សម្លាប់​គ្នា​គ្មាន​ត្រា​ប្រណី ក្នុង​១​អាទិត្យ​ត្រូវ​បាន​ឈប់​សម្រាក​លែង​កាប់​គ្នា​បាន​តែ​១​ថ្ងៃ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​តា្រស់​ថា ម្នាល​ព្រាន​ក្នុង​កាល​ខណ្ឌ​ខាំង​កំបាំង​បាត់​ស្លាត់​កន្លង​រំលង​ទៅ​ហើយ មាន​ព្រះ​រាជា​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ព្រះ​នាម​ព្រះ​បាទ​ព្រហ្មទត្ត សោយ​រាជ​សម្បត្តិ​នៅ​នគរ​មួយ​ទ្រង់​ប្រកប​ដោយ​ទសពិរាជ​ធម៌ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ដាក់​អាជ្ញា​ថា ក្នុង​១​អាទិត្យ ត្រូច​ប្រជារាស្ត្រ​ទាំង​អស់​ឈប់​សម្រាក​ប្រកប​ការ​ងារ​ក្នុង​ថ្ងៃ​សីល ១ ថ្ងៃ ។ ត្រូវ​នាំ​គ្នា​រក្សា​សីល​ឲ្យ​បាន​ជា​និច្ច បើ​នរណា​មិន​ប្រតិបត្តិ​តាម​ត្រូវ​ទទួល​ទណ្ឌ​កម្ម​តាម​ព្រះ​រាជ​អាជ្ញា ។ ចំណែក​បណ្តា​រាស្ត្រ​មាន​កិច្ចករា​ប្រកប​ផ្សេងៗ​គ្នា ខ្លះ​ប្រកប​ខាង​កសិកម្ម ខ្លះ​ខាង​លក់​ស្រា ខ្លះ​លេង​ល្បែង​ស៊ី​សង​មាន​បញ្ជល់​មាន់​ជា​ដើម ក៏​នាំ​គ្នា​ឈប់​ប្រកប​កិច្ចការ​ទាំង​នោះ​ក្នុង​ថ្ងៃ​សី​ល​តាម​ព្រះ​រាជអាជ្ញា ខ្លះ​បាន​រក្សា​សីល ខ្លះ​ទៀត​ក៏​គ្រាន់​តែ​ឈប់​ស្ងៀម​ទទេ ដោយ​ខ្លាច​អំណាច​អាជ្ញា​ព្រះ​មហាក្សត្រ ។ ចំណែក​ពួក​ជន​មួយ​ក្រុម ជា​អ្នក​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​អបាយ​មុខ​ខាង​បញ្ជល់​មាន់​គ្មាន​លស់​ថ្ងៃ​ណា​មួយ ដល់​ព្រះ​រាជា​ទ្រង់​ដាក់​អាជ្ញា​ដូច្នោះ ក៏​នាំ​គ្នា​ឈប់​លេង​ល្បែង​បញ្ជល់​មាន់​ក្នុង​ថ្ងៃ​សីល ផុត​តែ​ថ្ងៃ​នោះ​នាំ​គ្នា បញ្ជល់​មាន់​ទៀត ប្រព្រឹត្ត​តែ​អំពើ​បាប​អកុសល​យ៉ាង​នេះ​រហូត​ដល់​ចាស់​ជរា​តែ​រៀង​ៗ​ខ្លួន ។ លុះ​ផុត​អាយុ​សង្ខារ​បាន​ទៅ​កើត​ជា​ពួក​អសុរ​តែង​កាប់​សម្លាប់​គ្នា​គ្មាន​ត្រាប្រណី ដោយ​ផល​កម្ម​អាក្រក់​ដែល​ខ្លួន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​បញ្ជល់​មាន់​ពី​ជាតិ​មុន ក៏​ហុច​ផល​ផ្តល់​ឲ្យ​ចាក់​កាប់​សម្លាប់​គ្នា​យ៉ាង​នេះ ហើយ​ដែល​បាន​ឈប់​សម្រាក​លែង​កាប់​គ្នា​១ ថ្ងៃ ព្រោះ​ខ្លាច​អំណាច​អាជ្ញា​ព្រះ​រាជា​ដែល​បាន​កំរិត​យ៉ាង​តឹង​តែង ម្ល៉ោះ​ហើយ​ពួក​អសុរ​នោះ​ក៏​ត្រូវ​បាន​រួច​ខ្លួន​សុខ​សប្បាយ​ក្នុង​១​អាទិត្យ​បាន​តែ​១ ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​ដូច​អ្នក​ឃើញ​ស្រាប់​ហើយ ។ ព្រាន​បាន​ស្តាប់​និទាន​នោះ​ហើយ ទើប​ទូល​សួរ​ព្រះ​មាន​បុណ្យ​ពី​រើង​ព្រះ​រាជា​១​ព្រះ​អង្គ​តាម​លំដាប់​ហូរ​ហែ​មក​ទៀត ។ ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​នាំ​អតីត​និទាន​មក​សំដែង​បា្រប់​ថា ព្រះ​រាជា​អង្គ​នោះ​កាល​ពី​ដើម​កើត​ជា​កុដុម្ពី​មាន​បុត្រ​ពីរ​នាក់ ជា​អ្នក​ធ្វើ​ស្រែ​ចំការ​មាន​ទ្រព្យ​ច្រើន តែង​ជួល​ពួក​កម្មករ​ឲ្យ​កាប់​ឆ្កា​ព្រៃ​ធ្វើ​ស្រែ​ចំការ​ក្នុង ១​ឆ្នាំ​ម្តង លុះ​កាប់​រួច​ហើយ​គ្រាន់​តែ​ព្រៃ​នោះ​ស្ងួត​ស្រពាប់​ល្មមៗ ក៏​យក​ភ្លើង​ទៅ​ដុត​ឆេះ​ស្លាប់​សត្វ​ទាំង​តូច​ទាំង​ធំ តាំង​ពី​ស្រមោច កណ្តូប សង្អា​រជា​ដើម ដោយ​គ្មាន​សេចក្តី​មេត្តា​ករុណា​ចំពោះ​សត្វ​តូច​តាច ទាំង​មិន​បាន​ដេញ​សត្វ​ដែល​ឃើញ​ឲ្យ​រត់​ចេញ​ឡើយ ។ ម្ល៉ោះ​ហើយ​ក៏​ត្រូច​ឆេះ​ស្លាប់​ក្នុង ភ្លើង​នោះ​ទៅ។ ដោយ​ពៀរ​វេរា ដែល​ព្រះ​អង្គ​ដុត​ព្រៃ​ឆេះ​សត្វ​ស្លាប់​សត្វ​តូច​តាច​អស់​ជា​ច្រើន​នេះ​បណ្តាល​ឲ្យ​ក្តៅ​ក្រហាយ​រង​ទុក្ខ​វេទនា​គង់​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​រាជ​ដំណាក់ពុំ​បាន​ក្នុង​១​ឆ្នាំ​ត្រូវ​តែ​នាំ​គ្រួសារ​រត់​ចេញ​ទៅ​នៅ​ជនបទ​អស់​រយៈ​កាល​កន្លះ​ខែ​ឬ ១​ខែ ទើប​ត្រឡប់​ចូល​មក​វិញ​បាន ដោយ​បាបកម្ម​ដែល​ព្រះ​អង្គ​បាន​ធ្វើ​នោះ​ឯង ។ ព្រាន​បាន​ស្តាប់​អតីត​ទាន ដែល​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​ទ្រង់​នាំ​មក​សំដែង​ចប់​សព្វ​គ្រប់​ហើយ ក៏​លើក​ករ​ប្រណម្យ​ថ្វាយ​បង្គំ​លា​ព្រះ​មាន​បុណ្យ​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ ដើម្បី​នាំ​យក​ពត៌​មាន​នោះ​ទៅ​ប្រាប់​ដល់​ជន​ទាំង​៥​នាក់​ឲ្យ​បាន​ដឹង​ពី​បុព្វ​កម្ម​ដែល​ខ្លួន​បាន​ធ្វើ​ពី​ក្នុង​អតីត​ជាតិ ។ លុះ​គាត់​ដើរ​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ​បាន​ជួប​នឹង​ព្រះ​រាជា ហើយ​អធិប្បាយ​រឿង​នោះ​ទូល​ព្រះ​រាជា​ឲ្យ​បាន​ជ្រាប​តាម​ដំណើរ​សេចក្តី​ហូរ​ហែ ព្រះ​រាជា​បាន​ទ្រង់​ព្រះ​សណ្តាប់​ហើយ ក៏​មាន​ព្រះ​ទ័យ​នឹក​សង្វេគ​ខ្លោច​ផ្សា​ចំពោះ​បាបកម្ម​ដែល​ព្រះ​អង្គ​បាន​ប្រព្រឹត្ត ហើយ​លើក​បុត្រ​ទាំង​២ អង្គ​ប្រគល់​ឲ្យ​អរិយៈព្រាន​ធ្វើ​ជា​ប្រពន្ធ ។ លុះ​អំណើរត​មក​ព្រះ​អង្គ​ប្រគល់​រាជ​សម្បត្តិ​ទាំង​អស់​ឲ្យ​អរិយៈ​ព្រាន​ជា​កូន​ប្រសារ​គ្រប់​គ្រង​ជំនួស​ព្រះ​អង្គ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក​អរិយៈ​ព្រាន​បាន​ឡើង​ជា​ស្តេច​ព្រះ​នាម​សីលសាររាជ ។ ព្រះ​បាទ​សីល​សាររាជ​ទ្រង់​នាំ​ពួក​ពល​សកល​យោធា​យាង​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ទៀត ដើម្បី​យក​ពត៌​មាន​ទៅ​ប្រាប់​ពួក​អសុរ លុះ​ទៅ​ដល់​ហើយ​បាន​អធិប្បាយ​ប្រាប់​ដូច​លើក​មុន។ ឯ​ពួក​អសុរ​ទាំង​អស់ បាន​ប្រគល់​កាយ​ថ្វាយ​ខ្លួន​ជា​បរិវារ ។ ឯ​ផល​កម្ម​អកុសល​ដែល​ខ្លួន​​បាន​ធ្វើ​នោះ ក៏​បាន​ផុត​រលត់​លែង​កាប់​សម្លាប់គ្នា​ទៅ​ទៀត​ពី​ពេល​ត្រឹម​ពេល​ដែល​ខ្លួន​បាន​ដឹង​នោះ​មក ។ រួច​ទ្រង់​យាង​ទៅ​បា្រប់​ពស់​ថ្លាន់​នោះ​ទៀត​ថា ពី​ជាតិ​មុន​ពស់​ឯង​ធ្លាប់​កើត​ជា​សេដ្ឋី​ម្នាក់​មា​ន​ទ្រព្យ​ស្តុក​ស្តម្ភ ប៉ុន្តែ​ជា​មនុស្ស​កំណាញ់​ស្វិត​ស្វាញ មិន​ធ្វើ​បុណ្យ​ឲ្យ​ទាន​ដល់​ស្មូម​យាចក​អ្នក​កំសត់​ទុគត៌​ឡើយ ម្ល៉ោះ​ហើយ​បាន​ជា​ឯង​មក​កើត​ជា​ពស់​ថ្លាន់​នេះ នៅ​ខាង​ក្រោម​ដំណេក​ឯង​ក្នុង​ដំបូក​នេះ​មាន​កំណប់​ទ្រព្យ​ជា​ច្រើន​ដែល​អ្នក​ឯង​បាន​កប់​ទុក​ពី​ជាតិ​មុន យើង​បាន​ដឹង​ពត៌​មាន​នេះ​សព្វ​គ្រប់​អស់​ហើយ ។ ចំណែក​ពស់​ថ្លាន់​លុះ​បាន​ដឹង​ដូច្នោះ​ហើយ ក៏​ប្រគល់​ទ្រព្យ​ទាំង​អស់​របស់​ខ្លួន​ថ្វាយ​ព្រះ​រាជ​ក្នុង​ពេល​នោះ ។ ឯ​ព្រះ​បាទ​សីល​សាររាជ​លុះ​បាន​កំណប់​ទ្រព្យ ដែល​ពស់​ប្រគល់​ឲ្យ​មក​នោះ​យក​ទៅ​ធ្វើ​បុណ្យ​ឲ្យ​ទាន​ឧទ្ទិស​ចំណែក​កុសល​ផ្តល់​ឲ្យ​ពស់​ថ្លាន់​នោះ ក៏​បាន​រួច​ផុត​ចាក​សេចក្តី​ទុក្ខ បាន​សោយ​សុខ​សម្បត្តិ​ជា​សុខ​ក្សេម​ក្សាន្ត​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​រៀង​ដរាប​មក ។ បន្ទាប់​មក​ទ្រង់​នាំ​ពួក​បរិវារ​ដើរ​ទៅ​កន្លែង​ដំរី​ទៀត​ លុះ​ទៅ​ដល់​ហើយ​ក៏​និយាយ​រឿង​រ៉ាវ​ប្រាប់​ដំរី​នោះ​ឲ្យ​បាន​ដឹង​សព្វ​គ្រប់ ។ ឯ​ដំរី​កាល​បើ​បាន​ដឹង​បាបកម្ម​ដែល​ខ្លួន​ធ្វើ​អំពើ​អយុត្តិធម៌​បន្ទុក​ ឥត​មាន​ការ​កោត​ក្រែង​ញញើត​អ្វី​សោះ ព្រោះ​ហេតុ​នេះ​បាន​ជា​បណ្តាល​ឲ្យ​ទៅ​កើត​ជា​ដំរី​ស៊ី​តែ​បន្លា​មុត​មាត់​ចេញ​ឈាម​តែ​រាល់​ថ្ងៃ​នោះ​ហើយ ក៏​សុខ​ចិត្ត​ប្រគល់​កាយ​ថ្វាយ​ខ្លួន​ជា​សេនា​ព្រះ​បាទ​សីល​សាររាជ​តាំង​ពី​ពេល​នោះ ហើយ​បាន​រួច​ចាក​សេចក្តី​ទុក្ខ​គ្រប់​យ៉ាង បាន​សោយ​សុខ​ក្សេម​ក្សាន្ត​ជា​ភិយ្យោ​ភាព​ដោយ​សារ​ចំណែក​កុសល ដែល​ព្រះ​បាទ​សីល​សាររាជ បាន​ឧទ្ទិស​ផ្សាយ​ទៅ​ឲ្យ ។ លំដាប់​ពី​នោះ​មក​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​មុខ​ទៀត ដើម្បី​យក​ដំណឹង​នេះ​ទៅ​ប្រាប់​ដល់​ពួក​នាង​ទេវ​ប្រេត​ទាំង​៥០០ ដែល​បាន​ផ្តាំ​ផ្ញើពី​ពេល​មុន លុះ​ដល់​ពួក​នាង​ទេវ​ប្រេត​ទាំង ៥០០ មាន​ចិត្ត​ត្រេក​អរ​រីក​រាយ​នាំ​គ្នា​ចាត់​ចែង​អាហារ​ភោជន​ថ្វាយ​ព្រះ​អង្គ​សោយ លុះ​សោយ​រួច​ស្រេច​ទើប​ទ្រង់​ថ្លែង​បុព្វ​កម្ម​របស់​នាង​ទេវប្រេត​ទាំង​នោះ​ឲ្យ​បាន​ដឹង​ថា កាល​ពី​មុន​នាង​កើត​ជា​មនុស្ស​រក​ស៊ី​ចិញ្ចឹម​ជ្រូក​លក់ លុះ​បាន​ប្រាក់​មក​យក​ទៅ​ទិញ​សំលៀក​បំពាក់ នឹង​គ្រឿង​អលង្ការ​សម្រាប់​តាក់​តែង​ខ្លួន​មាន​ម្សៅ​ប្រេង​ជា​ដើម​លុះ​សម័យ​ថ្ងៃ​មួយ​បាន​នាំ​គ្នា​ចាត់​តែង​ធ្វើ​ចង្ហាន់​ដាក់​បាត​ព្រះ​សង្ឃ ដោយ​សារ​អំណាច​អានិសង្ឃ​នៃ​បិណ្ឌ​បាត​​ទាន​នោះ ក៏​នាំ​ឲ្យ​នាង​ទាំង​អស់​គ្នា​បាន​មក​កើត​ជា​ទេវប្រេត សោយ​អាហារ​សុទ្ធ​តែ​ទិព្វ​ចីវរ​ទាន​ពួក​នាង​មិន​បាន​ឲ្យ​ទេ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ហើយ​បាន​ជា​នាង​រង​ទុក្ខ​វេទនា​រក​សំលៀក​បំពាក់​គ្មាន ។ ចំណែក​ពួក​នាង​ទេវប្រេត​ទាំង​៥០០លុះ​បាន​ស្តាប់​អតីត​និទាន​របស់​ខ្លួន​ដូច្នោះ​ហើយ ក៏​នឹក​តក់​ស្លុត​តូច​ចិត្ត​អាណិត​ខ្លួន​គ្រប់​ៗ​គ្នា រួច​បាន​ប្រគល់​កាយ​ថ្វាយ​ខ្លួន​ធ្វើ​ជា​បរិវា​ទាំង​អស់​គ្នា​បាន​សុខ​សប្បាយ​រួច​ចាក​ទុក្ខ​ទាំង​ពួង ដោយ​សារ​កុសល​ផល​បុណ្យដែល​ព្រះ​បាទ​សីល​សាររាជ បាន​ឧទ្ទិស​ផ្សាយ​ទៅ​ឲ្យ​តាំង​ពី​ត្រឹម​ពេល​នោះ​រៀង​ដរាប​មក ។ អត្ថបទ​នេះ​ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅៈ ប្រជុំជាតក វាយ​អត្ថបទ​ដោយៈ កញ្ញា ជា ម៉ានិត ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

