ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វរៈនិងព្រះម៉ែគួនអ៊ីនជាតួអង្គតែមួយ?

ផ្សាយ : ១៤ កក្តដា ឆ្នាំ២០២៦ (អាន: ១៥២ ដង)

ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វរៈនិងព្រះម៉ែគួនអ៊ីនជាតួអង្គតែមួយ? ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃនេះ ឃើញថា មានការវែកញែកច្រើនទាក់ទងនឹង បដិមាលោកេសូរ នៅរង្វង់មូលខេត្តឧត្តរមានជ័យ ហើយខ្ញុំក៏បានសរសេរត្រួសៗ ទាក់ទងនឹងអត្ថន័យរបស់បដិមាអង្គនេះ (សូមទៅរកមើលក្នុងអត្ថបទមុនៗ)។ ដោយសារបដិមានេះ គឺជាព្រះពោធិសត្វមួយអង្គក្នុងពុទ្ធសាសនាមហាយាន បែបលទ្ធិតន្ត្រយាន ដែលឃើញពេញនិយមខ្លាំងក្នុងសម័យមហានគរ ហើយជាការទទួលឥទ្ធិពលពីពុទ្ធសាសនានៅស្រុកឥណ្ឌា។ បដិមាព្រះលោកេស្វរៈ សម្រាប់នៅប្រទេសឥណ្ឌា កម្ពុជា ឥណ្ឌូនេស៊ី មានរូបរាងជាបុរស។ ដោយឡែក នៅប្រទេសចិន បដិមាឬរូបភាព មានលក្ខណៈជាស្ត្រីភេទ ដែលគេនិយមស្គាល់តៗគ្នា គឺ «ព្រះនាងគួងស៊ីអ៊ីម» ឬ «ព្រះម៉ែគួនអ៊ីន»។ មូលហេតុអ្វីបានជាតួអង្គព្រះពោធិសត្វនេះ នៅប្រទេសចិន មានលក្ខណៈជាស្ត្រី? ខ្ញុំនឹងលើកប្រវត្តិសង្ខេបខ្លះៗ ទុកជាចំណេះដឹងបន្តទៀត។

សម័យដើម ព្រះពុទ្ធសាសនាបានសាយភាយពីប្រទេសឥណ្ឌាទៅកាន់ប្រទេសចិនក្នុងរាជវង្សហាន (សម័យនោះ សាយភាយតាមផ្លូវសូត្រ) ដោយសារតែមានភ័ស្តុតាងនៃផ្ទាំងគំនូរ និងចម្លាក់របស់ព្រះពោធិសត្វគួនអ៊ីន ជារូបបុរសនៅក្នុងរូងភ្នំម៉កៅ ក្បែរទីក្រុងតុនហួង មានបបូរមាត់ក្រាស់ និងមានពុកចង្ការ។ ប៉ុន្តែក្រោយមក ក៏មានរឿងព្រេងនិទានមួយលេចឮតៗគ្នាមកគឺរឿង "ព្រះនាងមៀវសាន" ល្បីក្នុងសម័យហានផងដែរ។ អ្នកខ្លះថា ព្រះនាងមៀវសាន ប្រៀបបាននឹងការចាប់បដិសន្ធិរបស់ ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វរៈ ឬជារឿងព្រេងរបស់ គួនអ៊ីន ដែលនឹងលើកយកមកសង្ខេបដូចតទៅ៖

មានតំណាលថា ព្រះនាងមៀវសាន គឺជាតួអង្គព្រះម៉ែគួនអ៊ីនមុនពេលទ្រង់ត្រាស់ដឹងជាព្រះពោធិសត្វ។ ព្រះនាងធ្លាប់ជាព្រះនាងរបស់ស៊ីងលីង។ ព្រះនាងមៀវសាន ជាពុទ្ធសាសនិកដ៏ល្អ តាំងចិត្តនៅក្នុងធម៌។ ពេលដល់អាយុរៀបការ នាងមិនព្រមរៀបការទេ។ នៅទីបំផុត នាងបានសម្រេចចិត្តបួសជាដូនជី។ ទោះជួបឧបសគ្គប៉ុន្មានក៏នាងអាចជម្នះនិងតស៊ូបានដែរ រហូតធ្វើឲ្យស្តេច មៀវ ជួង ដែលជាព្រះបិតារបស់នាងបានឃើញហើយទ្រាំមិនបាន។ ដូច្នេះ ព្រះអង្គបានបញ្ជាឲ្យមនុស្សរបស់ទ្រង់សម្លាប់នាង។ ប៉ុន្តែអព្ភូតហេតុមួយបានកើតឡើង ព្រោះដាវមិនអាចធ្វើអ្វីនាងបានទេ ។ ទេវតាមួយអង្គបានប្រែកាយមកជួយ ហើយនាំព្រះនាង មៀវសាន ទៅជ្រលងលៀងសាន។ ទីបំផុត ព្រះនាងបានទទួលការណែនាំរហូតដល់ព្រះនាងបានចាក់ធ្លុះមគ្គផល នៅថ្ងៃទី ១៩ នៃខែទី៦ តាមច័ន្ទគតិ។

