អត្ថន័យក្នុងបដិមាព្រះលោកេស្វរៈ

យោងតាមបដិមាសាស្ត្រ សម្រាប់បដិមាព្រះពោធិសត្វអវលោកិតេស្វរៈ ឬព្រះលោ​កេស្វរៈ​(លោកេសូរ) ត្រូវបានឆ្លាក់ឡើងដោយមានសភាពបែនេះតាមគោលតន្ត្រយានក្នុង​ពុទ្ធសាសនាមហាយាន។ បដិមានេះ បានពេញនិយមខ្លាំងនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទ​ជយវម៌្មទេវ (ទី៧) ដោយយោងតាមរឿងរ៉ាវក្នុងគម្ពីរការណ្ឌវ្យូហសូត្រ គម្ពីរប្រាជ្ញាបារមិតាហឫទយសូត្រ គម្ពីរអមិតាយុរពុទ្ធានុស្ម្ឫតិសូត្រជាដើម (ចង់ដឹង សូមទៅរក​អាន​)។ បដិមានេះ មានច្រើនសណ្ឋាន ចាប់ពីព្រះហស្ត២ ដល់៣២ និង ១០០០។ ការ​សាង​បដិមាលោកេស្វរៈរបស់អតីតព្រះមហាក្សត្រយើង ជាសញ្ញាលក្ខណ៍នៃព្រះមេត្តា​ទិគុណនិងក្តីករុណាដែលមិនមានទីបំផុតរបស់ព្រះពោធិសត្វ ដែលតែងតែស្ដាប់នូវការដង្ហោយ​ហៅរបស់វេនេយ្យសត្វដែលកំពុងរងទុក្ខក្នុងភូមិនានា។ 


   
ចំណែកឯព្រះបដិមាតូចៗនោះ ពុំមែនព្រះពុទ្ធសមណគោត្តមឬព្រះសក្យមុនីពុទ្ធឡើយ តែជាតួអង្គព្រះអមិតាភពុទ្ធ ជាតួអង្គពុទ្ធក្នុងដែនសុខាវតី (មានរឿងរ៉ាវច្រើនក្នុងគម្ពីរមហាយាន ដែលបានពោលបែងចែកក្រុមនៃព្រះពោធិសត្វ)។ ដោយឡែក នេះជា​អត្ថប្បដិរូបមួយ ដែលអង្គមហាក្សត្រខ្មែរ បានរំលេចឡើង ជំនួសឲ្យការសរសេរ ដើម្បីឲ្យសាសនិកបានគោរពបូជា។ ចំណុចនេះ តើយើងគិតថា សម័យនោះ គោរព​ព្រះពុទ្ធខ្សោយជាងយើងសម័យនេះឬ? ម្យ៉ាងទៀត នេះជាតួអង្គព្រះពោធិ​សត្វ​ក្នុងពុទ្ធសាសនាមហាយាន ពុំទាក់ទងនឹងថេរវាទឡើយ ហើយរចនាបថបែបនេះ ជា​អត្ត​សញ្ញាណនៃបដិមាកម្មរបស់កម្ពុជា របស់ខ្មែរ ដែលប្រទេសដទៃមួយចំនួន កាន់ពុទ្ធ​សាសនាមហាយានដែរ ពុំបានឆ្លាក់នឹកដល់អត្ថន័យទាំងនោះដូចខ្មែរយើងឡើង។ ប្រសិន​បើយើងមិនគាស់កកាយ តើទុកឲ្យសាសន៍ដទៃយកទៅទុកថែជំនួសឬ? ឬចាំបាត់បង់ ទើបនឹកស្ដាយ? កុំភ្លេចថា បដិមានេះ មានអត្ថន័យគ្រប់គ្រាន់ ពុំមែនជាការប្រមាថ​ដែលដូនតាខ្មែរធ្វើដោយមិនគោរពឡើយ។ សម័យកាលដែលឆ្លាក់បដិមានេះ ជាសម័យ​កាលដ៏រុងរឿង និងគោរពគុណព្រះពុទ្ធដ៏តឹងរ៉ឹងមួយផងដែរ។ 
   
បើយើងគិតថា មិនគួរ ចុះហេតុអ្វីនៅកន្លែងខ្លះ យើងឆ្លាក់ព្រះមិនទាន់ត្រាស់ ដាក់ផុតពី​ព្រះដែលបានត្រាស់? ឬមួយយើងមើលងាយព្រះទើបត្រាស់ មិនស្មើនឹងព្រះទ្រង់​គ្រឿង? ។ល។ យើងគួរតែសិក្សាឲ្យបានច្រើន ទើបបេះដូងយើងមិនចង្អៀត។ ប្រទេស​ជិតខាង គេបន់ឲ្យតែយើងវង្វេង លែងស្គាល់របស់ដូនតាយើងប៉ុណ្ណោះ។ បើយើង​គិតថា មិនគួរ ក៏ពុំមានអ្វីទៅបង្ខំយើងឲ្យទៅគោរពដែរ ហើយបើយើងថា ឈប់​ចម្លង ឈប់ឆ្លាក់ ឈប់ដឹងឮ តើអនាគតនរណានឹងដឹងបានទៀត? ឬទុកឲ្យគេយក​ទៅជំនួស?  «សុ.ចិ.បុ.លិ.»
   
កុំឲ្យអូសវែងអន្លាយតទៀត គឺសូមឲ្យខ្មែរគ្រប់រូប បើកចិត្តសិក្សា។ ខាងក្រោមនេះ ជាអត្ថន័យនៃ​បដិមាប្រភេទនេះ៕

ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក ព្រះវិមលធម្មធារ៍ វជិរមេធី
ដោយ៥០០០ឆ្នាំ