រឿង​នង្គលកូដត្ថេរ (ចាក ធ. ខុ.) (ខ្លួន​ទូន្មាន​ខ្លួន​ឯង​បាន ប្រសើរ​បំផុត​ក្នុង​ពិភព​លោក) បាន​ឮ​ថា​មាន​បុរស​កំសត់​ម្នាក់​ឈ្នួល​គេ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ។ ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ​បាន​ឃើញ​បុរស​កំសត់​នោះ ស្លៀក​កំណាត់​សំពត់​លី​នង្គ័ល​ដើរ​ទៅ​ស្រែ​លោក​សួរ​ថា បើ​អ្នក​ឯង​បួស​មិន​ប្រសើរ​ជាង​ការ​រស់​នៅ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​យ៉ាង​នោះ​ទេ​ឬ? ។ គាត់​ឆ្លើយ​ថា បពិត្រ​លោក​ម្ចាស់​ដ៏​ចម្រើន​ នរណា​នឹង​បំបួស​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​ដែល​រស់​នៅ​បែប​នេះ ។ ព្រះ​ថេរះ​ពោល​ថា​បើ​អ្នក​បួស​,​ អាត្មា​នឹង​បំបួស​អ្នក​ឯង បុរស​នោះ​ទូល​ថា បពិត្រ​លោក​ម្ចាស់​ប្រពៃ​ណាស់​ហើយ ប្រសិន​បើ​លោក​ម្ចាស់​បំបួស​ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​ៗ នឹង​បួស។ លំដាប់​នោះ ព្រះ​ថេរៈ​នាំ​បុរស​នោះ​ទៅ​វត្ត​ជេតពន ផ្ងូត​ទឹក​ដោយ​ដៃ​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​នៅ​ក្នុង​រោង​ហើយ​បំបួស រួច​ឲ្យ​គាត់​ទុក​នង្គ័ល ព្រម​ទាំង​កំណាត់​សំពត់​ដែល​គាត់​ស្លៀក​លើ​មែក​ឈើ​ក្នុង​ទី​មួយ​ជិត​រោង ។ តាំង​ពី​ពេល​ដែល​ឧបសម្បទ៍​ហើយ ភិក្ខុ​មាន​នាម​ប្រាកដថា " នង្គ័ល​កូដត្ថេរ " លោក​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ដោយ​អាស្រ័យ​លាភសក្ការៈ ដែល​កើត​មាន​ដល់​ព្រះ​ពុទ្ធ​សម័យ​ក្រោយ​មក លោក​អផ្សុក​មិន​អាច​នឹង​បន្ទោរ​បង់​សេចក្តី​អផ្សុក​នោះ​បាន ទើប​គិត​ថា​ឥឡូវ​នេះ អាត្មា​អញ​ស្លៀក​ដណ្តប់​សំពត់​កាសាវៈ ដែល​គេ​ឲ្យ​ដោយ​សទ្ធា​ជា​ការ​ស្រួល​ណាស់ តើ​ចង់​សឹក​ទៅ​ស៊ី​ឈ្នួល​គេ​ទៀត​ឬ? ហើយ​ដើរ​សំដៅ​ទៅ​គល់​ឈើ​ដែល​ទុក​នង្គ័ល​ នឹង​កំណាត់​សំពត់​ទូន្មាន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ថា នែ​បុគ្គល​ឥត​មាន​សេចក្តី​អៀន​ខ្មាស អ្នក​ឯង​ស្លៀក​ដណ្តប់​សំពត់​នេះ ហើយ​ចង​សឹក​ទៅ​ស៊ី​ឈ្នួល​គេ​វិញ​ឬ? ។ កាល​ដែល​លោក​ទូន្មាន​ខ្លួន​ឯង​យ៉ាង​នេះ​ចិត្ត​ក៏​រសាយ​បាត់​ចង់​សឹក​ទៅ ទើប​លោក​ត្រឡប់​មក​វិញ មិន​បាន​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ផង ក៏​មាន​សេចក្តី​អផ្សុក​ម្តង​ទៀត​លោក​ក៏​ទូន្មាន​ខ្លួន​លោក​ដូច​ពេល​មុន​ទៀត ចិត្ត​របស់​លោក​ក៏​ភេ្លច​នឹក​នា​ពី​រឿង​ចង់​សឹក​នោះ​ទៅ​វិញ ។ កាល​ណា​លោក​អផ្សុក​ចង់​សឹក​ លោក​តែង​និមន្ត​ទៅ​កន្លែង​នោះ ទូន្មាន​ខ្លួន​តាម​ទំនង​នេះ​ជា​រៀង​រាល់​ពេល ។ ពេល​មួយ​នោះ ពួក​ភិក្ខុ​ឃើញ​នង្គ័ល​កូដភិក្ខុ​ដើរ​ទៅ​ទី​កន្លែង​នោះ​ជា​រឿយ​ៗ ក៏​សួរ​ថា​នែ​នង្គ័ល​កូដ អ្នក​ទៅ​កន្លែង​នោះ​រឿយ​ៗ ព្រោះ​ហេតុ​អ្វី? ។ ភិក្ខុ​នោះ​ប្រាប់​ថា ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​ទៅ​កន្លែង​អាចារ្យ​របស់​ខ្ញុំ​ លុះ​កន្លង​ពី​នោះ​បាន​ពីរ​បី​ថ្ងៃ ក៏​បាន​សម្រេច​ជា​ព្រះ​អរហន្ត ។ ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ​ក៏​សើច​ចំអក​ឲ្យ​នង្គ័ល​ភិក្ខុថា នែ​នង្គ័ល​កូដ​អាវុសោ អ្នក​ដើរ​ទៅ​ផ្លូវ​នោះ​ជា​ផ្លូវ​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​មិន​កើត ទំនង​ជា​មិន​ទៅ​កន្លែង​អាចារ្យ​របស់​លោក​ទេ​ដឹង? ។ នង្គ័ល​កូដ​ភិក្ខុ​ពោល​ថា ព្រះ​ករុណា​លោក​ម្ចាស់​ដ៏​ចម្រើន កាល​បើ​កិលេស​ជា​គ្រឿង​ជាប់​ជំពាក់​នៅ​មាន ខ្ញុំ​ព្រះ​ករុណា​ទៅ​កន្លែង​នោះ ក៏​ប៉ុន្តែ​ឥឡូវ​នេះ ខ្ញុំ​បាន​កាត់​ចោល​អស់​ហើយ ខ្ញុំ​មិន​ទៅ​កន្លែង​នោះ​ទៀត​ទេ ។ ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ​បាន​ស្តាប់​ពាក្យ​របស់​នង្គ័ល​កូដ​ភិក្ខុ​ស្រេច​ហើយ ក៏​នាំ​យក​រឿង​នោះ​ទៅ​ក្រាប​ទូល​ព្រះ​សាស្តា​ថា​ភិក្ខុ​នេះ​និយាយ​ពាក្យ​មិន​ពិត ពោល​អួត​គុណ​វិសេស​ដែល​គេ​មិន​អាច​ដឹង​បាន ។ ព្រះ​សាស្តា​ទ្រង់​ត្រាស់​ថា ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​អើយ កូន​របស់​តថាគត​ ចេះ​ដាស់​តឿន​ខ្លួន​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ហើយ​បាន​ដល់​នូវ​ទី​បំផុត​នៃ​កិច្ចអ្នក​បួស​​ហើយ​ៗ​ទ្រង់​សម្តែង​ធម៌​ទៅ​ទៀត​ថាៈ ម្នាល​ភិក្ខុ ចូរ​អ្នក​ដាស់​តឿន​ខ្លួន​ឯង ចូរ​ពិចារណា​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​អ្នក​មាន​ស្មារតី​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​ខ្លួន​ឯង នឹង​នៅ​ជា​សុខ​ស្រួល ។ ព្រោះ​ថា​ខ្លួន​ជា​ទី​ពឹង​របស់​ខ្លួន​ខ្លួន​ហ្នឹង​ជា​គតិ​របស់​ខ្លួន​ព្រះ​ហេតុ​នោះ​អ្នក​ចូរ​ស្ងួន​​គ្រង​ខ្លួន​ដូច​ជា​នាយ​ពាណិជ​ស្ងួន​គ្រង​នូវ​សេះ​ដែល​ចម្រើន​ដូច្នោះ​ដែរ ។ អត្ថបទ​នេះ​ដក​ស្រង់​ចេញ​ពី​សៀវភៅៈ ប្រជុំជាតក វាយ​អត្ថបទ​ដោយៈ កញ្ញា ជា ម៉ានិត ដោយ៥០០០ឆ្នាំ