ជីវិតគឺជារបស់ដែលមានតម្លៃបំផុតសម្រាប់សត្វលោកគ្រប់រូប

មានសម័យថ្ងៃមួយ ពួកព្រាហ្មណ៍បុរោហិតទាយាទ ដែលមានជំនឿលើការបូជាយញ្ញតាមបែបវេទនិយម បានទូលណែនាំព្រះរាជាឱ្យរៀបចំពិធីបូជាយញ្ញធំមួយ ដោយត្រូវសម្លាប់សត្វពាហនៈជាច្រើនរយរាប់ពាន់ក្បាល (រួមទាំងសត្វចៀមផងដែរ) ដើម្បីជាការបន់ស្រន់សុំសេចក្តីសុខចម្រើនដល់ព្រះរាជាណាចក្រ និងដើម្បីកម្ចាត់គ្រោះចង្រៃ។

នៅពេលដែលពិធីបូជាយញ្ញជិតចាប់ផ្តើម សត្វទាំងឡាយត្រូវបានគេចងត្រៀមនឹងសម្លាប់។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានជ្រាបដោយព្រះញាណថានឹងមានការកាប់សម្លាប់ជីវិតសត្វយ៉ាងរង្គាល ព្រះអង្គក៏បានយាងទៅកាន់ទីលានបូជាយញ្ញនោះផ្ទាល់តែម្តង។​ព្រះ​អង្គបានទតឃើញកូនចៀមមួយក្បាលដែលកំពុងដើរញ័រញាក់ ព្រោះមានរបួសជើង ហើយម្តាយវាកំពុងដើរតាមពីក្រោយទាំងក្តីបារម្ភ។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានលូកព្រះហស្តទៅបីកូនចៀមនោះដោយក្តីមេត្តាបំផុត ហើយយាងចូលទៅកាន់ចំកណ្តាលពិធី។ នៅចំពោះមុខព្រះបាទពិម្ពិសារ និងពួកព្រាហ្មណ៍ ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានសម្តែងព្រះធម៌ដាស់តឿនសតិយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយមានអត្ថន័យស្នូលថា៖

«ជីវិតគឺជារបស់ដែលមានតម្លៃបំផុតសម្រាប់សត្វលោកគ្រប់រូប។ សត្វទាំងឡាយសុទ្ធតែស្រឡាញ់ជីវិត និងខ្លាចស្លាប់មិនខុសពីមនុស្សយើងឡើយ។ តើការបង្ហូរឈាមសត្វដ៏ទន់ខ្សោយដែលគ្មានកំហុស ដើម្បីស្វែងរកសេចក្តីសុខផ្ទាល់ខ្លួន វាជារឿងត្រឹមត្រូវដែរឬទេ? សេចក្តីសុខពិតប្រាកដ មិនអាចកើតមានឡើងតាមរយៈការធ្វើបាប ឬសម្លាប់ជីវិតដទៃនោះឡើយ។»



ថែមទាំងបានមានពុទ្ធដីកា (ក្នុងន័យប្រៀបធៀបដើម្បីដាស់សតិ) ថា ប្រសិនបើការសម្លាប់ជីវិតសត្វពិតជាអាចនាំផ្លូវទៅកាន់ឋានសួគ៌ ឬបានបុណ្យមែននោះ ហេតុអ្វីបានជាពួកព្រាហ្មណ៍មិនសម្លាប់ខ្លួនឯង ឬសម្លាប់មនុស្សជាទីស្រឡាញ់របស់ខ្លួនដើម្បីបូជាយញ្ញផងទៅ?

ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក Long Ti (ធម្មចរិយា ឡេង ពិសិទ្ធិ)
ដោយ៥០០០ឆ្នាំ