សត្រូវក្នុងរូបភាពជាមិត្ត

មិនមែនសត្រូវទាំងអស់សុទ្ធតែបង្ហាញខ្លួនជាសត្រូវនោះទេ,​ ខ្លះមកក្នុងរូបភាពជាមិត្តភក្តិ។ ប៉ុន្តែ អ្វីដែលគ្រោះថ្នាក់ និងមហន្តរាយជាងនេះទៅទៀតនោះ គឺសត្រូវដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនយើងផ្ទាល់។

​១. សត្រូវក្នុងរូបភាពជាមិត្ត (សត្រូវក្លែងបន្លំ) ក្នុងលោកិយ យើងជួបមនុស្សច្រើនប្រភេទ។ អ្នកខ្លះចូលមកក្បែរយើងក្នុងគោលបំណងទាញយកផលប្រយោជន៍ ឬមានចិត្តច្រណែនដែលលាក់កំបាំងក្រោមស្នាមញញឹម។ នេះជាអ្វីដែលគេហៅថា «មិត្តក្លែងក្លាយ» ដែលពិបាកបង្ការជាងសត្រូវដែលយើងស្គាល់មុខទៅទៀត។
​
២. សត្រូវដែលស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនយើង (សត្រូវខាងក្នុង) នេះគឺជាចំណុចដែលគ្រោះថ្នាក់បំផុត។ តាមផ្លូវធម៌ សត្រូវពិតប្រាកដមិនមែនជាអ្នកដទៃឡើយ ប៉ុន្តែគឺជា «កិលេស» ដែលដេកត្រាំក្នុងចិត្តរបស់យើង៖
​លោភៈ៖ សេចក្តីលោភដែលធ្វើឱ្យយើងបាត់បង់សតិ។
​ទោសៈ៖ សេចក្តីខឹងសម្បារដែលដុតកំដៅខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ។
​មោហៈ៖ សេចក្តីវង្វេងដែលធ្វើឱ្យយើងមើលមិនឃើញខុសត្រូវ។
​
៣. ហេតុអ្វីបានជាវាជា «មហន្តរាយ»? សត្រូវខាងក្រៅអាចធ្វើបាបយើងបានត្រឹមតែមួយរយះ ឬត្រឹមរូបកាយ ប៉ុន្តែសត្រូវក្នុងចិត្ត (ដូចជា ការគិតអវិជ្ជមាន ការភ័យខ្លាច និងអស្មិមានៈ) អាចបំផ្លាញទាំងកិត្តិយស សេចក្តីសុខក្នុងចិត្ត និងអនាគតរបស់យើងបានយ៉ាងងាយ ប្រសិនបើយើងមិនដឹងខ្លួន។
​
« ការឈ្នះខ្លួនឯង គឺជាជ័យជម្នះដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបំផុត »

ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក Bhikkhu Kassapa
ដោយ៥០០០ឆ្នាំ