តុក្កតានំម្សៅនិងទានដែលរង្គើផ្អើលពេញក្រុង

តុក្កតានំម្សៅនិងទានដែលរង្គើផ្អើលពេញក្រុង យោងតាម បិដ្ឋធីតលិកបេតវត្ថុ អដ្ឋក​ថា​បេត​វត្ថុ ព្រះត្រៃបិដក ថ្ងៃមួយ នៅក្នុងភូមិគ្រឹះរបស់ អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី មហាសេដ្ឋីដែលមានឈ្មោះល្បីល្បាញខាងសប្បុរសធម៌នៃក្រុងសាវត្ថី មានក្មេងស្រីតូចម្នាក់កំពុងយំខ្សឹកខ្សួលយ៉ាងខ្លាំង។

តើមកពីមូលហេតុអ្វីទៅ? កាលពីមុន មេដោះធ្លាប់បានហុចតុក្កតាធ្វើពីនំម្សៅឱ្យនាង ហើយប្រាប់ថា នេះគឺជាកូន​ស្រីរបស់ឯងណា ។ នាងក៏ស្រឡាញ់ បីត្រកង និងលេងជាមួយវារាល់ថ្ងៃ។ រហូត​ដល់ថ្ងៃមួយ នាងក៏ភ្លាត់ដៃធ្វើឱ្យតុក្កតាធ្លាក់បែកជាបំណែកៗ។ ក្មេងតូចយំស្រែកថា កូនស្រីខ្ញុំស្លាប់ហើយ គ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងផ្ទះអាចនិយាយ​លួង​លោម​ឱ្យនាងបាត់​សោក​សៅ​បានឡើយ។ លោកសេដ្ឋីឃើញដូច្នោះ ក៏បីចៅស្រីមកដាក់លើភ្លៅ រួចពោល​ថា លោកតានឹងធ្វើបុណ្យឧទ្ទិសកុសលឱ្យកូនរបស់ចៅ​ឯង ​បន្ទាប់​​មក លោកសេដ្ឋីក៏បានក្រាបបង្គំទូលព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ ដែលកំពុងគង់ប្រថាប់នៅក្នុង​ផ្ទះ​នោះល្មម ដើម្បីនិមន្តព្រះអង្គ រួមជាមួយព្រះសង្ឃ ៥០០ អង្គ មកទទួលទាននៅថ្ងៃស្អែក ដោយ​​ ឧទ្ទិសបុណ្យ ទៅឱ្យតុក្កតានំម្សៅរបស់ចៅស្រី ។



ថ្ងៃបន្ទាប់ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ និងព្រះសង្ឃ ៥០០ អង្គ បានយាងមកទទួលបិណ្ឌបាត ។ ក្រោយ​​ពេលសោយភត្តរួចរាល់ ព្រះអង្គបានទ្រង់អនុមោទនាដោយព្រះគាថា ដែលជាបេះដូងនៃរឿងរ៉ាវទាំងអស់នេះ ។ ព្រះពុទ្ធដីកា បុគ្គលអ្នកមិនកំណាញ់ គប្បីធ្វើនូវហេតុណាមួយ គឺប្រារព្ធដល់បុព្វ​បេត​ជន​ ញាតិដែលចែកឋានទៅ ទេវតាដែលនៅថែរក្សាផ្ទះ ឬជាមហារាជទាំង ៤ ដែលជាអ្នករក្សាលោក មានយសសក្ដិធំ គឺ  ព្រះបាទធតរដ្ឋ ព្រះបាទវិរូបក្ខ ព្រះបាទវិរុឡ្ហក និង ព្រះបាទកុវេរៈ ឱ្យជាអារម្មណ៍ រួចគប្បីឱ្យនូវទាន។ អស់លោកទាំងនោះ ជាអ្នកដែល​បុគ្គល​បានបូជាហើយ ឯទាយក អ្នកឱ្យ ក៏មិនសាបសូន្យចាកផលឡើយ ។ ការយំ​សោក​​ ការសោកស្តាយ ឬការទួញយំផ្សេងៗ មិនគប្បីធ្វើឡើយ ព្រោះ​របស់ទាំងនោះ មិន​​ជាប្រយោជន៍ដល់អ្នកដែលចែកឋានទៅហើយនោះទេ។ ញាតិទាំងឡាយ តែងស្ថិតនៅតាមធម្មតារបស់ខ្លួនៗ ។ ឯទក្សិណាទាននេះ ដែលលោកអ្នកបានតម្កល់ទុកល្អហើយ​ក្នុងព្រះសង្ឃ រមែងសម្រេចប្រយោជន៍ភ្លាមៗ ដល់បុព្វបេតជននោះ អស់កាលជាអង្វែងតទៅ ។ 

តើព្រះគាថានេះនិយាយអំពីអ្វី? ព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់សម្តែងថា ពេលធ្វើបុណ្យ យើងអាច តាំងចិត្តឧទ្ទិស បានយ៉ាងទូលំទូ​លាយ​ មិនថាតែចំពោះបុព្វបុរស ទេវតាថែរក្សាផ្ទះ ឬសូម្បីតែសត្វលោកដែលមើលមិន​ឃើញ។ គ្រប់រូបលោកសុទ្ធតែទទួលដឹងឮនូវការបូជានោះ ហើយអ្នកឱ្យខ្លួនឯងក៏មិនឥតប្រយោជន៍ពីផលបុណ្យដែរ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលសំខាន់​បំផុតគឺ ទ្រង់បញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ទានដែលប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃដោយចិត្តឧទ្ទិស អាចបញ្ជូនទៅដល់អ្នកចែកឋានបានពិតប្រាកដ និងសម្រេចបានភ្លាមៗ ដោយមិនបាច់រង់ចាំ។

តើលទ្ធផលយ៉ាងណា? ភរិយារបស់សេដ្ឋី និងសាច់ញាតិបានធ្វើបុណ្យបន្តបន្ទាប់អស់​រយៈ​ពេល ៣ ខែ។ ព្រះបាទ​បសេនទិកោសល បានឮរឿងនេះក៏មកចូលរួមធ្វើបុណ្យដែរ ។ អ្នកក្រុងឃើញព្រះ​រាជា​ធ្វើ ក៏ធ្វើតាមអស់រយៈពេល ១ ខែទៀត។ រឿងរ៉ាវទាំងអស់​នេះ ចាប់ផ្តើមចេញ​ពី តុក្កតានំម្សៅមួយដុំដែលបែកតែប៉ុណ្ណោះ។

ការពិចារណា ជួនកាលយើងសោកសៅ លិចលង់នឹងការបាត់បង់ តែព្រះពុទ្ធអង្គទ្រង់បង្ហាញផ្លូវថា ជំនួសឱ្យការយំសោក ចូរផ្លាស់ប្តូរមកជាការធ្វើទានវិញ ។ ទឹកភ្នែកមិនអាចផ្ញើទៅដល់អ្នកដែលលាចាកលោកទៅបានទេ ប៉ុន្តែបុណ្យដែលធ្វើ អាចផ្ញើទៅ​ដល់​បានពិតប្រាកដ ភ្លាមៗ និងស្ថិតស្ថេរអស់កាលជាអង្វែង ។

ប្រភពៈ ហ្វេសប៊ុក Long Ti (ធម្មចរិយា ឡេង ពិសិទ្ធិ)
ដោយ៥០០០ឆ្នាំ