រឿងនេះល្បីខ្លាំងនៅសម័យហាន រហូតដល់រូបរាងរបស់ព្រះពោធិសត្វគួនអ៊ីនចាប់ផ្ដើមប្រែក្លាយជាស្រីកាន់តែច្រើនឡើង។ លុះនៅពេលដែលរាជវង្សថាងបានចូលមកដល់ ជាសម័យដែលទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនាកាន់តែច្រើនឡើង ក៏មានរូបចម្លាក់ព្រះពោធិសត្វគួនអ៊ីនដែលមានលក្ខណៈជាស្រីដែរ។ សម័យថាង ក៏មានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង រហូតត្រូវបានបោះពុម្ពនិងចែកចាយពីព្រះម៉ែគួនអ៊ីន ហើយប្រាសាទជិតមួយម៉ឺនត្រូវបានសាងសង់ដោយម្ចាស់ក្សត្រី អ៊ូ ចឺធៀន។ ព្រោះក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា គេជឿថាមនុស្សស្រីជាភេទដែលសុភាពបំផុត មានចិត្តល្អ វាប្រៀបដូចជាសេចក្តីស្រឡាញ់របស់ម្តាយចំពោះកូន។ ដូច្នេះទម្រង់ស្រីត្រូវបានគេគោរពរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ឯកសារមួយចំនួនដូចជានៅក្នុងសុរង្គសូត្រ ព្រះសូត្រមហាយាន ក៏បានចែងថា ព្រះពោធិសត្វគួនអ៊ីន អាចផ្លាស់ប្តូរទៅជាទម្រង់ផ្សេងៗចំនួន ៣២ រួមទាំងទម្រង់ស្រី និងបុរស។ ប៉ុន្តែភាគច្រើនគឺផ្អែកលើរឿងព្រេងរបស់ព្រះនាង មៀវសាន និងការរីកលូតលាស់នៃព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងរាជវង្សថាង មានទម្រង់ជាស្រី។ តាមពិតរូបរាងដើមរបស់ព្រះពោធិសត្វគួនអ៊ីនគឺជាមនុស្សប្រុស។ ប៉ុន្តែព្រះនាងចាប់ផ្ដើមត្រូវបានគេគោរពជាទេពធីតាតាំងពីសម័យហាន ដែលជាពេលដែលរឿងព្រេងរបស់ព្រះនាងមៀវសាន កំពុងមានប្រជាប្រិយភាព។

បន្ថែម៖ ពាក្យ អវលោកិតេស្វរៈ មានន័យដូចគ្នានឹងពាក្យថា គួនអ៊ីន ហើយពាក្យថា គួនអ៊ីន កើតមកពីអក្សរចិន ២ តួផ្សំគ្នា គឺ 观 (ក្វាន) ដែលប្រែថា មើល ឬសង្កេតមើល, ប្រមើលមើល និងពាក្យថា 音 (អ៊ីន) ប្រែថា សំឡេង។ ដូច្នោះ បើប្រែពាក្យថា គួនអ៊ីន ដោយត្រង់ៗ ប្រែថា «ប្រមើលមើលនិងសំឡេង»។ ហេតុនេះ ព្រះពោធិសត្វ គួនអ៊ីន ក្នុងពុទ្ធសាសនាមហាយាន សម្តៅដល់ ព្រះដែលតាមដានសង្កេតនិងស្ដាប់នូវសំឡេងនៃសេចក្តីទុក្ខរបស់មនុស្សសត្វ។ ក្នុងពុទ្ធសាសនាមហាយាន ប្រៀបដូចសំពៅធំ ព្រះពោធិសត្វទាំង ៨ អង្គ នៅឃ្លាំមើលជួយឲ្យពួកមនុស្សសត្វប្រាសចាកទុក្ខដល់ព្រះនិព្វាន ហើយព្រះពោធិសត្វនឹងបានត្រាស់ដឹងជាអង្គចុងក្រោយបំផុត ក្រោយពីស្រោចស្រង់សត្វលោករួច។ ព្រះម៉ែគួនអ៊ីន ជាព្រះពោធិសត្វមួយអង្គ ក្នុងចំណោមព្រះពោធិសត្វទាំង ៨អង្គ ដែលរង់ចាំសង្កេតមើលនិងស្ដាប់នូវសំឡេងនៃសេចក្តីទុក្ខរបស់មនុស្សសត្វនិងជួយស្រោចស្រង់សត្វឲ្យផុតចាកទុក្ខ។

កូនខ្មែរ កាត់ស្រឡាយចិន ភាគច្រើនមិនស្គាល់ទម្រង់ ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វរៈ ជាតួលក្ខណៈប្រុសដូចបដិមានៅរង្វង់មូលតំណាងខេត្តឧត្តរមានជ័យឡើយ តែពួកគេស្គាល់ ព្រះម៉ែគួនអ៊ីន ។ នេះជាអត្តសញ្ញាណរវាងរចនាបថនៃប្រទេសនីមួយៗផងដែរ។៚

ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក ព្រះវិមលធម្មធារ៍ វជិរមេធី
ដោយ៥០០០ឆ្នាំ

ស្កែនយកតំណ
ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វរៈនិងព្រះម៉ែគួនអ៊ីនជាតួអង្គតែមួយ?

Array
(
    [data] => Array
        (
            [0] => Array
                (
                    [shortcode_id] => 1
                    [shortcode] => [ADS1]
                    [full_code] => 
                )

            [1] => Array
                (
                    [shortcode_id] => 2
                    [shortcode] => [ADS2]
                    [full_code] => c
                )

        )

)

ផ្សាយជាធម្មទាន

ព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វរៈនិងព្រះម៉ែគួនអ៊ីនជាតួអង្គតែមួយ?